แนวทางแก้ไขปรับปรุงกฎหมายกรณีบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564

Thanawat Uthumporn

Authors

Thanawat Uthumporn Training Center of Provincial Police Region 5

Keywords:

Narcotics Code, Treatment and Rehabilitation, Drug Addicts, Law Enforcement

Abstract

This research article aimed to: 1. examine legal problems concerning the treatment and rehabilitation of persons with drug dependence under the Narcotics Code B.E. 2564 (2021); 2. comparatively study the laws concerning the treatment and rehabilitation of persons with drug dependence in Thailand and foreign countries; and 3. propose guidelines for amending and improving the laws concerning the treatment and rehabilitation of persons with drug dependence under the Narcotics Code B.E. 2564 (2021). This qualitative research employed documentary research and in-depth interviews with 13 key informants. Data were analyzed using content analysis and comparative legal analysis.

The findings revealed that: 1. the legal problems concerning the treatment and rehabilitation of persons with drug dependence under the Narcotics Code B.E. 2564 (2021) included a treatment system emphasizing voluntary participation, which was insufficient to accommodate persons with drug dependence who were unwilling to enter treatment; discretion in the screening process without sufficiently clear and uniform criteria and guidelines; limitations on the authority and responsibilities of officials in controlling and supervising persons undergoing treatment; the lack of enforceable measures in cases of non-compliance with conditions or absconding; and problems concerning inter-agency integration and continuous follow-up of persons who had completed treatment. 2. The comparative study of laws concerning the treatment and rehabilitation of persons with drug dependence in Thailand and foreign countries found that the United States, the Federal Republic of Germany, the Republic of Singapore, and Malaysia had legal mechanisms integrating treatment with legal measures, supervision, and follow-up of persons undergoing treatment, with different forms and levels of enforcement according to the context of each country; and 3. Guidelines for amending and improving the law should include developing an integrated treatment system combining appropriate voluntary and compulsory measures; establishing clear standards for screening, the exercise of discretion, and the roles and authorities of relevant agencies in accordance with their missions; and developing an integrated system of supervision and follow-up from screening, treatment, and rehabilitation through post-treatment follow-up, in order to enhance the effectiveness of law enforcement and ensure continuity in the rehabilitation of persons with drug dependence.

References

ชมพูนุท พบสุข. (2566). กลไกความสำเร็จของกระบวนการบำบัดฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดโดยชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนกองขยะหนองแขม เขตหนองแขม กรุงเทพมหานคร. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 7(2), 27–52.

ฐาปนี อิ่มวิเศษ. (2559). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการบำบัดรักษาผู้เสพยาเสพติดตามพระราชบัญญัติฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ. 2545. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2569 จาก https://repository.nida.ac.th/items/ecc2327d-18a4-4542-81e3-ee275d03a61f.

ธัชพงษ์ วงษ์เหรียญทอง. (2560). ปัญหาการควบคุมตัวผู้ถูกกล่าวหาในพระราชบัญญัติฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ. 2545. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 27(1), 91–102.

พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564. (2564, 8 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนที่ 73 ก. หน้า 1–80.

เพียรรัตน์ ลีลาพงศธร. (2568). ปัญหาการใช้บัญชีแนบท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเป็นเงื่อนไขในการจับผู้กระทำความผิดซึ่งหน้าตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาไทย: ศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาฝรั่งเศส (รายงานผลการวิจัย). ปทุมธานี: คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วรกานต์ ลีนสมบูรณ์. (2562). แนวทางการพัฒนากระบวนการบำบัดยาเสพติดโดยระบบสมัครใจในองค์กร NGOs (Non Governmental Organizations) (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานโยบายสังคม). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2565). แผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ปี พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด.

Marlowe, D. B. (2010). Research update on adult drug courts. Alexandria, VA: National Association of Drug Court Professionals.

Osborne, S. P. (2006). The new public governance?. Public Management Review, 8(3), 377–387.

United Nations Office on Drugs and Crime. (2010). From coercion to cohesion: Treating drug dependence through health care, not punishment. New York, NY: United Nations.

World Health Organization. (2009). Guidelines for the psychosocially assisted pharmacological treatment of opioid dependence. Geneva, Switzerland: World Health Organization.