การรู้ดิจิทัล: ความต้องการจำเป็น แนวทางการพัฒนาในมิติด้านบทบาท อารมณ์ การรับรู้ เจตคติและพฤติกรรมของครูสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการรู้ดิจิทัลของครู และ 2) ศึกษาแนวทางในการพัฒนาการรู้ดิจิทัลในมิติด้าน บทบาท อารมณ์ การรับรู้ เจตคติ และพฤติกรรมของครู รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสานวิธี กุล่มตัวอย่าง คือ ครู จำนวน 450 คน ใช้วิธีคัดเลือกโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน ดังนี้ 1) สุ่มแบบชั้นภูมิ โดยใช้ขนาดโรงเรียนตามเกณฑ์ สพฐ. เป็นหน่วยการสุ่ม 2) สุ่มแบบแบ่งกลุ่ม โดยสุ่มโรงเรียนที่ได้จากขนาดในขั้นที่ 1 และ 3) สุ่มแบบชั้นภูมิ โดยใช้กลุ่มสาระการเรียนรู้เป็นหน่วยในการสุ่ม จากนั้นเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ 1) แบบประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการรู้ดิจิทัล 2) แบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ใช้เทคนิค Modified Priority Needs Index (PNI _Modified) ในการจัดลำดับความต้องการจำเป็นในกรณีการวิจัยเชิงปริมาณ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการรู้ดิจิทัลของครูสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 มีค่าดัชนีความต้องการจำเป็น เรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ได้แก่ 1) ด้านการใช้โปรแกรมสร้างสื่อดิจิทัล (0.554) 2) ด้านการใช้โปรแกรมนำเสนอ (0.518) 3) ด้านการใช้โปรแกรมตารางคำนวณ (0.379) 4) ด้านการใช้โปรแกรมประมวลผลคำ (0.375) 5) ด้านการใช้ดิจิทัลเพื่อความมั่นคงปลอดภัย (0.339) 6) ด้านการใช้สื่อสังคมออนไลน์ (0.300) 7) ด้านการใช้งานคอมพิวเตอร์เบื้องต้น (0.258) 8) ด้านการใช้งานอินเทอร์เน็ตเบื้องต้น (0.218) และ 2. แนวทางการพัฒนาการรู้ดิจิทัลนั้นควรใช้รูปแบบ 3P โดยมีขั้นตอนดังนี้ 1) P-Planning การวางแผน 2) P-Practice การดำเนินกิจกรรมฝึกอบรม 3) P- Post-Evaluation การประเมินผล