ประเภทและแนวทางการจัดการความเสี่ยงของธุรกิจคาเฟ่ในจังหวัดสงขลา ภายใต้กรอบแนวคิด ESG

ณิชา คงวัลย์; ฮาริซ หมัดหมัน; เจษฎา นกน้อย

ผู้แต่ง

ณิชา คงวัลย์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
ฮาริซ หมัดหมัน มหาวิทยาลัยทักษิณ
เจษฎา นกน้อย มหาวิทยาลัยทักษิณ

คำสำคัญ:

การจัดการความเสี่ยง, ธุรกิจคาเฟ่, แนวคิด ESG

บทคัดย่อ

บทความวิจัยครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาประเภทของความเสี่ยงที่ธุรกิจคาเฟ่ในจังหวัดสงขลาประสบภายใต้กรอบแนวคิด ESG และ 2. นำเสนอแนวทางการจัดการความเสี่ยงเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืนของธุรกิจ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 13 คน คัดเลือกแบบเจาะจงจากเจ้าของกิจการ ผู้จัดการ และพนักงานของธุรกิจคาเฟ่ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นเครื่องมือหลักในการเก็บรวบรวมข้อมูล พร้อมทั้งใช้เครื่องบันทึกเสียงและบันทึกภาคสนามในการสนับสนุนการรวบรวมข้อมูล จากผู้ให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจคาเฟ่ในจังหวัดสงขลา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ข้อมูลที่ได้ถูกวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เชิงประเด็นและตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า

ผลการวิจัยพบว่า ธุรกิจคาเฟ่ในจังหวัดสงขลาประสบความเสี่ยงภายใต้กรอบ ESG ทั้งสามมิติ ได้แก่ ด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การจัดการของเสีย น้ำเสีย ขยะพลาสติก กากกาแฟ และต้นทุนพลังงานสูง ด้านสังคม เช่น รายได้ลดลง แรงงานขาดความมั่นคง ความพึงพอใจของลูกค้า และความขัดแย้งภายในองค์กร และด้านธรรมาภิบาล เช่น การควบคุมต้นทุนไม่รัดกุม การขาดความโปร่งใส และประเด็นจริยธรรม แนวทางจัดการความเสี่ยงที่พบ ได้แก่ บรรจุภัณฑ์เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม พลังงานแสงอาทิตย์ สวัสดิการและแรงจูงใจพนักงาน การมีส่วนร่วมกับชุมชน และวัฒนธรรมองค์กรโปร่งใส ผลการศึกษานำไปสู่โมเดลการจัดการความเสี่ยงตามกรอบ ESG ครอบคลุมการระบุความเสี่ยง การตอบสนอง การปรับตัว และการสร้างผลลัพธ์ด้านความยั่งยืน ชี้ว่า กรอบ ESG ช่วยลดความเสี่ยงเพิ่มศักยภาพการแข่งขัน และเสริมความยั่งยืน พร้อมเป็นแนวทางให้ SMEs และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนานโยบายและกลยุทธ์

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. (2566). รายงานประจำปี 2566 : การส่งเสริม SME อย่างยั่งยืน. สืบค้น 3 ตุลาคม 2568, จาก https://www.sme.go.th

Akomea-Frimpong, I. et al. (2022). Corporate Governance and Sustainability Practices of SMEs: Evidence from Emerging Markets. Journal of Small Business and Enterprise Development, 29(3), 450-470.

Ceballos-Lascuráin, H. (1996). Tourism, Ecotourism and Protected Areas: The State of Nature-Based Tourism Around the World. Switzerland: IUCN.

Creswell, J. W. & Baez, B. (2021). Organizational Governance and Risk Mitigation in Small Enterprises. Governance Studies Quarterly, 17(2), 101-120.

Gerged, A. M. (2021). Corporate Governance Mechanisms and Corporate Sustainability Performance in SMEs: Evidence from MENA Region. Sustainable Development, 29(6), 1080-1094.

Han, H. & Ryu, K. (2009). The Roles of the Physical Environment, Price Perception, and Customer Satisfaction in Determining Customer Loyalty in the Restaurant Industry. Journal of Hospitality & Tourism Research, 33, 487-510.

Istighfarani, R. (2025). Environmental Knowledge and Sustainable Behavior Among Coffee Shop Entrepreneurs. Journal of Sustainable Business Practices, 11(1), 33-45.

Jiang, Y. et al. (2023). Integrating ESG Practices and Natural Resources Management for Sustainable Economic Development in SMEs Under the Double-Carbon Target of China. Resources Policy, 87, 104348.

Jones, P. et al. (2019). Sustainability in The Hospitality Industry: Stakeholder Engagement and Community Participation. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 31(4), 1836-1853.

Joungtrakul, S. (2020). Green Strategies for Small Enterprises in Thailand: A Case Study of Eco-Friendly Cafes. Thai Journal of Business Administration, 13(1), 75-90.

Kaewjomnong, A. (2022). Measurement Concept, Measurement Error and Quality Inspection of Research Instruments for Conducting Quantitative Research in Economics and Business Administration. Economics and Business Administration Journal Thaksin University, 14(4), 203-226.

Kim, S. & Park, M. (2020). Community Engagement and Corporate Social Responsibility in Korean SMEs. Asian Journal of Business Ethics, 9(2), 201-218.

Ko, J.-H. & Jeon, H.-M. (2024). The Impact of Eco-Friendly Practices on Generation Z’s Green Image, Brand Attachment, Brand Advocacy, and Brand Loyalty in Coffee Shop. Sustainability, 16(8), 1-15.

Kwak, D. H. & Cha, M. S. (2022). The effect of ESG Activities of Coffee Shops on Brand Image and Franchise Investment Intention. Journal of Foodservice Management Society of Korea, 25(2), 103-118.

Momtaz, P. (2024). ESG Disclosure and Long-Term Performance of Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs). Small Business Economics, 62(2), 189-205.

Mthiyane, K. et al. (2022). Risk Governance Framework for Small Businesses in Africa. African Journal of Business and Economic Research, 17(1), 93-112.

Nguyen, T. H. & Do, H. Q. (2020). Labor Stability and Customer Satisfaction: Survival Strategies for Vietnamese SMEs. Journal of Small Business Management, 58(4), 730-748.

Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2021). ESG and Business Sustainability: Global Trends and Policy Directions. Retrieved October 3, 2025, from https://www.oecd.org

Park, J. & Lee, H. (2021). Organizational Culture and Employee Management in The Service Industry: Keys to Sustainable Business. Service Business Review, 15(2), 112-128.

Sutthinarakorn, W. (2019). Qualitative Research: Research of Alternative Paradigm (4th ed.). Bangkok: Siam Printing.

Tosun, C. (2000). Limits to Community Participation in The Tourism Development Process. Tourism Management, 21(6), 613-633.