เกษียณสำราญ: นโยบายสร้างความพร้อมก่อนวัยเก๋า

Nichanun Boonkho

Authors

Nichanun Boonkho Independent Scholar

Keywords:

Happy Retirement, Pre-Retirement Preparation, Ageing Society Policy

Abstract

This academic article aims to present the “Happy Retirement” concept as a comprehensive policy framework for building readiness before retirement in the context of Thailand’s transition to a fully aged society. The article synthesizes concepts, academic literature, research studies, and data from relevant agencies to explain retirement-related challenges in terms of income, physical health, mental health, social roles, family relationships, and self-reliance. The synthesis indicates that pre-retirement preparation should not be limited to financial savings alone, but should also encompass financial planning, health promotion and disease prevention, safe housing, maintenance of social networks, development of digital and vocational skills, and the creation of meaningful goals and roles after retirement. The article therefore proposes that such preparation should be promoted through collaboration among individuals, families, workplaces, communities, local administrative organizations, and government agencies, supported by individualized readiness assessments, integrated service systems, continuous funding, and outcome monitoring that reflects changes in quality of life. Based on this synthesis, the article proposes the 5P Happy Retirement Model, consisting of Pocket (financial readiness), Physical (physical and mental readiness), Place (housing and environmental readiness), People (family and social readiness), and Purpose (work and meaningful life readiness). These five components are mutually reinforcing and can serve as a common framework for assessment, planning, service design, and indicator development. Applying the model from working age onward can help individuals identify vulnerabilities and make timely adjustments before problems arise, thereby reducing the risks of inadequate income, illness, dependency, and social isolation. Ultimately, the model seeks to transform retirement from the end of one’s working role into a new stage of life in which individuals can remain self-reliant, socially engaged, and able to live with dignity, purpose, and happiness.

References

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กวินธิดา จีนเมือง และคณะ. (2568). การเตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่สังคมสูงวัย. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 8(1), 73–84.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). เติมรู้ เตรียมพร้อม ก่อนสูงวัย. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ.

กองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). แผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566–2580). สืบค้น 15 กรกฎาคม 2569 จาก https://www.dop.go.th/th/laws/1/28/843.

จิตนธี ริชชี่ และกนกพร สัยยะสิทธิพานิชย์. (2566). ความต้องการการเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้สูงอายุในเขตภาคเหนือตอนบน. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 33(2), 1–17.

เฉลิมวงศ์ ธรรมพิชิตศึก และคณะ. (2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพผู้สูงอายุสู่สังคมยุคดิจิทัล: กรณีศึกษาศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารอินทนิลทักษิณสาร มหาวิทยาลัยทักษิณ, 20(2), 127–151.

นิชนันท์ บุญโข และคณะ. (2568). สูงวัยไม่เกษียณ: การจัดการทุนมนุษย์ในยุคประชากรเปลี่ยนผ่าน. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(3), 316–327.

แพรวไพลิน วงษ์สินธุวิเศษ. (2568). เตรียมพร้อมเกษียณอย่างไรให้มีกินใช้ตลอดชีวิต. สืบค้น 15 กรกฎาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/sirt2.

รัชฎา จอปา และตวงทิพย์ เชื้อผู้ดี. (2568). การพัฒนารูปแบบเป็นชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในเขตสุขภาพที่ 2. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(4), 156–168.

สาระ ล่ำซำ. (2565). แนวทางการเตรียมความพร้อมทางการเงินของวัยแรงงานไทยเพื่อรองรับการเข้าสู่การเป็นผู้สูงอายุ. วารสารรัฏฐาภิรักษ์, 64(1), 31-41.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2568). สศช. จัดงาน เวทีแลกเปลี่ยนบทเรียนจากต่างประเทศเพื่อรับมือกับสังคมสูงวัยระดับสุดยอด. สืบค้นเมื่อ 16 กรกฎาคม 2569 จาก https://www.nesdc.go.th/shr24092025/.

สิริวิมล ไชยมงคล และคณะ. (2566). การเตรียมความพร้อมก่อนวัยสูงอายุของพยาบาลวิชาชีพ: กรณีศึกษาโรงพยาบาลพะเยา. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 17(1), 90–101.

อุมาพร กาญจนคลอด และธารินี จริยาปยุกต์เลิศ. (2567). การจัดการความพร้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่อการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุในอำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์, 16(1), 134-146.

Chongthawonsatid, S. (2022). Socioeconomic status and health condition of the older adult and elderly population in Thailand. Thai Journal of Public Health, 52(1), 79–87.

La Rue, C. J. et al. (2022). A meta-analysis of retirement adjustment predictors. Journal of Vocational Behavior, 136, 103723.

Pengpid, S. & Peltzer, K. (2023). Prevalence and associated factors of incident and persistent loneliness among middle-aged and older adults in Thailand. BMC Psychology, 11, Article 70.

World Health Organization Regional Office for Europe. (2023). Promoting physical activity and healthy diets for healthy ageing in the WHO European Region. Retrieved June 20, 2026, from https://www.who.int/europe/publications/i/item/WHO-EURO-2023-8002-47770-70520.

World Health Organization. (2023). Key steps for developing national programmes for age-friendly cities and communities. Geneva, Switzerland: World Health Organization.

_____. (2023). Healthy ageing: A priority for delivering universal health coverage. Retrieved June 20, 2026, from https://www.who.int/europe/publications/i/item/WHO-EURO-2023-8002-47770-70520.

_____. (2023). Progress report on the United Nations Decade of Healthy Ageing, 2021–2023. Retrieved June 20, 2026, from https://www.who.int/publications/i/item/9789240079694.

_____. (2025). Measuring the progress and impact of the UN Decade of Healthy Ageing (2021–2030): Framework and indicators recommended by WHO Technical Advisory Group. Retrieved June 20, 2026, from https://www.who.int/publications/i/item/9789240104181.