การพัฒนาหลักสูตรเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับผู้เรียนทุกช่วงวัย เพื่อพัฒนากำลังคนในภาคอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร
คำสำคัญ:
การเรียนรู้ตลอดชีวิต, การพัฒนาหลักสูตร, การออกแบบการสอน, การพัฒนากำลังคน, อุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาการพัฒนาหลักสูตรและการออกแบบรูปแบบการเรียนการสอนของหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขานวัตกรรมอาหารและอุตสาหกรรมชีวภาพ ของมหาวิทยาลัยกรณีศึกษา เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับผู้เรียนทุกช่วงวัย หลักสูตรถูกออกแบบให้มีความยืดหยุ่น รองรับระบบสะสมหน่วยกิต และตอบสนองความต้องการของตลาดแรงงานในอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร การศึกษาประกอบด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกร่วมกับการใช้แบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งเป็นผู้เรียนใน 3 หลักสูตร ผ่านกิจกรรมก่อนเรียน Before Action Review (BAR) จำนวน 40 ราย และกิจกรรมหลังเรียน After Action Review (AAR) จำนวน 80 ราย พร้อมด้วยการลงพื้นที่ประเมินผลงานโครงงาน ณ สถานประกอบการจริง เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบคุณภาพด้านความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหาร่วมกับการใช้สถิติแบบ Non-Parametric ผลการวิจัยพบว่าผู้เรียนมีความหลากหลายด้านอายุ ประสบการณ์ และพื้นฐานความรู้ มีความท้าทายหลัก 4 ด้าน ได้แก่ การบริหารเวลา ความแตกต่างด้านพื้นฐานความรู้ ความแตกต่างด้านประสบการณ์ และทักษะดิจิทัล ทีมผู้จัดทำหลักสูตรได้นำแนวทางการจัดการเรียนรู้แบบยืดหยุ่น การเรียนรู้เชิงปฏิบัติ และระบบสนับสนุนดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ ผลจากกิจกรรม AAR แสดงให้เห็นว่า ผู้เรียนสามารถบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ตามเป้าหมาย และสามารถนำความรู้และทักษะไปสร้างสรรค์แนวคิดในการพัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมอาหารได้ งานวิจัยนี้สะท้อนความสำคัญของการออกแบบหลักสูตรที่รองรับผู้เรียนทุกช่วงวัย พร้อมเสนอแนวทางเชิงมาตรการเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและประสิทธิผลของการเรียนรู้ตลอดชีวิต
เอกสารอ้างอิง
Akyazi, T., Goti, A., Oyarbide, A., Alberdi, E., & Bayon, F. (2020). A guide for the food industry to meet the future skills requirements emerging with industry 4.0. Foods, 9(4), 492.
Brame, C. J. (2016). Effective educational videos: Principles and guidelines for maximizing student learning from video content. CBE-Life Sciences Education, 15(4), es6.
Brookhart, S. M. (2011). Educational assessment knowledge and skills for teachers. Educational Measurement: issues and practice, 30(1), 3-12.
Bush, T., & Clark, J. (2020). Theories of educational leadership and management (5th ed.). SAGE Publications.
Camilleri, M. A., & Camilleri, A. C. (2022). The acceptance of learning management systems and video conferencing technologies: Lessons learned from COVID-19. Technology, Knowledge and Learning, 27(4), 1311-1333.
Chen, H., Qin, Y., Meng, Y., & Yan, N. (2025). Construction of learner profiles and precision resource recommendation strategies for learners driven by academic credit bank label management system. In Proceedings of the 2025 11th International conference on education and training technologies (ICETT), (pp. 116-121). IEEE.
Darling, M., Parry, C., & Moore, J. (2005). Learning in the thick of it. Harvard business review, 83(7), 84-92.
Edwards, S. (2017). Reflecting differently. New dimensions: reflection-before-action and reflection-beyond-action. International Practice Development Journal, 7(1), 1-14.
Illeris, K. (2018). An overview of the history of learning theory. European Journal of Education, 53(1), 86-101.
Knowles, M. S., Holton, E. F., III, & Swanson, R. A. (2014). The adult learner: The definitive classic in adult education and human resource development (8th ed.). Routledge.
Kolb, D. A. (2015). Experiential learning: Experience as the source of learning and development (2nd ed.). Pearson Education.
Krippendorff, K. (2019). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). SAGE Publications.
Kuhn, C., Hagenauer, G., Gröschner, A., & Bach, A. (2024). Mentor teachers’ motivations and implications for mentoring style and enthusiasm. Teaching and Teacher Education, 139, 104441.
Laal, M., & Salamati, P. (2012). Lifelong learning; why do we need it?. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 31, 399-403.
Larsen, I. B. (2025). Project-Based Learning in business and management education: A scoping review and research agenda. The International Journal of Management Education, 23(2), 101159.
Meng, D., Zhao, Q., & Jiang, L. (2017). A theoretical understanding of self-paced learning. Information Sciences, 414, 319-328.
Merriam, S. B., & Bierema, L. L. (2014). Adult learning: Linking theory and practice. Jossey-Bass.
Monib, W. K., Qazi, A., & Apong, R. A. (2025). Microlearning beyond boundaries: A systematic review and a novel framework for improving learning outcomes. Heliyon, 11(2), e41413.
Morris, T. H., & Rohs, M. (2021). Digitization bolstering self-directed learning for information literate adults-A systematic review. Computers and Education Open, 2, 100048.
Osborne, M. (2024). The benefits of university adult learning. International Review of Applied Economics, 38(4), 395-409.
Rowe, L., Knight, L., Irvine, P., & Greenwood, J. (2023). Communities of practice for contemporary leadership development and knowledge exchange through work-based learning. Journal of Education and Work, 36(6), 494-510.
Sriphong, L. (2023). Integration of case-based learning with blended learning in pharmaceutical analysis course. In 2023 11th International Conference on Information and Education Technology (ICIET), (pp. 272-276). IEEE.
Stanistreet, P. (2019). Putting the learner at the centre: Quality in adult learning and education. International Review of Education, 65(6), 853-857.
Tomlinson, C. A., & Imbeau, M. B. (2011). Leading and managing a differentiated classroom. ASCD.
Topping, K. J. (2005). Trends in peer learning. Educational psychology, 25(6), 631-645.
Tynjälä, P. (2008). Perspectives into learning at the workplace. Educational research review, 3(2), 130-154.
Van De Werfhorst, H. G., Kessenich, E., & Geven, S. (2022). The digital divide in online education: Inequality in digital readiness of students and schools. Computers and Education Open, 3, 100100.
Van Dijk, J. (2020). The digital divide. Polity Press.
Vishnu, S., Tengli, M. B., Ramadas, S., Sathyan, A. R., & Bhatt, A. (2024). Bridging the Divide: Assessing digital infrastructure for higher education online learning: authors and contact information. TechTrends, 68(6), 1107-1116.
Wijnia, L., Noordzij, G., Arends, L. R., Rikers, R. M., & Loyens, S. M. (2024). The effects of problem-based, project-based, and case-based learning on students’ motivation: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 36(1), 29-38.
Wiyono, B. B., Imron, A., Sumarsono, R. B., Musa, K., & Binti Mohd. Saat, R. (2025). The effect of constructivist learning and project-based learning model on students’ entrepreneurial competence in higher education. Cogent Education, 12(1), 2557606.
Zawacki-Richter, O., & Latchem, C. (2018). Exploring four decades of research in Computers & Education. Computers & Education, 122, 136-152.
Zawacki-Richter, O., & Jung, I. (2022). Shaping the field of open, distance, and digital education. In O. Zawacki-Richter & I. Jung (Eds.), Handbook of open, distance and digital education (pp. 1-10). Springer Nature Singapore.
