แนวทางการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการใช้พลังงานตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน

Main Article Content

นารินทร์ สกุณี
สุรีย์พร สว่างเมฆ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม และ 2) เพื่อศึกษาผลการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการใช้พลังงานตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้วยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม เรื่อง ปิโตรเลียมและผลิตภัณฑ์ของนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นปีที่ 1 รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ผู้เข้าร่วมวิจัยคือ นักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นปีที่ 1 จำนวน 28 คน ได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) แบบสะท้อนผลการจัดการเรียนรู้ 3) ใบกิจกรรม และ 4) แบบประเมินการเรียนรู้ด้านการใช้พลังงานอย่างยั่งยืน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและร้อยละ ผลการวิจัย พบว่า 1) แนวทางการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม ควรเลือกใช้สถานการณ์ที่เน้นประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อมในสังคมใกล้ตัวผู้เรียนอันเกิดจากผลกระทบของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และการสืบค้นข้อมูลต้องครอบคลุมทั้งวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อให้นักเรียนเข้าใจประเด็นต่าง ๆ อย่างถูกต้อง อีกทั้งต้องเสริมแรงให้นักเรียนกล้าแสดงความคิดเห็น โดยการนำหลักฐานที่เหมาะสมมาสนับสนุนคำอธิบายของตนเอง นอกจากนี้การลงมือปฏิบัติจริงจะทำให้นักเรียนสามารถใช้ความรู้ในการพิจารณาและตัดสินใจประเด็นที่มีผลกระทบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างรอบคอบ และ 2) นักเรียนมีระดับการเรียนรู้ด้านการใช้พลังงานตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนสูงขึ้นทุกวงจรปฏิบัติการ และมีระดับการเรียนรู้หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน สรุปได้ว่าการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม สามารถส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการใช้พลังงานตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สกุณี น., & สว่างเมฆ ส. (2025). แนวทางการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการใช้พลังงานตามกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(4), 1556–1575. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/278860
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กุลธิดา ชนาภิมุข, สุรีย์พร สว่างเมฆ และ ปราณี นางงาม. (2561). การพัฒนาการรู้วิทยาศาสตร์ โดยใช้การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่อง การเจริญเติบโตของพืช. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 22(2), 62-73. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/126657/163045

จุลพงษ์ อุดมพรพิบูล และ โสภิตสุดา ทองโสภิต. (2558). การศึกษาเปรียบเทียบความรู้ความเข้าใจและทัศนคติด้านพลังงาน (Energy literacy) ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา กรณีศึกษา 3 อำเภอในจังหวัดลพบุรี. วารสารวิจัยพลังงาน, 12(2), 20-35. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/energy-research/article/view/48867/40598

วัฒนพงศ์ เขียวเหลือง, สิรินภา กิจเกื้อกูล และ มลิวรรณ นาคขุนทด. (2562). การจัดการเรียนรู้ตามแนววิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อส่งเสริมการรู้สิ่งแวดล้อม เรื่อง มนุษย์กับความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อมสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 23(2), 257-267. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/196438/168057

สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน. (2567). สรุปสถานการณ์การใช้พลังงานปี 2566. สืบค้นเมื่อ 13 กรกฎาคม 2567, จาก https://www.eppo.go.th/

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). เป้าหมายที่ 7 สร้างหลักประกันว่าทุกคนเข้าถึงพลังงานสมัยใหม่ในราคาที่สามารถซื้อหาได้ เชื่อถือได้ และยั่งยืน. สืบค้นเมื่อ 13 กรกฎาคม 2567, จาก https://sdgs.nesdc.go.th/

สิรินภา กิจเกื้อกูล. (2557). การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ทิศทางสำหรับครูศตวรรษที่ 21. เพชรบูรณ์: จุลดิสการพิมพ์.

Aikenhead, G. S. (1994). What is STS science teaching? In J. Solomon & G. S. Aikenhead (Eds.), STS education: International perspectives on reform (pp. 47-59). New York: Teachers College Press.

Aikenhead, G. S. (2006). Science education for everyday life: Evidence-based practice. New York: Teachers College Press.

Atmojo, S. E., & Kurniawati, W. (2018). Pengembangan buku ajar tematik bervisi SETS untuk menanamkan konsep sustainable and renewable energy siswa sekolah dasar. Jurnal Refleksi Edukatika, 8(2), 155–162. Retrieved from http://jurnal.umk.ac.id/index.php/RE/article/view/2354

Barz, D.-L. (2016). Attitudes toward science and scientific literacy among Romanian young adults. The European Proceedings of Social and Behavioural Sciences, 12, 48–58. Retrieved from https://doi.org/10.15405/epsbs.2016.12.7

Ebbinghaus, H. (1885). Memory: A contribution to experimental psychology (H. A. Ruger & C. E. Bussenius, Trans.). New York: Teachers College, Columbia University.

Hodson, D. (2008). Teaching and learning about science: Language, theories, methods, history, traditions and values. Leiden: Brill Sense.

Pedretti, E. (2005). STSE education: Principles and practices. In Pedretti, E. (Ed.), Multiple Perspectives in Science Teaching and Learning (pp. 26-42). New York: Springer.

Richardson, G., & Blades, D. (2001). Science, technology, society and environment (STSE): A focus for teaching and learning. In Richardson, G., & Blades, D. (Eds.), Science and Technology Education: Overcoming National Boundaries (pp. 173-190). Canada: University of British Columbia Press.

Richardson, G., & Blades, D. (2000). Social studies and science education: Developing world citizenship through interdisciplinary partnerships. Canadian Social Studies, 35(3), 10-22.

Samson, V., Grooms, J., & Walker, J. (2009). Argument-driven inquiry. Science Teacher, 76(8), 42-47. Retrieved from https://eric.ed.gov/?id=EJ862799

UNESCO. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. Paris: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.

Yoruk, N., Morgil, I., & Secken, N. (2009). The effects of science, technology, society and environment (STSE) education on students’ career planning. US-China Education Review, 6(8), 68-74. Retrieved from https://eric.ed.gov/?id=ED506328