พุทธบูรณาการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการสาธารณภัยขององค์การบริหารส่วนตำบลอ่ายนาไลย อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการสาธารณภัย 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอปริหานิยธรรม 7 กับการมีส่วนร่วมของประชาชน และ 3. เสนอแนวทางพุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการสาธารณภัย ขององค์การบริหารส่วนตำบลอ่ายนาไลย อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ดำเนินการวิจัยด้วยรูปแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.986 เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 374 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตรของทาโร่ ยามาเน่ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการสาธารณภัยขององค์การบริหารส่วนตำบลอ่ายนาไลย อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน อยู่ในระดับปานกลาง ( = 3.46 S.D. = 0.74) โดยด้านการประเมินผลมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ขณะที่ด้านการดำเนินการ การรักษาผลประโยชน์ และการตัดสินใจมีค่าเฉลี่ยลดหลั่นกันลงมาตามลำดับ 2. จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่าหลักอปริหานิยธรรมมีความเชื่อมโยงกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในทิศทางเดียวกันอย่างชัดเจน โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อยู่ในระดับสูงมาก (R = 0.902**) และมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 จึงยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้ และ 3. แนวทางพุทธบูรณาการ คือ การนำหลักอปริหานิยธรรม 7 มาใช้ส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการวางแผน การตัดสินใจและการดำเนินงาน เปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการสาธารณภัยทั้งก่อนเกิดภัยระหว่างเกิดภัย และหลังเกิดภัย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการสาธารณภัย