การเสริมสร้างเครือข่ายสุขภาวะเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงด้านเหล้าและบุหรี่ ด้วยพุทธบูรณาการ : กรณีศึกษาอำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

Phrakhrusophonthamwisit (Phurivisit Chupradith); Phrakhrupalad Kamron Kaewkliang

Authors

Phrakhrusophonthamwisit (Phurivisit Chupradith) Surat Thani Sangha College, Mahachulalongkornrajavidyalaya University
Phrakhrupalad Kamron Kaewkliang Surat Thani Sangha College, Mahachulalongkornrajavidyalaya University

Keywords:

Wellness Network, Four Foundations of Mindfulness, Buddhist Integration, PHUNPHIN Model

Abstract

This research article aimed to: 1. investigate alcohol consumption and smoking behaviors in Phunphin District, Surat Thani Province; 2. develop health management activities to reduce risk factors through Buddhist integration; and 3. establish an area-based health network for reducing risk factors through Buddhist integration. The study employed a mixed-methods research design, comprising quantitative research with a sample of 400 participants selected through stratified random sampling, qualitative research involving in-depth interviews with 20 key informants, and area-based action research. The data were analyzed using descriptive statistics and content analysis.

The findings revealed that: 1. alcohol consumption and smoking behaviors were predominantly observed among working-age males aged 25–59 years, most of whom had secondary-level education and were single. They consumed alcohol 1–4 times per week, smoked regularly, and lacked motivation to quit, with peer groups serving as a major triggering factor; 2. health management activities focused on developing mental skills based on the Four Foundations of Mindfulness (Satipatthana 4), comprising activities involving the monastic college, strong Buddhist “Bowon” (Home–Temple–School) communities, community strengthening, and White Schools; and 3. the establishment of the “PHUNPHIN Model” health network was driven by four steps: building awareness, establishing shared goals, practicing the Four Foundations of Mindfulness, and continuous learning, with eight network partner organizations participating in the implementation. The findings indicate that Buddhist integration combined with the “Bowon” mechanism can concretely promote self-regulation and reduce risk behaviors. Therefore, government agencies and local administrative organizations should support the expansion of the “PHUNPHIN Model” through its four-step process building awareness, establishing shared goals, practicing the Four Foundations of Mindfulness, and continuous learning allocate budgets for mindfulness-based well-being activities, and develop religious and community leaders as health leaders to continuously drive risk-factor prevention.

References

นิภาวรรณ เจริญลักษณ์. (2568). การศึกษาความต้องการจำเป็นเพื่อพัฒนาโปรแกรมเตรียมความพร้อมนักศึกษาใหม่สาขาวิชาการจัดการชุมชน เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและการเรียนรู้ในระดับอุดมศึกษา. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(6), 79–93.

พระครูพิศิษฏ์ประชานาถ (ประยูร นนฺทิโย) และคณะ. (2564). การพัฒนาเครือข่ายเยาวชนในการจัดกิจกรรมเสริมสร้างเครือข่ายลดปัจจัยเสี่ยงตามแนวพระพุทธศาสนา จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 4(2), 69–80.

พระปลัดทัศนพล เขมจาโร และคณะ. (2565). รูปแบบการบริหารจัดการสุขภาวะพระสงฆ์ตามธรรมนูญสุขภาพพระสงฆ์แห่งชาติของพระสังฆาธิการในจังหวัดพิจิตร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(1), 280–290.

พระมหาถนอม ฐานวโร และคณะ. (2568). รูปแบบการประยุกต์ใช้หลักสติปัฏฐานเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางปัญญาของเด็กและเยาวชนจังหวัดนครปฐม. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 8(3), 107–123.

พิมพ์ชนก แก้วพิทักษ์ และสุรเดช สำราญจิตต์. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพด้วยหลักธรรมานามัยของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลโคกหล่อ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง. วารสารการสร้างเสริมสุขภาพไทย, 3(3), 203–212.

สำนักงานสถิติจังหวัดสุราษฎร์ธานี. (2566). รายงานสถิติจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2566. สุราษฎร์ธานี: สำนักงานสถิติจังหวัดสุราษฎร์ธานี สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

_____. (2568). รายงานสถิติจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2568 (Surat Thani Provincial Statistical Report 2025). สุราษฎร์ธานี: สำนักงานสถิติจังหวัดสุราษฎร์ธานี สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

อธิวัฒน์ รัตนวงศ์แข และอรรควิช จารึกจารีต. (2567). การส่งเสริมพฤติกรรมเอื้อต่อสังคมในวัยเด็กด้วยทฤษฎีการวางเงื่อนไขแบบการกระทำของ Skinner และทฤษฎีการรู้คิดทางสังคมของ Bandura. วารสารสังคมศาสตร์วิชาการ, 17(2), 32–52.

อำนาจ ทาปิน และพระอธิการเฉลย ฉนฺทโก. (2563). การเสริมพลังเครือข่ายสุขภาวะเชิงพื้นที่ เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงเชิงพุทธบูรณาการ ป้องกันนักดื่มและนักสูบหน้าใหม่. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 5(1), 76–85.