การพัฒนานโยบายกีฬาตามหลักอิทธิบาท 4

รัฐพล ไผ่งาม

ผู้แต่ง

รัฐพล ไผ่งาม นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

นโยบายกีฬา, อิทธิบาท 4, นโยบายสาธารณะ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับนโยบายกีฬาและการพัฒนานโยบายกีฬา ศึกษาหลักพุทธธรรมที่เหมาะสมต่อการพัฒนานโยบายกีฬา และนำเสนอแนวทางการบูรณาการหลักอิทธิบาท 4 เพื่อพัฒนานโยบายกีฬาให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทย โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสาร หนังสือ ตำราวิชาการ งานวิจัย บทความวิชาการ และเอกสารของหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง แล้วนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า นโยบายกีฬาเป็นนโยบายสาธารณะที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต สุขภาวะ ทุนมนุษย์ และขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ การพัฒนานโยบายกีฬาที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมการกำหนดนโยบาย การนำนโยบายไปปฏิบัติ การกำกับติดตาม และการประเมินผล โดยเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมบนพื้นฐานของหลักธรรมาภิบาล ขณะเดียวกัน หลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา สามารถประยุกต์ใช้เป็นกลไกส่งเสริมแรงจูงใจ ความมุ่งมั่น ความรับผิดชอบ ความเอาใจใส่ และการปรับปรุงการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เมื่อนำมาบูรณาการกับกระบวนการนโยบายกีฬา จะช่วยยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน พัฒนาศักยภาพของนักกีฬา บุคลากรและองค์กรกีฬา ตลอดจนเสริมสร้างความโปร่งใสและธรรมาภิบาลในการบริหารงานด้านกีฬา นอกจากนี้ ผู้เขียนได้สังเคราะห์องค์ความรู้ในรูปแบบการพัฒนานโยบายกีฬาเชิงพุทธ ซึ่งแสดงความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาท 4 กับกระบวนการพัฒนานโยบายกีฬา อันนำไปสู่นโยบายที่ตั้งอยู่บนหลักคุณธรรม มุ่งประโยชน์สาธารณะ ตอบสนองความต้องการของประชาชน และสนับสนุนการพัฒนาสังคมอย่างสมดุลและยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2566). แผนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2566 – 2570). กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.

จิรัตติกาล สุขสิงห์. (2565). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน ของบุคลากรในองค์กร. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 5(1), 211–219.

ชาลิสา คําสวัสดิ์ และธํารงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์. (2560). นโยบายด้านการกีฬาของรัฐบาลนายชวน หลีกภัย พ.ศ. 2540–2544. ใน การประชุมนําเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา ครั้งที่ 12 ปีการศึกษา 2560 (น. 1058–1063). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 27). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วรเดช จันทรศร. (2559). ทฤษฎีการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

ศักดิ์ชัย ธิตะจารี และคณะ. (2566). การพัฒนาการกีฬาแห่งประเทศไทยตามยุทธศาสตร์ชาติ เพื่อความเป็นเลิศกีฬาอาชีพของไทย และอุตสาหกรรมการกีฬาของประเทศ. วารสารรัฐศาสตร์รอบรู้และสหวิทยาการ, 6(1), 67–82.

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2554). นโยบายสาธารณะ : แนวความคิด การวิเคราะห์และกระบวนการ (พิมพ์ครั้งที่ 22). กรุงเทพฯ: คณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2553). ชุดเครื่องมือการเรียนรู้ด้วยตนเอง: การบริหารการเปลี่ยนแปลง (Change Management). สืบค้นเมื่อ 26 มิถุนายน 2569 จาก https://shorturl.asia/hp3njz.

Dunn, W. N. (2018). Public Policy Analysis: An Integrated Approach (6th ed.). New York: Routledge.

Howlett, M. et al. (2020). Studying public policy: Principles and processes (4th ed.). Don Mills, Ontario: Oxford University Press.

Sabatier, P. A. & Weible, C. M. (Eds.). (2014). Theories of the policy process (3rd ed.). Boulder, CO: Westview Press.