สังคหวัตถุ 4: กลไกเสริมสร้างเอกภาพในความพยายามของการปฏิบัติการร่วม/ผสมของกองทัพอากาศ

ผู้แต่ง

  • ดลดิเรก ทองโสภา กองบัญชาการกองทัพอากาศ

คำสำคัญ:

สังคหวัตถุ 4, การปฏิบัติการร่วม, การปฏิบัติการร่วมผสม, เอกภาพในความพยายาม, กองทัพอากาศ

บทคัดย่อ

การประยุกต์หลักสังคหวัตถุ 4 ซึ่งเป็นหลักธรรมที่ช่วยยึดเหนี่ยว ประสาน และเกื้อกูลผู้คน สามารถนำมาเชื่อมโยงกับแนวคิดเอกภาพในความพยายามของการปฏิบัติการร่วม/ผสมของกองทัพอากาศ เนื่องจากการปฏิบัติการร่วม/ผสมเกี่ยวข้องกับหลายเหล่าทัพ หลายหน่วยงาน หรือหลายชาติ ซึ่งมีความแตกต่างด้านโครงสร้างการบังคับบัญชา บทบาทหน้าที่ วัฒนธรรมองค์กร ทรัพยากร และข้อจำกัดในการปฏิบัติ การดำเนินภารกิจให้บรรลุเป้าหมายร่วมกันจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับกำลังรบ ระบบบัญชาการ หรือเทคโนโลยีทางทหารเพียงอย่างเดียว หากยังต้องอาศัยความร่วมมือ ความไว้วางใจ การสื่อสารที่ชัดเจน การประสานงาน และความเข้าใจตรงกันของผู้เกี่ยวข้อง บทความนี้เสนอว่า หลักสังคหวัตถุ 4 สามารถนำมาใช้เสริมสร้างเอกภาพในความพยายามของการปฏิบัติการร่วม/ผสม โดยเชื่อมโยงกับบริบทการทำงานร่วมกันของหลายฝ่าย กล่าวคือ ทานช่วยให้เกิดการสนับสนุนร่วม ปิยวาจาช่วยส่งเสริมการสื่อสารร่วม อัตถจริยาช่วยสนับสนุนการปฏิบัติร่วม และสมานัตตตาช่วยสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เมื่อองค์ประกอบเหล่านี้เชื่อมประสานกัน ย่อมช่วยให้ผู้ปฏิบัติจากหลายฝ่ายมีเป้าหมายร่วม เข้าใจตรงกัน ประสานใจ ประสานงาน และมุ่งสู่ความสำเร็จของภารกิจร่วมกัน โดย “จิกซอว์แห่งเอกภาพสู่การปฏิบัติการร่วม/ผสม” ใช้อธิบายบทบาทของสังคหวัตถุ 4 ในการเสริมสร้างความร่วมมือ ความไว้วางใจ และความสำเร็จของการปฏิบัติการร่วม/ผสมของกองทัพอากาศ

เอกสารอ้างอิง

กวิรัศมิ์ นนท์จีรพัส และวิศรุฒ เอี่ยมอำไพ. (2563). มุมมองการสงครามสมัยใหม่ “Hybrid Warfare”. วารสารมุมมองความมั่นคง, (5), 43-48.

กองทัพอากาศ. (2566). หลักนิยมปฏิบัติการกองทัพอากาศ พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: กรมยุทธการทหารอากาศ.

แผนกเผยแพร่ กองทัพอากาศ. (2569). พิธีเปิดการฝึกร่วม/ผสม คอบร้าโกลด์ 2026 (COBRA GOLD 2026). สืบค้นเมื่อ 20 กรกฎาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/pQAnJ.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 34). กรุงเทพฯ: มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต).

พิชญ์ ชูกิจคุณ. (2566). การฝึกร่วมและผสมกองทัพอากาศไทยในฐานะเครื่องมือการกระจายความเสี่ยงทางทหารในบริบทความขัดแย้งของมหาอำนาจ (สารนิพนธ์ปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Chandler, G. (2023). Unity of command or unity of effort? Rethinking a fundamental principle of war. Retrieved May 29, 2026, from https://mwi.westpoint.edu/unity-of-command-or-unity-of-effort-rethinking-a-fundamental-principle-of-war/.

Department of the Army. (1982). FM 100-5: Operations. Retrieved May 28, 2026, from https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/70/US_Army_Field_Manual_100-5%2C_1982.pdf.

Glenn, R. W. (1998). No more principles of war?. Parameters, 28(1), 48–66.

Greco, T. F. (1995). Unity of Effort in Peace Operations. Fort Leavenworth, Kansas: School of Advanced Military Studies, United States Army Command and General Staff College.

Kingsley, R. (2017). The fundamental principle of “unity of effort” in multinational operations. Retrieved May 28, 2026, from https://shorturl.asia/54ViL.

North Atlantic Treaty Organization. (2022). AJP-01: Allied joint doctrine (Edition F, Version 1). NATO Standardization Office. Retrieved May 28, 2026, from https://shorturl.asia/mAKr9.

Sproles, N. (2002). The contribution of command and control to unity of effort. Retrieved May 28, 2026, from http://dodccrp.org/events/7th_ICCRTS/Tracks/pdf/083.PDF.

U.S. Department of Defense. (2009). The dictionary of military terms: Joint Pub 1-02. New York: Skyhorse Publishing.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-25

รูปแบบการอ้างอิง

ทองโสภา ด. (2026). สังคหวัตถุ 4: กลไกเสริมสร้างเอกภาพในความพยายามของการปฏิบัติการร่วม/ผสมของกองทัพอากาศ. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 9(4), 215–225. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/289816