The Southern Medicine Wisdom from An Ancient Document “Nangsue Bud” in Pattani, Yala and Narathiwat
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This research article aimed to study the history, original texts, literature, and synopsis of Thai traditional medicine texts and the wisdom of southern Thai traditional medicine from Bud books found in Pattani, Yala, and Narathiwat provinces. This was qualitative research, which collected data from documents and involved the analysis and synthesis of ancient Thai traditional medicine texts. A total of 10 texts were selected: 5 copies from Pattani province, 4 copies from Narathiwat province, and 1 copy from Yala province. The results of the research were as follows:
1. A study of the literature and synopsis of southern Thai traditional medicine texts found from books in Pattani, Yala, and Narathiwat provinces showed that most original manuscripts were inherited from ancestors, with some being more than 100 years old. All were white books. The script used included Pallava, Khmer, and Thai, with languages such as Central Thai, Southern Thai, Pali, and Khmer. The texts were written in a mix of prose and poetry.
2. The study of Southern Thai traditional medicine wisdom from the Bud book found that all 10 texts were medicine textbooks reflecting Thai traditional medicinal wisdom in 9 areas: (1) preparation of medicine and treatment of various diseases, (2) use of Southern dialect, (3) recording various types of medicinal recipes in the same textbook, (4) wisdom in using magic spells and numerals, (5) use of plant materials, animal materials, and elements, (6) use of symbols to convey meaning, (7) reference to gods, guardian angels, and hermits in treating patients, (8) use of herbal medicine and herbal medicine for treating women's diseases, and (9) self-reliance of people in the past.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Views and opinions appearing in the Journal it is the responsibility of the author of the article, and does not constitute the view and responsibility of the editorial team.
References
กิตติ สมบัติ, นงพรรณ พิริยานุพงศ์ และ สายัณต์ อาจณรงค์. (2546). ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดูแลสุขภาพตนเองของชาวไทยมุสลิมสามจังหวัดชายแดนภาคใต้(รายงานวิจัย). สงขลา. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่.
ก่องแก้ว วีระประจักษ์. (2545). สารนิเทศจากคัมภีร์ใบลานสมัยอยุธยา. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
จันทร์ทิรา เจียรณัย, ณัฐฐิตา เพชรประไพ, นรีลักษณ์ สุวรรณโนบล และ ศรัญญา จุฬารี. (2556). การศึกษาภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย การผดุงครรภ์แผนไทย และการใช้สมุนไพรของหมอพื้นบ้าน: กรณีศึกษาหมอพื้นบ้านรอบเขตพื้นที่เขื่อนน้ำพุง จังหวัดสกลนคร(รายงานวิจัย). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
จุฑาทิพย์ ยอดพิจิตร. (2543). วิเคราะห์ลักษณะอักษรและอักขรวิธีไทยถิ่นภาคใต้ในสมัยรัตนโกสินทร์ ช่วง พ.ศ. 2362-2461 จากหนังสือบุด (วิทยานิพนธ์ศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยทักษิณ.
ชัยวุฒิ พิยะกูล. (2556). ตำราฉบับนายเมือง บกเขาแดง อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส. ในบรรณนิทัศน์ ตำราการแพทย์แผนไทยภาคใต้จากหนังสือบุด. โครงการจัดทำฐานข้อมูลภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยภาคใต้ จากหนังสือบุดและหมอพื้นบ้าน. สถาบันทักษิณคดีศึกษา, มหาวิทยาลัยทักษิณ และมูลนิธิสุขภาพไทย.
ชินพัฒน์ เฉลิมรัมย์ และ สุทธิรา เซดลัค. (2563). เวชกรรมพื้นบ้านในเอกสารใบลานอีสาน: กรณีศึกษาโรคผิวหนัง. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 39(4), 457-471. สืบค้นจาก https://li01.tci-thaijo.org/index.php/scimsujournal/article/view/207240
ณชลกร แสงแก้ว. (2552). ศึกษาเปรียบเทียบค้าเรียกชื่อสมุนไพรในภาคใต้จากหนังสือบุดกับภาษาไทยมาตรฐาน(วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ปิยาภรณ์ แสนศิลา และ ปรกช จิตต์อำมาตย์. (2565). การปริวรรตตำรายาสมุนไพรที่ปรากฏในคัมภีร์ใบลานอีสาน: กรณีศึกษาคัมภีร์ใบลานของหมอพื้นบ้านพิมพ์ แก้ววิเศษ ผูกที่ 2. วารสารหมอยาไทยวิจัย, 8(2), 147-160. สืบค้นจาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ttm/article/view/257648
พิทยา บุษรารัตน์ และ รัชการ วิชชุรังศรี. (2556). ตำราฉบับนายขวัญทอง จันทรประดิษฐ์ อำเภอปะนาเระ จังหวัดปัตตานี. ในบรรณนิทัศน์ตำราการแพทย์แผนไทยภาคใต้จากหนังสือบุด. โครงการจัดทำฐานข้อมูลภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยภาคใต้ จากหนังสือบุดและหมอพื้นบ้าน. สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ, มูลนิธิสุขภาพไทย.
วิโรจน์ มุมานะจิตต์ และ บุญเชิด หนูอิ่ม. (2559). การฟื้นฟูและสืบทอดภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์พื้นบ้านไทยชลบุรี. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 24(46), 147-170. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husojournal/article/view/68660
สถาบันการแพทย์แผนไทย. (2554). ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยใกล้ตัว. กรุงเทพฯ: กลุ่มงานพัฒนาวิชาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก.
สุภาพร วิสุงเร, กัญญารัตน์ เดือนหงาย, ศุมาลิณ ดีจันทร์, นวรัตน์ มีชัย, ผกามาศ ปะระทัง และ มงคล นราศรี. (2563). การศึกษาภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยจากหนังสือสมุดไทยของหมอพื้นบ้าน จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารรัชต์ภาคย์, 14(34), 44-53. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/234295
สุพัฒน์ ศรีสวัสดิ์, พนม สุขจันทร์, จารุวรรณ ประดับแสง และ สมนึก ลิ้มเจริญ. (2558). พืชสมุนไพรประจำถิ่นและภูมิปัญญาการประยุกต์ใช้สำหรับการแพทย์พื้นบ้านในจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 5(4), 14-27. สืบค้นจาก https://li01.tci-thaijo.org/index.php/pnujr/article/view/53785
สุธี เทพสุริวงค์. (2563). ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยของหมอพื้นบ้านในคาบสมุทรสทิงพระ จังหวัดสงขลา. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 8(1), 238-249. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JCDLQ/article/view/244602
สำนักหอสมุดแห่งชาติ. (2552). คู่มือสำรวจ จัดหา รวบรวมทรัพยากรสารสนเทศ เอกสารโบราณ ประเภทคัมภีร์ใบลานและหนังสือสมุดไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์คณะรัฐมนตรีและราชกิจจานุเบกษา.
