แนวทางการสร้างความตระหนักรู้ด้านภัยคุกคามทางไซเบอร์ระหว่างกลุ่มประชากรรุ่นเอกซ์ และ กลุ่มประชากรรุ่นวาย ของบุคลากรภายในเทคโนธานี

หัสดิน ศรีทนุ; วงศ์วิศว์ หมื่นเทพ; บุษกร วัฒนบุตร

ผู้แต่ง

หัสดิน ศรีทนุ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ
วงศ์วิศว์ หมื่นเทพ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ
บุษกร วัฒนบุตร คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ

คำสำคัญ:

ความตระหนักรู้, ภัยคุกคามทางไซเบอร์, เจนเนอเรชันเอกซ์, เจนเนอเรชันวาย, เทคโนธานี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพทั่วไปของความตระหนักรู้ด้านภัยคุกคามทางไซเบอร์ระหว่างกลุ่มประชากรรุ่นเอกซ์และกลุ่มประชากรรุ่นวายของบุคลากรภายในเทคโนธานี และ 2. สร้างแนวทางการสร้างความตระหนักรู้ด้านภัยคุกคามทางไซเบอร์ระหว่างกลุ่มประชากรรุ่นเอกซ์และกลุ่มประชากรรุ่นวายของบุคลากรภายในเทคโนธานี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 คน คัดเลือกแบบเจาะจง จำแนกเป็นกลุ่มประชากรรุ่นเอกซ์ 9 คน และกลุ่มประชากรรุ่นวาย 9 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา โดยใช้กรอบแนวคิดความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรม (KAB) ในการศึกษาสภาพความตระหนักรู้ และกรอบแนวคิดความรู้ ทักษะ และทัศนคติ (KSA) ในการสร้างแนวทาง

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพความตระหนักรู้ของบุคลากรทั้งสองช่วงวัยมีลักษณะร่วมกัน คือ ด้านความรู้ บุคลากรสายสนับสนุนยังแยกแยะประเภทภัยคุกคามได้จำกัด ด้านทัศนคติมองว่าความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์เป็นหน้าที่ของฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ และด้านพฤติกรรมเลือกความสะดวกมากกว่าความปลอดภัย โดยกลุ่มประชากรรุ่นเอกซ์ยึดติดกับวิธีการทำงานแบบเดิม ส่วนกลุ่มประชากรรุ่นวายมีความประมาทจากความคุ้นเคยกับเทคโนโลยี ทั้งนี้ทั้งสองช่วงวัยมีจุดแข็งร่วมกันคือความระมัดระวังในการตรวจสอบอีเมล และ 2. แนวทางการสร้างความตระหนักรู้อาศัยกรอบแนวคิด KSA ใน 3 ด้าน ได้แก่ ด้านความรู้ (Knowledge) ด้วยการสื่อสารด้วยภาษาที่เข้าใจง่ายและอบรมทบทวนสม่ำเสมอ ด้านทักษะ (Skill) ด้วยการพัฒนาทักษะ การสังเกตและการรายงานเหตุการณ์อย่างเป็นระบบ รวมถึงการจัดการรหัสผ่านอย่างปลอดภัย และด้านทัศนคติ (Attitude) ด้วยการปรับมุมมองให้ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกคน โดยออกแบบแนวทางให้สอดคล้องกับความแตกต่างของกลุ่มประชากรรุ่นเอกซ์และกลุ่มประชากรรุ่นวาย

เอกสารอ้างอิง

กิตติพันธ์ แท่นตั้งเจริญชัย และปกป้อง ศรีสนิท. (2568). การวิเคราะห์อาชญากรรมไซเบอร์ในประเทศไทยด้วยแนวคิดสามเหลี่ยมอาชญากรรม. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(9), 277–290.

เดชา เดชะวัฒนไพศาล และคณะ. (2557). การศึกษาเจนเนอเรชั่นเอ็กซ์และเจนเนอเรชั่นวายในมุมมองต่อคุณลักษณะของตนเองและความคาดหวังต่อคุณลักษณะของเจนเนอเรชั่นอื่น. จุฬาลงกรณ์ธุรกิจปริทัศน์, 36(3), 1–17.

ธีระพงษ์ ทศวัฒน์. (2568). การป้องกันสังคมจากภัยคุกคามทางไซเบอร์ขององค์กรภาครัฐในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(3), 831–847.

พระครูวิมลสุวรรณกร (สมพงษ์ จนฺทวโร) และพระอุดมสิทธินายก (กำพล คุณงฺกโร). (2568). การสร้างความตระหนักรู้ด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ของคนไทย. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(2), 294–305.

เมธาพร ธรรมศิริ และศิรภัสสรศ์ วงศ์ทองดี. (2565). ความตระหนักรู้ด้านภัยคุกคามทางไซเบอร์ของบุคลากรในบริษัทเอกชนแห่งหนึ่งในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการไทยวิจัยและการจัดการ, 3(2), 1–17.

วงศ์วิศว์ หมื่นเทพ. (2569). สภาพภูมิคุ้มกันด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดปทุมธานี. วารสารศึกษาศาสตร์ วิทยาลัยนครราชสีมา, 5(1), 115–125.

Anwar, M. et al. (2017). Gender difference and employees' cybersecurity behaviors. Computers in Human Behavior, 69, 437–443.

Bloom, B. S. et al. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. New York, NY: David McKay Company.

Daengsi, T. et al. (2022). Cybersecurity awareness enhancement: A study of the effects of age and gender of Thai employees associated with phishing attacks. Education and Information Technologies, 27(4), 4729–4752.

Debb, S. M. et al. (2020). A reverse digital divide: Comparing information security behaviors of Generation Y and Generation Z adults. International Journal of Cybersecurity Intelligence and Cybercrime, 3(1), 42–55.

Fattah, A. et al. (2023). Enhancing cybersecurity awareness among university students: A study on the relationship between knowledge, attitude, behavior, and training. JSI: Jurnal Sistem Informasi, 15(1), 3139–3149.

Hijji, M. & Alam, G. (2022). Cybersecurity awareness and training (CAT) framework for remote working employees. Sensors, 22(22), 8663.

Muthuswamy, V. V. & Esakki, S. (2024). Impact of cybersecurity and AI’s related factors on incident reporting suspicious behaviour and employees stress: Moderating role of cybersecurity training. International Journal of Cyber Criminology, 18(1), 83–107.

Nikel, F. H. & Amaechi, A. O. (2022). An assessment of employee knowledge, awareness, attitude towards organizational cybersecurity in Cameroon. Network and Communication Technologies, 7(1), 1–11.

Petersen, R. et al. (2020). Workforce framework for cybersecurity (NICE framework) (NIST Special Publication 800-181 Rev. 1). Gaithersburg, MD: National Institute of Standards and Technology.

Rattanapon, K. et al. (2023). An analysis of multigenerational issues of Generation X and Y employees in small- and medium-sized enterprises in Thailand: The moderation effect of age groups on person–environment fit and turnover intention. Behavioral Sciences, 13(6), 489.

Schrader, P. G. & Lawless, K. A. (2004). The knowledge, attitudes, & behaviors approach: How to evaluate performance and learning in complex environments. Performance Improvement, 43(9), 8–15.

Sittitiamjan, K. & Wuttidittachotti, P. (2025). Bridging the gap: How knowledge, attitudes, and practices shape cybersecurity awareness in Thai education. Educational Process: International Journal, 16, e2025236.

Sriprasadh, K. (2025). Impact of cyber attack over business. Journal of Information Systems Engineering and Management, 10(42s), 1179–1182.

Zwilling, M. et al. (2022). Cyber security awareness, knowledge and behavior: A comparative study. Journal of Computer Information Systems, 62(1), 82–97.