พุทธบูรณาการการบริหารจัดการวัดและคณะสงฆ์เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน

ผู้แต่ง

  • พระมหาธงชัย ธนวัฒนกุล คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระอธิการอินทร์นุช ต้องคำ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ธนเดช เอื้อศรี คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระครูสุตภัทรบัณฑิต (ปัญญาวรวัฒน์ เลิศเกียรติธรรม) คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สัภยา ขาวหมื่นไวย์ นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

พุทธบูรณาการ, การบริหารจัดการ, คณะสงฆ์, ชุมชนเข้มแข็ง

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและนำเสนอรูปแบบการบริหารจัดการวัดและคณะสงฆ์เชิงพุทธบูรณาการ เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน โดยอาศัยการวิเคราะห์เอกสารและการสังเคราะห์แนวคิดจากหลักพุทธธรรมร่วมกับศาสตร์การบริหารสมัยใหม่ ทั้งนี้ได้บูรณาการกรอบแนวคิดทางการบริหาร ได้แก่ การวางแผน การจัดองค์การ การบริหารบุคลากร และการใช้ทรัพยากร ควบคู่กับหลักธรรมสำคัญ เช่น อิทธิบาท 4 พรหมวิหาร 4 สัปปุริสธรรม 7 และ ทศพิธราชธรรม เพื่อสร้างแนวทางการบริหารที่มีทั้งประสิทธิภาพและคุณธรรม พุทธบูรณาการการบริหารจัดการช่วยเสริมสร้างบทบาทของวัดให้เป็นศูนย์กลางการพัฒนาชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม โดยสามารถตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนในด้านจิตใจ สังคม และวัฒนธรรมได้อย่างเหมาะสม การบริหารดังกล่าวยังส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในชุมชนผ่านกลไกความร่วมมือระหว่างบ้าน วัด และหน่วยงานภาครัฐ อันนำไปสู่การสร้างความสามัคคี ความไว้วางใจ และความเข้มแข็งของชุมชนในระยะยาว อีกทั้งยังช่วยให้วัดและคณะสงฆ์สามารถปรับตัวให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมยุคใหม่ โดยคงไว้ซึ่งคุณค่าทางพระพุทธศาสนาอย่างสมดุล ซึ่งพุทธบูรณาการการบริหารจัดการเป็นแนวทางสำคัญที่สามารถพัฒนาวัดและคณะสงฆ์ให้เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนชุมชนไปสู่ความมั่นคงและยั่งยืนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

เกียรติศักดิ์ สุขเหลือง และคณะ. (2568). การพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงพุทธบูรณาการของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์. 8(5), 136-149.

จตุพล พรหมมี และคณะ. (2567). บทบาทของวัดในการพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็ง : กรณีศึกษาวัดในเขตอำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 13(2), 259-274.

เดชา เดชะวัฒนไพศาล. (2568). การพัฒนาองค์การ (ORGANIZATION DEVELOPMENT) (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปลื้มจิต ลาภอุดมเลิศ และคณะ. (2568). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนจังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 7(3), 32-46.

พระครูปริยัติโสภณกิจ และคณะ. (2568). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการพัฒนาที่มีคุณภาพของการบริหารสถานศึกษา. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(1), 636-649.

พระครูปลัดบุญช่วย โชติวํโส (อุ้ยวงค์). (2566). การบริหารจัดการเชิงพุทธนวัตกรรมองค์กรสมัยใหม่. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 10(3), 10-23.

พระมหาเกียรติศักดิ์ กิตฺติปาโล (จูมพลน้อย). (2568). คุณลักษณะพื้นฐานเด็กไทยตามแนวพรหมวิหาร 4. วารสารวิจยวิชาการ, 8(4), 441-458.

พระศุภกร ภูมิปญฺโญ และคณะ. (2568). การบริหารจัดการเชิงพุทธในยุคดิจิทัล. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(2), 272-282.

พระสรพงณ์ ปญฺญาธโร (จุลละโพธิ). (2568). รูปแบบการส่งเสริมสมณสารูปพระสงฆ์ไทยยุคใหม่เชิงพุทธบูรณาการ. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(4), 123-135.

มุจจรินทร์ ทัศดรกุลพัฒน์. (2568). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลกับรัฐศาสตร์ตามแนวพระพุทธศาสนาในบริบทประเทศไทย. วารสารสังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม, 6(1), 143-152.

วีระพงศ์ เกียรติไพรยศ และคณะ. (2567). พุทธบูรณาการส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดเชียงราย. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(6), 121-135.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ สำนักเลขาธิการมหาเถรสมาคม สถาบันพระสังฆาธิการ. (2564). คู่มือพระสังฆาธิการฉบับพระสังฆาธิการ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพญ: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-27

รูปแบบการอ้างอิง

ธนวัฒนกุล พ., ต้องคำ พ., เอื้อศรี ธ., (ปัญญาวรวัฒน์ เลิศเกียรติธรรม) พ., & ขาวหมื่นไวย์ ส. (2026). พุทธบูรณาการการบริหารจัดการวัดและคณะสงฆ์เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 9(3), 322–331. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/289053