เทคโนโลยีดิจิทัลกับการบริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21

พระครูปริยัติคุณรังษี (ลิขิต คำหงษา); พระมหาอานนท์ ทิพย์สิงห์; ธีร ลมวิชัย

ผู้แต่ง

พระครูปริยัติคุณรังษี (ลิขิต คำหงษา) คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระมหาอานนท์ ทิพย์สิงห์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ธีร ลมวิชัย คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

เทคโนโลยีดิจิทัล, การบริหารการศึกษา, ศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์แนวทางการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล โดยมุ่งเน้นการบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ากับภารกิจหลักของสถานศึกษาอย่างเป็นระบบ อันประกอบด้วย 7 ด้านสำคัญ ได้แก่ การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ การพัฒนาหลักสูตร การส่งเสริมนวัตกรรมและสื่อ การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา การวัดและประเมินผล การประกันคุณภาพ และการสร้างความร่วมมือทางวิชาการกับชุมชน โดยมีเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการและยกระดับคุณภาพผู้เรียนอย่างรอบด้าน การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลสามารถส่งเสริมการเรียนรู้แบบยืดหยุ่น เข้าถึงได้ทุกที่ทุกเวลา สนับสนุนการบริหารงานด้วยข้อมูลเชิงประจักษ์ และสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างสถานศึกษาและชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานยังเผชิญกับความท้าทายหลายประการ ได้แก่ ความพร้อมด้านสมรรถนะดิจิทัลของบุคลากร ความเหลื่อมล้ำด้านทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐาน การบริหารจัดการข้อมูลและความปลอดภัยสารสนเทศ ตลอดจนการปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์กรให้สอดคล้องกับบริบทดิจิทัล ดังนั้น การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลให้ประสบความสำเร็จจำเป็นต้องอาศัยภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ การวางแผนเชิงกลยุทธ์ และการพัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรมและสมดุล เพื่อให้สามารถพัฒนาผู้เรียนให้มีทั้งสมรรถนะดิจิทัลและคุณลักษณะความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ สามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีคุณภาพในสังคมดิจิทัลอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

จันทร์พิมพ์ วงศ์ประชารัตน์ และคณะ. (2568). การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการบริหารงานวิชาการสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 1. วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์, 8(1), 56–72.

ใจทิพย์ ณ สงขลา. (2561). การออกแบบการเรียนแนวดิจิทัล Digital Learning Design. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธีรศักดิ์ อุปไมยอธิชัย และสุชาติ บางวิเศษ. (2563). การบริหารและการจัดการศึกษาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. เชียงใหม่: บริษัท กู๊ดเฮด พริ้นท์ติ้ง แอนด์ แพคเกจจิ้ง กรุ๊ป จำกัด.

เพชรประภาร์ ชุมสาย. (2559). การจัดการศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 17 (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). จันทบุรี: มหาวิทยาลัยรำไพพรรณี.

เพชรสุภัค กิจสกุล และคณะ. (2566). การพัฒนานวัตกรรมการบริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล. Journal of Administrative and Management Innovation, 11(2), 147–158.

ภัทรพันธุ์ นิธิวรัตน์สกุล และคณะ. (2566). “การเรียนรู้ดิจิทัลสำหรับครูยุคใหม่”. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 7(2), 677–686.

รัตนาวดี เที่ยงตรง. (2564). การศึกษาการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 (การค้นคว้าอิสระตามหลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สุปรีดา โกษาแสง และคณะ. (2565). เทคโนโลยีดิจิทัลสำหรับการบริหารสถานศึกษาในยุค Digital Transformation. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 19(37), 242–250.

อรุณี ทองนพคุณ. (2558). การศึกษาบทบาทการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). จันทบุรี: มหาวิทยาลัยรำไพพรรณี.

เอกชัย กี่สุขพันธ์. (2559). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล (School Management in Digital Era). สืบค้นเมื่อ 3 มีนาคม 2569 จาก https://www.trueplookpanya.com/education/content/52232.