พลวัตของพรรคการเมืองกับพฤติกรรมการเลือกตั้งของคนเจเนอเรชันใหม่ในสังคมไทย

อภิญญา ฉัตรช่อฟ้า; อนุภูมิ โซวเกษม; วัชรินทร์ ชาญศิลป์

ผู้แต่ง

อภิญญา ฉัตรช่อฟ้า คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
อนุภูมิ โซวเกษม คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
วัชรินทร์ ชาญศิลป์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พลวัตพรรคการเมือง, พฤติกรรมการเลือกตั้ง, ผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่, การสื่อสารการเมืองดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตของพรรคการเมืองและวิเคราะห์พฤติกรรมการเลือกตั้งของคนเจเนอเรชันใหม่ในสังคมไทยภายใต้บริบทการสื่อสารทางการเมืองดิจิทัล พบว่า การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัลและการขยายตัวของสื่อสังคมออนไลน์ได้ส่งผลให้พรรคการเมืองไทยปรับเปลี่ยนบทบาทจากการเมืองแบบอุปถัมภ์ที่อาศัยเครือข่ายทางสังคมและผลประโยชน์เชิงบุคคล ไปสู่การเมืองเชิงนโยบายและการสื่อสารทางการเมืองผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลมากขึ้น พรรคการเมืองที่สามารถนำเสนอนโยบายสาธารณะที่สอดคล้องกับความต้องการของประชาชน สื่อสารข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ และสร้างภาพลักษณ์ที่สะท้อนถึงความโปร่งใสและการมีส่วนร่วมของประชาชน มีแนวโน้มได้รับการสนับสนุนจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่ในระดับสูง ขณะเดียวกัน คนเจเนอเรชันใหม่ ประกอบด้วย ประชาชนในกลุ่ม Generation Y และ Generation Z มีลักษณะการตัดสินใจทางการเมืองที่แตกต่างจากคนรุ่นก่อน โดยให้ความสำคัญกับข้อมูลข่าวสาร นโยบายสาธารณะ คุณค่าประชาธิปไตย และการมีส่วนร่วมทางการเมืองผ่านสื่อดิจิทัลมากกว่าความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์หรือความผูกพันต่อพรรคการเมืองแบบดั้งเดิม นอกจากนี้ สื่อสังคมออนไลน์ยังมีบทบาทสำคัญในการสร้างการรับรู้ทางการเมือง การกำหนดวาระสาธารณะ และการระดมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน ส่งผลให้การเลือกตั้งในยุคดิจิทัลมีลักษณะเป็นการตัดสินใจบนฐานข้อมูลข่าวสารและประเด็นนโยบายมากขึ้น จากการสังเคราะห์องค์ความรู้ แบบจำลองพลวัตการเมืองดิจิทัลของคนเจเนอเรชันใหม่ ประกอบด้วย การปรับตัวของพรรคการเมือง การสื่อสารทางการเมืองดิจิทัล การรับรู้ทางการเมือง คุณค่าประชาธิปไตย และพฤติกรรมการเลือกตั้ง โดยอธิบายความสัมพันธ์เชิงพลวัตระหว่างปัจจัยดังกล่าวอย่างเป็นระบบ อันเป็นองค์ความรู้ใหม่ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาพฤติกรรมการเลือกตั้ง การพัฒนายุทธศาสตร์ทางการเมือง และการเสริมสร้างประชาธิปไตยไทยในยุคดิจิทัลได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

ชนัญสรา อรนพ ณ อยุธยา. (2562). ข่าวลวงบนสื่อสังคมออนไลน์: ความตระหนักรู้และรู้เท่าทันสื่อของดิจิทัลเนทีฟไทย. วารสารนิเทศศาสตร์ปริทัศน์, 23(1), 72-85.

นนทรัตน์ สุวรรณพงศ์. (2563). กลยุทธ์การสื่อสารทางสื่อสังคมออนไลน์ของพรรคการเมืองในการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2562 (การค้นคว้าอิสระปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการเมืองการปกครอง). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ประจักษ์ ก้องกีรติ. (2563). การเมืองแห่งความหวังและความกลัว: วิเคราะห์การเลือกตั้ง 24 มีนาคม 2562. รัฐศาสตร์สาร, 41(1), 1-28.

พิจิตรา สึคาโมโต้ และวิไลวรรณ จงวิไลเกษม. (2564). นิเวศสื่อและข้อมูลข่าวสารทางการเมืองของไทยในยุคดิจิทัลดิสรัปชัน. วารสารนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 39(3), 1-22.

พิรงรอง รามสูต. (2564). สื่อสังคมกับการเมืองไทยในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภัสสร คงเอียด. (2569). กลยุทธ์การหาเสียงผ่านสื่อดิจิทัลของพรรคการเมืองไทยในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2566. วารสารสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยชินวัตร, 3(1), 38-52.

ลิขิต ธีรเวคิน. (2554). การเมืองการปกครองไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วริศรา ศิริชานนท์. (2562). ความคาดหวังและแนวโน้มพฤติกรรมการเลือกตั้งของคนรุ่นใหม่ต่อการใช้สิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2562: กรณีศึกษานักศึกษาระดับชั้นปริญญาตรี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต. วารสารธรรมศาสตร์, 38(3), 69-87.

ศุภกร เชิดชูธีรกุล และสมบูรณ์ สุขสำราญ. (2567). การสื่อสารทางการเมืองผ่านสื่อสังคมออนไลน์ของพรรคก้าวไกลในปัจจุบัน. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(2), 1-15.

สติธร ธนานิธิโชติ. (2562). พฤติกรรมการเลือกตั้งของคนรุ่นใหม่ในการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2562. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 17(3), 5-26.

สิริพรรณ นกสวน สวัสดี. (2562). พลวัตของการเลือกตั้งและพฤติกรรมผู้ลงคะแนนเสียงในการเมืองไทยร่วมสมัย. รัฐศาสตร์สาร, 40(2), 1-35.

เอกพล เธียรจารุวัฒน์. (2563). พื้นที่สาธารณะ ปรากฏการณ์ห้องสะท้อนเสียง และการแบ่งขั้วทางการเมืองบนทวิตเตอร์ในช่วงก่อนการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2562. วารสารนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 38(3), 41-68.

โอฬาร ถิ่นบางเตียว. (2562). เครือข่ายหัวคะแนนกับการเมืองแบบอุปถัมภ์ในการเลือกตั้งของไทย. วารสารการเมืองการปกครอง, 9(1), 58-75.

Campbell, A. et al. (1960). The American Voter. New York: John Wiley & Sons.

Castells, M. (2012). Networks of Outrage and Hope: Social Movements in the Internet Age. Cambridge, UK: Polity Press.

Dahl, R. A. (1989). Democracy and Its Critics. New Haven, CT: Yale University Press.

Downs, A. (1957). An Economic Theory of Democracy. New York: Harper & Row.

Inglehart, R. (2018). Cultural Evolution: People's Motivations are Changing, and Reshaping the World. Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Laothamatas, A. (1996). A Tale of Two Democracies: Conflicting Perceptions of Elections and Democracy in Thailand. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies.

McCombs, M. & Shaw, D. L. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36(2), 176–187.

Norris, P. (2000). A Virtuous Circle: Political Communications in Postindustrial Societies. Cambridge, UK: Cambridge University Press.