การจัดกลุ่มอาชีพและทักษะที่จำเป็นในสายงานโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน
คำสำคัญ:
การจัดกลุ่มอาชีพ , ทักษะที่จำเป็นในสายงานโลจิสติกส์ , อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ , กรอบสมรรถนะอาชีพ , โซ่อุปทานบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบกลุ่มอาชีพในสายงานด้านโลจิสติกส์และโซ่อุปทานของประเทศไทยและต่างประเทศ รวมถึงการจัดกลุ่มอาชีพและการกำหนดทักษะที่จำเป็นในแต่ละกลุ่มอาชีพ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้เชี่ยวชาญด้านโลจิสติกส์ จำนวน 7 ท่าน และการจัดสนทนากลุ่มย่อย (Focus Group) กับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษาและสถานประกอบการ รวมทั้งสิ้น 30 ท่าน นอกจากนี้ยังมีการศึกษาข้อมูลทุติยภูมิจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พร้อมตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลด้วยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า (Triangulation)
ผลการวิจัยพบว่า สามารถแบ่งกลุ่มได้เป็น 2 ภาคส่วนหลัก (Sectors) ได้แก่ ภาคโลจิสติกส์อุตสาหกรรม และภาคผู้ให้บริการโลจิสติกส์ ซึ่งสามารถจัดกลุ่มสายงานอาชีพด้านโลจิสติกส์และโซ่อุปทานได้ จำนวน 10 กลุ่ม ครอบคลุมตำแหน่งงานในอุตสาหกรรมโลจิสติกส์ รวมทั้งหมด 88 ตำแหน่ง และจำแนกทักษะที่จำเป็นในสายงานได้ 371 ทักษะ ทั้งนี้แต่ละกลุ่มอาชีพต้องการทักษะเฉพาะทางที่แตกต่างกันตามลักษณะงาน เช่น สายงานด้านเทคโนโลยีโลจิสติกส์และโซ่อุปทานดิจิทัล สายงานด้านการวิเคราะห์และวางแผน สายงานด้านการจัดการโซ่ความเย็น และสายงานด้านการจัดเก็บและขนส่งสินค้าอันตราย เป็นต้น
ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการจัดกลุ่มอาชีพ การกำหนดกรอบสมรรถนะอาชีพ และทักษะที่เหมาะสมกับบริบทของอาชีพโลจิสติกส์ในประเทศไทย รวมถึงการวางแผนการผลิตบุคลากรและการจัดฝึกอบรมเชิงวิชาชีพ เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมโลจิสติกส์ไทยในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
ฐานเศรษฐกิจ. (2562). ชี้ 10 สายงานที่ต้องการของตลาดแรงงานปี 62 (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก:
https://www.thansettakij.com/business/392739 [2568, 10 มกราคม].
สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน). (2559). มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ (ออนไลน์).
เข้าถึงได้จาก: https://www.tpqi.go.th/qualification-and-occupation/occupational-standard/
, 10 มกราคม].
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนยุทธศาสตร์การพัฒนา
ระบบโลจิสติกส์ของประเทศไทย ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2560-2564) (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก:
https://www.nesdc.go.th/download/document/logistic/plan3.pdf [2568, 10 มกราคม].
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). ร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566-2570 (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก:
https://www.nesdc.go.th/download/Plan13/Doc/Plan13_DraftFinal.pdf [2568, 10 มกราคม].
Christopher, M. (2016). Logistics & supply chain management (5th ed.). London: Pearson.
Koh, L. Y., & Yuen, K. F. (2022). Emerging competencies for logistics professionals in the
digital era: A literature review. Frontiers in Psychology, 13, Article 965748 (pp. 1-13).
https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.965748
McKinnon, A., Flöthmann, C., Hoberg, K., & Busch, C. (2017). Logistics competencies, skills,
and training: A global overview (Online). Available:
https://www.researchgate.net/publication/319137236_Logistics_Competencies_
Skills_and_Training_A_Global_Overview [2025, June 20].
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2021). OECD skills outlook
: Learning for life (Online). Available: https://doi.org/10.1787/0ae365b4-en
, June 20].
SkillsFuture Singapore. (2018). Skills framework for logistics (Online). Available:
https://www.skillsfuture.gov.sg/docs/default-source/skills-framework/skillsframework_
logistics-collateral-final.pdf [2025, June 20].
Thai, V. V. (2012). Competency requirements for professionals in logistics and supply Chain
management. International Journal of Logistics Research and Applications,
(2), pp. 109-126.
https://doi.org/10.1080/13675567.2012.694859
World Bank Group. (2023). Connecting to compete 2023: Trade logistics in an uncertain
global economy - The Logistics Performance Index and its Indicators (Online).
Available: https://www.globaltrademag.com/world-bank-releases-logistics-performance-
index-2023/?utm_source=chatgpt.com [2025, June 20].