ปัญหาและช่องว่างของความผิดฐานดูหมิ่นเหยียดหยามศพในประมวลกฎหมายอาญาไทย

Wittawin Chongchitcharoenporn

Authors

Wittawin Chongchitcharoenporn Department of Law, Faculty of Social Sciences, Kasetsart University

Keywords:

Offense of Insulting or Disrespecting a Corpse, Human Dignity, Defamation, Criminal Policy, Comparative Law

Abstract

This academic article examines the offense of insulting or disrespecting a corpse under Section 366/4 of the Thai Penal Code, which aims to protect human dignity even after a person has ceased to exist as a legal person. It also seeks to safeguard the rights of family members, as well as honor and reputation, which are rights guaranteed by the Constitution. The author therefore aims to study the differences between the offense of insult, other defamation-related offenses under the Penal Code, and the offense of insulting a corpse in foreign jurisdictions, in order to compare and further develop this offense to ensure the most comprehensive protection possible. The study also proposes improvements to align the offense of insulting a corpse with other offenses of insult and defamation under the Penal Code. This research employs a qualitative methodology based on documentary sources, including academic articles, journals, books, and legal materials from both Thailand and other countries.

The findings reveal that the offense of insulting a corpse constitutes a public offense rather than a compoundable offense, which distinguishes it from defamation under Section 326 and defamation of the deceased under Section 327. It is also not classified as a petty offense, unlike the offense of face-to-face insult under Section 393. Furthermore, the provision does not extend to acts of insult directed at representations of the deceased. The author observes that the structure of penalties, elements of the offense, and applicable general principles make criminal proceedings in such cases more stringent and more difficult to settle compared to offenses of insult or defamation against living persons. Additionally, the current scope of the offense does not cover other representations of the deceased. Therefore, it is suggested that the law should be amended to include acts of insult toward such representations in order to provide more comprehensive legal protection.

References

ภาษาไทย

กิติมา แก้วนะรา. (2559). หลักความได้สัดส่วนกับบทกำหนดโทษที่เหมาะสมสำหรับผู้กระทำความผิดในคดียาเสพติดให้โทษ : ศึกษากรณีแอมเฟตามีน. วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขานิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ปรีดี พนมยงค์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

ไกรฤกษ์ เกษมสันต์. (2567). คำอธิบายประมวลกฎหมายอาญา ภาคความผิด มาตรา 288 - มาตรา 366/4. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ : สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา.

คณพล จันทน์หอม. (2565). คำอธิบายกฎหมายอาญาภาคความผิด เล่ม 2. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ : วิญญูชน.

คณพล จันทน์หอม. (2566). คำอธิบายกฎหมายอาญาภาคความผิด เล่ม 3. พิมพ์ครั้งที่ 8. วิญญูชน.

ทวีเกียรติ มีนะกนิษฐ. (2564). คำอธิบายกฎหมายอาญา มาตรา 288-366/4 (ฉบับพิมพ์ครั้งเดียว). กรุงเทพฯ : วิญญูชน.

ทวีเกียรติ มีนะกนิษฐ และรณกรณ์ บุญมี. (2565). คำอธิบายกฎหมายอาญา ภาคความผิดและลหุโทษ. พิมพ์ครั้งที่ 20. กรุงเทพฯ : วิญญูชน.

วิธวินท์ จงจิตเจริญพร. (2568). คำอธิบายกฎหมายอาญา ภาคความผิด ลักษณะความผิดต่อบุคคล (มาตรา 288-366/4). ม.ป.พ.

วิธวินท์ จงจิตเจริญพร. (2568). คำอธิบายกฎหมายอาญา ภาคลหุโทษ. พิมพ์ครั้งที่ 2. ม.ป.พ.

สายฝน ปุนหาวงศ์. (2562). ข้อสังเกตในการบัญญัติกฎหมายความผิดเกี่ยวกับศพให้เป็นความผิดอาญาแผ่นดิน, วารสารวิชาการคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 7(2), 1-12.

สุภัชลี เทพหัสดิน ณ อยุธยา. (2566). การลดทอนความผิดอาญาและความผิดลหุโทษ: ศึกษาบทบัญญัติซึ่งไม่ครบองค์ประกอบของโครงสร้างของความผิดอาญา, วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 49(2), 59-74.

สุรัสวดี แสนสุข และพลสิทธิ จิระสันติมโน. (2563). วิวัฒนาการความรับผิดทางอาญาเกี่ยวกับศพในประเทศไทย, วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 13(2), 73-90.

อริยพร โพธิใส. (2558). การกระทำความผิดต่อศพ : ปัญหาที่รอการแก้ไข, จุลนิติ, 12(1), 175-183.

ภาษาต่างประเทศ

Philippe Dupuis. (2018). La violation de sépulture et l’atteinte à l’intégrité du cadavre : quand peut-on retenir ces infractions ?. Retrieved May 21, 2025, from https://www.resonance-funeraire.com/magazine/reglementation/4826-la-violation-de-sepulture-et-l-atteinte-a-l-integrite-du-cadavre-quand-peut-on-retenir-ces-infractions.html

Rechtsprechung. (n.d.). BGH 5 StR 71/15 - Beschluss vom 30. Juni 2015 (LG Hamburg). Retrieved May 21, 2025, from https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/5/15/5-71-15.php