การพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศและดิจิทัล สำหรับผู้ใหญ่ในชุมชนท่องเที่ยว
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์สมรรถนะและตัวชี้วัดการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศและดิจิทัล และ (2) พัฒนาโปรแกรมส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศและดิจิทัล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย 4 กลุ่ม ได้แก่ (1) ผู้ใหญ่จากชุมชนท่องเที่ยว จำนวน 300 คน (2) ผู้ใหญ่จากชุมชนท่องเที่ยวตำบลบ้านแหลม อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 30 คน (3) ผู้นำชุมชนและผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อ จำนวน 7 คน และ (4) ผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยงานรัฐและเอกชน จำนวน 6 คน ใช้สถิติการวิเคราะห์ความต้องการจำเป็น การวิเคราะห์เนื้อหา ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบที ผลการวิจัยพบว่า 1) สมรรถนะการรู้เท่าทันสื่อฯ แบ่งออกเป็น 5 ด้าน ได้แก่ การเข้าถึง การวิเคราะห์ การประเมินค่า การสร้างสรรค์ และการใช้ประโยชน์ โดยระดับสมรรถนะเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง (𝑋̅=3.33, SD=0.15) ขณะที่ความต้องการทักษะอยู่ในระดับมาก (𝑋̅=3.77, SD=0.58) และ 2) โปรแกรมส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อฯ ที่พัฒนาขึ้น มีกระบวนการหลัก 3 ขั้นตอน คือ 1) การวางแผน 2) การออกแบบและการนำโปรแกรมไปฏิบัติ 3) การประเมินผล องค์ประกอบของโปรแกรม ประกอบด้วย 1) หลักการและเหตุผล 2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหาสาระ 4) ผู้เรียน 5) ผู้สอน 6) วิธีการเรียนรู้ 7) กระบวนการจัดกิจกรรม 8) กิจกรรมการเรียนรู้ 9) สื่อการเรียนรู้ 10) การวัดและการประเมินผล และผลการทดลองใช้โปรแกรม พบว่า หลังการเข้าร่วมโปรแกรมมีคะแนนความรู้สูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ธนชาติ นุ่มนนท์. (2563). คนไทยใช้เวลากับอินเทอร์เน็ตสูง “อันดับห้า” ของโลก. สืบค้นเมื่อ 11 ธันวาคม 2567, จาก https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/867408.
บุบผา เมฆศรีทองคำ. (2565). การรู้เท่าทันข่าวสำหรับผู้บริโภคข่าวในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
พรทิพย์ เย็นจะบก. (2560). เบญจทัศน์การรู้เท่าทันสื่อ. กรุงเทพฯ: ออฟเซ็ท ครีเอชั่น.
รติยา อัศวติณณา และพิชญาณี พูนผล. (2566). ผลของโปรแกรมพัฒนาการรู้เท่าทันสื่อด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้สื่อดิจิทัลด้วยปัญญาของผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(11), 586-598.
สัญลักข์ ปัญวัฒนลิขิต, พศิน พรหมกิ่งแก้ว และอรรถวุฒิ ศิริปัญญา. (2563). คู่มือ มือเล็ก ๆ เรียนรู้เท่าทันสื่อ. เชียงใหม่:กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์.
สุภางค์ จันทวานิช. (2565). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 26). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). รายงานสถิติรายปีประเทศไทย 2566. กรุงเทพฯ : สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
อุษา บิ้กกิ้นส์ (2566). พลเมืองฉลาดรู้เท่าทันดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
Boone, E. J. (1985). Developing Programs in Adult Education. Prospect Heights: Waveland Press.
Boyle, P. G. (1981). Planning Better Programs. New York: Mc Graw-Hill.
Caffarella, R. and Daffron, S. (2013). Planning Programs for Adult Learners. San Francisco: Jossey Bass.
Detlor, B., Julien, H., Rose, T.A., and Serenko, A. (2020). Local Community Digital Literacy Training: An Exploratory Investigation of Digital Literacy Training Programs Led by Public Libraries and Other Local Community Organizations. McMaster Digital Transformation Research Centre (MDTRC) DeGroote School of Business.
Hobbs, R. (2010). Digital and Media Literacy: A Plan of Action. The Aspen Institute.
MCC. (2020). Digital Literacy for Modern Communication. Boston: Massachusetts Communications Corporation.
OECD. (2015). Pensions at a Glance 2015: OECD and G20 Indicators. OECD Publishing.
UNESCO. (2021). Media and Information Literacy: Challenges and Opportunities in The Digital Age. Paris: UNESCO Publishing.
Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis. (2nd ed.). New York: Harper & Row.
