การพัฒนาแนวทางการคุ้มครองสิทธิเหยื่ออาชญากรรมในสังคมไทยตามมาตรฐานสากล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการเรื่อง "การพัฒนาแนวทางการคุ้มครองสิทธิเหยื่ออาชญากรรมในสังคมไทยตามมาตรฐานสากล" นี้ มุ่งเน้นการวิเคราะห์พัฒนาการและสถานการณ์คุ้มครองสิทธิของเหยื่ออาชญากรรมในประเทศไทย โดยเปรียบเทียบกับหลักการสากลและแนวทางปฏิบัติของประเทศชั้นนำ เพื่อเสนอแนะแนวทางในการพัฒนากฎหมายให้เกิดความครอบคลุมและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล หลังจากองค์การสหประชาชาติประกาศปฏิญญาว่าด้วยหลักยุติธรรมพื้นฐานสำหรับเหยื่ออาชญากรรมและการใช้อำนาจโดยมิชอบ ประเทศไทยเริ่มคุ้มครองสิทธิเหยื่ออย่างเป็นรูปธรรมจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 และมีการตราพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหายและค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.ศ. 2544 อย่างไรก็ตาม การช่วยเหลือในปัจจุบันยังจำกัดอยู่เพียงมิติทางการเงิน และยังไม่ครอบคลุมการเยียวยาในมิติอื่นตามหลักสากล เช่น การฟื้นฟูสภาพจิตใจและการมีส่วนร่วมในกระบวนการยุติธรรม นอกจากนี้ เมื่อเปรียบเทียบกับระบบกลไกของภูมิภาคยุโรป ประเทศสวีเดน และประเทศสหรัฐอเมริกา พบว่า ประเทศไทยมีการจ่ายเงินชดเชยจากรัฐเพื่อบรรเทาความเสียหายเบื้องต้น ซึ่งต่างจากหลายประเทศที่ใช้การชดเชยโดยรัฐเป็นหนทางสุดท้าย แนวทางการดำเนินงานของไทยในปัจจุบัน จึงเสี่ยงต่อความซ้ำซ้อนของการรับเงินชดเชยระหว่างรัฐและผู้กระทำผิด อีกทั้งยังคงพึ่งพางบประมาณของรัฐแต่เพียงอย่างเดียว บทความจึงเสนอให้มีการแก้ไขกฎหมายเพื่อจัดตั้งกองทุนเหยื่ออาชญากรรม ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นกลไกในการบริหารจัดการเงินชดเชย เพื่อลดความซ้ำซ้อนของการรับเงิน และแบ่งเบาภาระงบประมาณของรัฐ รวมถึงการเชื่อมฐานข้อมูลภาครัฐ การส่งเสริมการทำงานร่วมกันกับภาคประชาสังคม และสร้างระบบการฟื้นฟูทางจิตใจ ซึ่งจะช่วยพัฒนาระบบ รูปแบบ และแนวทางการคุ้มครองช่วยเหลือเหยื่ออาชญากรรมของไทยให้เป็นไปตามาตรฐานสากลมากยิ่งขึ้น