พุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็งของคณะกรรมการกลางหมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเองบ้านยอด ตำบลยอด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน

เมธา สีคำ; พระครูสุตนันทบัณฑิต (วัชรพงษ์ ปล้องขัน); ธีรทัศน์ โรจน์กิจจากุล

ผู้แต่ง

เมธา สีคำ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระครูสุตนันทบัณฑิต (วัชรพงษ์ ปล้องขัน) คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ธีรทัศน์ โรจน์กิจจากุล คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พุทธบูรณาการ, หลักอปริหานิยธรรม, เสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับชุมชนเข้มแข็ง 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอปริหานิยธรรมกับชุมชนเข้มแข็ง และ 3. นำเสนอพุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็งของคณะกรรมการกลางหมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเองบ้านยอด ตำบลยอด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ทั้งการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้แบบสอบถามจากประชากรกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 185 คน มาวิเคราะห์โดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน โดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาจากสถิติเชิงพรรณนา เป็นความเรียง ตารางแจกแจงความถี่ เพื่อสนับสนุนข้อมูลเชิงปริมาณ

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับชุมชนเข้มแข็ง พบว่า ประชาชนผู้ตอบแบบสอบถามมีระดับความคิดเห็น โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักอปริหานิยธรรมกับชุมชนเข้มแข็ง พบว่า โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับสูงมาก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.01 และ 3. พุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็งของคณะกรรมการกลางหมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเองบ้านยอด ตำบลยอด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน โดยใช้หลักอปริหานิยธรรม เป็นแนวทางการปฏิบัติ ให้เกิดการขับเคลื่อนงานพัฒนาหมู่บ้านให้สัมฤทธิ์ผลในทุกมิติการพัฒนา 5 ด้าน คือ ด้านการพัฒนาสังคมด้วยการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับประชาชนอย่างทั่วถึง ด้านการพัฒนาเศรษฐกิจด้วยการสร้างระบบเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนให้เกิดความมั่นคงยั่งยืน ด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยให้คนสามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างสมดุล ด้านความปลอดภัยและสถาบันด้วยการสร้างระบบเฝ้าระวังภัยภายในชุมชนและการปลูกฝังอุดมการณ์ให้คนในชุมชนเกิดความรักในสถาบัน และด้านการมีส่วนร่วมด้วยการเปิดโอกาสให้ประชาชนทุกกลุ่มวัย ได้มีบทบาทในการแสดงความคิดเห็น และทำกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชนร่วมกัน

เอกสารอ้างอิง

กัมพล เพ็ชรล้อมทอง และคณะ. (2564). กระบวนการสร้างชุมชนเข้มแข็งอย่างยั่งยืนแบบพึ่งพาตน. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(12), 354–368.

ฉันทณา แสงสุวรรณถาวร. (2565). การพัฒนาชุมชนเข้มแข็งเพื่อยกระดับเป็นหมู่บ้านรักษาศีล 5 ต้นแบบ : กรณีศึกษา บ้านกำแพงดิน อำเภอสามง่าม จังหวัดพิจิตร. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(2), 56–69.

พระคำรณ อติภทฺโท (ทองน้อย) และพระครูนิวิฐศีลขันธ์. (2563). การบริหารจัดการเชิงเครือข่ายเศรษฐกิจชุมชนของกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกข่า ตามหลักอปริหานิยธรรมในเขตเทศบาลตำบลทุ่งน้อย อำเภอโพทะเล จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจยวิชาการ, 3(2), 27–40.

พระราชบัญญัติจัดระเบียบบริหารหมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเอง พ.ศ. 2522. (2522, 10 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 96 ตอนที่ 75. หน้า 18.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เมธิชัย ริมสกุล และคณะ. (2568). การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น แบบบูรณาการขององค์การบริหารส่วนตำบลส้าน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน โดยการประยุกต์ตามหลักอปริหานิยธรรม. วารสารสันตยาภิวัฒน์, 3(2), 228–243.

สำนักกิจการความมั่นคงภายใน. (2567). ทำความรู้จัก !! หมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเอง (หมู่บ้าน อพป.). สืบค้นเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2567 จาก https://multi.dopa.go.th/isab/news/cate8/view536.

สำนักงานสถิติจังหวัดน่าน. (2567). รายงานสถิติจังหวัดน่าน พ.ศ. 2567. น่าน: สำนักงานสถิติจังหวัดน่าน.

Yamane, T. (1973) Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.