การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลห้วยเขย่ง อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาความคิดเห็นต่อการนำหลักภาวนา 4 มาใช้ในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลห้วยเขย่ง อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักภาวนา 4 กับการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ และ 3. นำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธี (Mixed Methods) โดยส่วนเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากผู้สูงอายุ 236 คนด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ส่วนเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 15 คน และวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้สูงอายุมีความคิดเห็นต่อการนำหลักภาวนา 4 มาใช้ในการส่งเสริมสุขภาพอยู่ในระดับปานกลาง 2. หลักภาวนา 4 มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงกับการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ และ 3. การประยุกต์ใช้หลักภาวนา 4 สามารถช่วยส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุได้หลายด้าน ทั้งการเจริญสติและสมาธิ ลดความเครียดและความวิตกกังวล ส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดีในชุมชน เพิ่มความสุข ความพึงพอใจในชีวิต รวมทั้งช่วยให้ผู้สูงอายุดูแลตนเองได้อย่างมีคุณค่า จากการอภิปรายผล การนำหลักภาวนา 4 มาใช้ไม่เพียงช่วยเสริมสร้างสุขภาพกายและใจ แต่ยังเชื่อมโยงกับหลักพุทธธรรมที่เน้นการพัฒนาจิตใจและปัญญา ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดสุขภาพองค์รวม และเป็นแนวทางที่สามารถขยายผลไปใช้ในงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนอื่น ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันสะท้อนให้เห็นว่าพุทธธรรมมิได้เป็นเพียงหลักธรรมทางศาสนาเท่านั้น หากยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุได้อย่างเป็นรูปธรรม