การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตการปฏิบัติงานของบุคลากรการรถไฟแห่งประเทศไทย

Saowakhon Sakchaisri; Kiettisak Suklueang; Surapon Suyaprom

Authors

Saowakhon Sakchaisri Faculty of Social Sciences, Mahachulalongkornrajavidyalaya University
Kiettisak Suklueang Faculty of Social Sciences, Mahachulalongkornrajavidyalaya University
Surapon Suyaprom Faculty of Social Sciences, Mahachulalongkornrajavidyalaya University

Keywords:

Quality of Work Life, State Enterprise Personnel, State Railway of Thailand, Bhavana 4

Abstract

This research article aimed to: 1. study the quality of work life of personnel of the State Railway of Thailand; 2. examine the factors affecting their quality of work life; and 3. propose the integration of Buddhist principles for developing the quality of work life of personnel of the State Railway of Thailand. This study employed a mixed-methods research design. For the quantitative research, the sample consisted of 388 personnel of the State Railway of Thailand selected through stratified random sampling. Data were collected using a questionnaire with an overall reliability coefficient of 0.952 and analyzed using frequency, percentage, mean, standard deviation, and stepwise multiple regression analysis. For the qualitative research, 18 key informants were purposively selected. Data were collected through structured in-depth interviews and analyzed using descriptive content analysis. In addition, a focus group discussion was conducted with 10 participants to validate the knowledge synthesized from the findings.

The findings revealed that 1. The overall quality of work life of personnel of the State Railway of Thailand and all individual dimensions were at a high level. Job and employment security and work-life balance had equally the highest mean scores, followed by health and well-being and skill development, respectively. 2. Four factors promoting quality of work life policy and administration, nature of work, work achievement, and interpersonal relationships significantly affected quality of work life at the 0.01 level and jointly explained 57.0 percent of the variance. In addition, three dimensions of the Bhavana 4 principles Kayabhavana (physical development), Cittabhavana (mental development), and Paññabhavana (wisdom development) significantly affected quality of work life at the 0.01 level and jointly explained 54.4 percent of the variance. 3. The integration of Buddhist principles for developing the quality of work life of personnel of the State Railway of Thailand involved connecting five organizational factors promoting quality of work life with the Bhavana 4 principles to develop personnel in terms of physical well-being, conduct, mental well-being, and wisdom, together with fair work systems and management. This integration contributes to the development of the four dimensions of quality of work life and enhances the quality of public service delivery.

References

จิรัตติกาล สุขสิงห์ และคณะ. (2567). พุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรสำนักงานชลประทานที่ 11 กรมชลประทาน. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(1), 108–122.

ชลิดา ละม้ายพันธุ์ และแสงจิตต์ ไต่แสง. (2567). การพัฒนาคุณภาพชีวิตในการทำงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(3), 26–40.

ณัฐกณัณฐ์ ธิติกิตตินันท์ และคณะ. (2568). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลเมืองปทุมธานี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(5), 109–121.

ถนอมขวัญ อยู่สุข และคณะ. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตเชิงพุทธของผู้เกษียณอายุการปฏิบัติงานจากกรมชลประทาน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(4), R40–R54.

นัฐพล บุญสอน และคณะ. (2567). การประยุกต์หลักภาวนา 4 เพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตในการปฏิบัติงานของบุคลากรสำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 6(2), 58–72.

น้ำฝน ศิลปพาณิชกุล และกมลวรรณ วรรณธนัง. (2566). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตในการทำงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลชะแมบ อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(6), 42–55.

ฝ่ายทรัพยากรบุคคล การรถไฟแห่งประเทศไทย. (2568). เอกสารประกอบรายงานสถิติอัตรากำลัง ประจำเดือนกรกฎาคม 2568. กรุงเทพฯ: การรถไฟแห่งประเทศไทย.

พระปลัดสถิตย์ โพธิญาโณ และเกียรติศักดิ์ สุขเหลือง. (2567). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพชีวิตการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดเชียงใหม่. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 13(5), 362–372.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 31). กรุงเทพฯ: ผลิธัมม์.

พระสุมิตร สุจิตฺโต. (2563). คุณภาพชีวิตในการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอเมืองสิงห์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 3(2), 1–10.

ภูรีภัทร ห้วยหงส์ทอง และคณะ. (2562). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพชีวิตในการทำงานของบุคลากรกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยกระทรวงมหาดไทย. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น. 6(3), 229–247.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ. (2567). หลักเกณฑ์การประเมินกระบวนการปฏิบัติงานและการจัดการ Core Business Enablers ของรัฐวิสาหกิจ. กรุงเทพฯ: กระทรวงการคลัง.

สำนักงานนโยบาย แผน วิจัยและพัฒนา การรถไฟแห่งประเทศไทย. (2567). แผนวิสาหกิจการรถไฟฯ พ.ศ. 2566 - 2570 (แผนฟื้นฟูการรถไฟฯ) และแผนปฏิบัติการฯ ประจำปี 2568. กรุงเทพฯ: การรถไฟแห่งประเทศไทย.

Al-Otaibi, R. G. A.-H. (2020). The impact of work-life quality on staff performance at Dawadami Public Hospital, Saudi Arabia. Journal of Human Resource and Sustainability Studies, 8(2), 107–130.

Eurofound. (2002). Quality of work and employment in Europe: Issues and challenges. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities.

Van Dersal, W. R. (1968). The successful supervisor in government and business (Rev. ed.). New York: Harper & Row.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York: Harper & Row.