การอบรมพระนวกะตามหลักไตรสิกขาเพื่อสร้างความมั่นคงแก่พระพุทธศาสนา

ผู้แต่ง

  • พระมหาวิรัตน์ พลทตฺโต (พานิชชา) วัดพระธรรมกาย ปทุมธานี

คำสำคัญ:

การอบรม, พระนวกะ, หลักไตรสิกขา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายแนวคิดเกี่ยวกับประสิทธิผลการบริหารจัดการการอบรมพระนวกะตามหลักไตรสิกขา อันประกอบด้วย ศีล สมาธิ และปัญญา โดยใช้การศึกษาวิเคราะห์เอกสารจากพระไตรปิฎก อรรถกถา ตลอดจนเอกสารและงานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการและการศึกษาเชิงพุทธ ผลการศึกษาพบว่า 1. หลักไตรสิกขา คือ หลักคำสอนในทางพระพุทธศาสนา เป็นการปฏิบัติเพื่อเปลี่ยนแปลงตนเองด้วยการฝึกอบรมจิตจนเกิดปัญญารู้แจ้งเห็นจริงจนบรรลุธรรม เป็นกรอบแนวคิดสำคัญที่สามารถนำมาบูรณาการกับกระบวนการบริหารจัดการการอบรมพระนวกะได้อย่างเป็นระบบ กล่าวคือ ศีลเป็นฐานของการจัดระเบียบวินัยและพฤติกรรม สมาธิเป็นกระบวนการพัฒนาจิตใจให้มีความตั้งมั่นและพร้อมต่อการเรียนรู้ และปัญญาเป็นเป้าหมายสูงสุดของการอบรมที่มุ่งให้เกิดความรู้ความเข้าใจตามความเป็นจริง 2. การบริหารจัดการการอบรมพระนวกะที่ยึดหลักไตรสิกขาอย่างครบถ้วน ย่อมส่งผลให้การอบรมมีประสิทธิผลทั้งในด้านคุณภาพของผู้รับการอบรมและการธำรงพระพุทธศาสนาอย่างยั่งยืน การอบรมพระนวกะนับเป็นกระบวนการพื้นฐานที่มีความสำคัญยิ่งต่อการธำรงรักษาและสืบทอดพระพุทธศาสนาเพราะเป็นการสร้างศาสนทายาทเพื่อดำรงรักษาพระพุทธศาสนาให้อยู่ได้ยืนยาวให้เกิดพุทธนวัตกรรมแก่พุทธศาสนิกชนต่อไป และ 3. การบูรณาการไตรสิกขาในการอยู่ร่วมกับผู้อื่นจะช่วยสร้างสังคมที่มีความสุข เพราะศีลจะสร้างความไว้วางใจ สมาธิจะสร้างความเข้าใจ และปัญญาจะนำไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสร้างสรรค์ การฝึกบูรณาการทั้งสามด้านจึงเป็นการพัฒนาสังคมที่สันติสุข

เอกสารอ้างอิง

จงกลนี ชุติมาเทวินทร์. (2544). การฝึกอบรมเชิงพัฒนาการ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: พี.เอ.ลิฟวิ่ง.

พระครูธรรมธรไพบูลย์ ญาณวิปุโล (พิศาลวชิโรภาส) และคณะ. (2565). วิเคราะห์มิลินทปัญหาว่าด้วยลักษณะของศีล. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 18(3), 1-16.

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2548). คำวัด : พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ช่อระกา.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2554). ธรรมนูญชีวิต: พุทธจริยธรรมเพื่อชีวิตที่ดีงาม. สืบค้น 6 มกราคม 2569, จาก https://shorturl.asia/8s5gN

พระมหาอภิชาติ ฌานสุโภ (ชัยหา). (2564). การฝึกอบรมพระนวกะ สำหรับวัดในประเทศไทย. วารสาร นิตยสารเสียงธรรมจากมหายาน, 7(2), 14-26.

มนตรี เมฆะวิภาต. (2565). แนวทางการรักษาศีลของเยาวชนไทยยุค 4.0. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 8(1), 225–239.

วิจิตร อาวะกุล. (2537). การฝึกอบรม : คู่มือฝึกอบรมและพัฒนาบุคคล. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิบูลย์พงศ์ พันธุนนท์. (2561). ไตรสิกขากับการบรรลุธรรมในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระไตรปิฎกศึกษา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Beach, D. S. (1970). Personnel: The Management of People at Work. New York: Macmillan.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-25

รูปแบบการอ้างอิง

พลทตฺโต (พานิชชา) พ. (2026). การอบรมพระนวกะตามหลักไตรสิกขาเพื่อสร้างความมั่นคงแก่พระพุทธศาสนา. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 9(2), 261–272. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/286696