จิตวิทยาคอมพิวเตอร์และการทำงานในโลกยุคหลังการแพร่ระบาดไวรัสโควิด-19: สุขภาพจิต ปัญญาประดิษฐ์แบบต้นกำเนิดมโนคติและการทำงานเป็นทีมออนไลน์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับจิตวิทยาคอมพิวเตอร์และการทำงานที่เกิดขึ้นในยุคหลังการแพร่ระบาดไวรัสโควิด-19 และนำไปสู่การศึกษาวิจัยที่เกี่ยวข้องต่อไป จากการศึกษาแนวคิดและการทบทวนวรรณกรรม พบว่า จิตวิทยาคอมพิวเตอร์ศึกษาเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีในการปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น การพัฒนาเทคโนโลยีให้เหมาะกับความต้องการ และผลกระทบจากเทคโนโลยีที่มีต่อพฤติกรรมและสภาพจิตใจ และหลังการแพร่ระบาดไวรัสโควิด-19 ที่ผ่านไป รูปแบบการใช้ชีวิต การเรียนรู้ และพฤติกรรมของคนในสังคมเปลี่ยนแปลงมาอิงกับการใช้เทคโนโลยีมากขึ้น ทำให้มีประเด็นที่น่าศึกษาเกี่ยวกับการทำงาน ได้แก่ สุขภาพจิตในการทำงานออนไลน์ ความก้าวหน้าของปัญญาประดิษฐ์แบบต้นกำเนิดมโนคติและการทำงานที่เกี่ยวข้อง และการสื่อสาร และกระบวนการทำงานเป็นทีมออนไลน์ ดังนั้น บทความนี้จึงสรุปผลทางจิตวิทยาที่เกิดขึ้นเพื่อให้เห็นภาพของการทำงานยุคใหม่ที่ต้องอยู่ร่วมกับคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยี การให้แนวทางการทำงาน การจัดการและการสื่อสารออนไลน์ เพื่อส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีของพนักงานในองค์การ และความสำเร็จของการปฏิบัติงานตามเป้าหมายขององค์การ ส่วนแนวทางการวิจัยในอนาคตควรให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่โดยประยุกต์ใช้แนวคิดทางจิตวิทยาคอมพิวเตอร์ เพื่อนำมาอธิบายพฤติกรรมมนุษย์ที่ซับซ้อนและมีข้อมูลมากมายในโลกดิจิทัลได้ดียิ่งขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
Ancis, J. R. (2020). The age of cyberpsychology: An overview. Technology, Mind, and Behavior, 1(1). https://doi.org/10.1037/tmb0000009
Asgari, H., Azimi, G., Titiloye, I., & Jin, X. (2023). Exploring the influences of personal attitudes on the intention of continuing online grocery shopping after the COVID-19 pandemic. Travel Behaviour and Society, 33, 100622. https://doi.org/10.1016/j.tbs.2023.100622
Attrill, A. (2015). Cyberpsychology. New York: Oxford University.
Bocanegra, J. O., Gallup, J., Hou, M., Gubi, A. A., Fan, C. H., Yang, N. J., & Perihan, C. (2023). COVID-19, Mental Health, Technology Use, and Job Satisfaction Among School Psychology Trainers. Contemporary School Psychology, 2;1-12. DOI: 10.1007/s40688-023-00449-5.
Basavarajappa, C., & Chand, P. K. (2017). Digital Platforms for Mental Healthcare Delivery. Indian journal of psychological medicine, 39(5), 703–706. https://doi.org/10.4103/IJPSYM.IJPSYM_209_17
Blackwell, D., Leaman, C., Tramposch, R., Osborne, C., & Liss, M. (2017). Extraversion, Neuroticism, Attachment Style and Fear of Missing Out as Predictors of Social Media Use and Addiction. Personality and Individual Differences, 116, 69–72. https://doi.org/10.1016/j. paid.2017.04.039
Brynjolfsson, E., Li, D., & Raymond, L.R. (2023). Generative AI at Work. National Bureau of Economic Research. Retrieved from https://www.nber.org/papers/w31161
Budhwar, P., Chowdhury, S., Wood, G., Aguinis, H., Bamber, G. J., Beltran, J. R., Boselie, P., Lee Cooke, F., Decker, S., DeNisi, A., Dey, P. K., Guest, D., Knoblich, A. J., Malik, A., Paauwe, J., Papagiannidis, S., Patel, C., Pereira, V., Ren, S., … & Varma, A. (2023). Human resource management in the age of generative artificial intelligence: Perspectives and research directions on ChatGPT. Human Resource Management Journal, 33(3), 606–659. https://doi.org/10.1111/1748-8583.12524
Chmielarz, W., Zborowski, M., Xuetao, J., Atasever, M., & Szpakowska, J. (2022). COVID-19 Pandemic as Sustainability Determinant of e-Commerce in the Creation of Information Society. Procedia Computer Science, 207, 4378–4389. https://doi.org/10.1016/j.procs.2022. 09.501
Davenport, T. H., & Mittal, N. (2022). How Generative AI Is Changing Creative Work. Harvard Business Review. Retrieved from https://hbr.org/2022/11/how-generative-ai-is-changing-creative-work
DeFilippis, E., Impink, S. M., Singell, M., Polzer, J. T., & Sadun, R. (2022). The impact of COVID-19 on Digital Communication Patterns. Humanities and Social Sciences Communications, 9(1), 180. https://doi.org/10.1057/s41599-022-01190-9
Deloitte AI Institute (2023). Proactive Risk Management in Generative AI: Generative AI Ethics, Accountability and Trust. Retrieved from https://www2.deloitte.com/us/en/pages/consulting /articles/responsible-use-of-generative-ai.html
Feijt, M., de Kort, Y., Bongers, I. M. B., Bierbooms, J. J. P. A., Westerink, J., & IJsselsteijn, W. (2020). Mental Healthcare Goes Online: Practitioners' Experiences of Providing Mental Healthcare During The COVID-19 Pandemic. Cyberpsychology Behavior and Social Networking, 23(12), 860-864. https://doi.org/10.1089/cyber.2020.0370
Guo, J., Jin, S., Zhao, J., Wang, H., & Zhao, F. (2022). Has COVID-19 accelerated The E-Commerce of Agricultural Products? Evidence from Sales Data of E-stores in China. Food Policy, 112, 102377. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2022.102377
Harley, D., Morgan, J., & Frith, H. (2018). Cyberpsychology As Everyday Digital Experience Across the Lifespan. London: Palgrave Macmillan.
Jecker, N. S. (2023). Can We Wrong a Robot?. AI & Society, 38, 259–268. https://doi.org/10.1007/ s00146-021-01278-x
Khan, M., Khan, N., Begum, S., & Qureshi, M.I. (2023). Digital Future Beyond Pandemic Outbreak: Systematic Review of The Impact of COVID-19 Outbreak on Digital Psychology. Foresight. https://doi.org/10.1108/FS-02-2021-0044
Kirwan, G. (2016). Introduction to Cyberpsychology. In Kirwan, G., Connolly, I., Barton, H., & Palmer, M. (Eds.). An Introduction to Cyberpsychology (pp. 3–14). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315741895
Küchler, A., Kählke, F., Bantleon, L.,Terhorst, Y., Ebert, D. D., & Baumeister, H. (2023). Moderators and Mediators of Change of An Internet-Based Mindfulness Intervention for College Students: Secondary Analysis from A Randomized Controlled Trial. Frontiers in Digital Health, 5. https://doi.org/10.3389/fdgth.2023.1179216
Lim, W. M., Gunasekara, A., Pallant, J. L., Pallant, J. I., & Pechenkina, E. (2023). Generative AI and The Future of Education: Ragnarök or Reformation? A Paradoxical Perspective from Management Educators. The International Journal of Management Education, 21(2), 100790. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2023.100790
Ma, J., Ollier-Malaterre, A., & Lu, C. Q. (2021). The Impact of Techno-Stressors on Work–Life Balance: The Moderation of Job Self-Efficacy and The Mediation of Emotional Exhaustion. Computers in Human Behavior, 122, 106811. https://doi.org/10.1016/j.chb. 2021.106811
Matli, W., & Phurutsi, M. (2023). Students’ concerns about Online Remote Learning during the COVID-19 Pandemic in the 4IR digital society. Procedia Computer Science, 219, 971–976. https://doi.org/10.1016/j.procs.2023.01.374
Nixon, L. (2022). Workplace Communication: Post-Pandemic Learnings. Industry today. Retrieved from https://industrytoday.com/workplace-communication-post-pandemic-learnings
Norman, K. L. (2017). Cyberpsychology: An Introduction to Human-Computer Interaction. (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Nuryana, Z., Xu, W., Kurniawan, L., Sutanti, N., Makruf, S. A., & Nurcahyati, I. (2023). Student Stress and Mental Health During Online Learning: Potential for Post-COVID-19 School Curriculum Development. Comprehensive Psychoneuroendocrinology, 14, 100184. https://doi.org/10.1016/j.cpnec.2023.100184
Okunev, R. (2022). The Psychology of Evolving Technology: How Social Media, Influencer Culture and New Technologies Are Altering Society. New York: Apress.
Rahmani, D., Zeng, C., Chen, M. H., Fletcher, P., & Goke, R. (2023). Investigating The Effects of Online Communication Apprehension and Digital Technology Anxiety on Organizational Dissent in Virtual Teams. Computers in Human Behavior, 144, 107719. https://doi.org/10. 1016/j.chb.2023.107719
Ruck, K., & Men, L. R. (2021). Internal Communication during the COVID-19 Pandemic Journal of Communication Management, 25(3), 185-195. https://doi.org/10.1108/JCOM-08-2021-163
Schmuck, D. (2020). Does Digital Detox Work? Exploring the Role of Digital Detox Applications for Problematic Smartphone Use and Well-Being of Young Adults Using Multigroup Analysis. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 23(8), 526–532. https://doi.org/10. 1089 /cyber.2019.0578
Shahzad, M. A., Razzaq, A., Qing, P., Rizwan, M., & Faisal, M. (2022). Food Availability and Shopping Channels During the Disasters: Has the COVID-19 Pandemic Changed People’s Online Food Purchasing Behavior?. International Journal of Disaster Risk Reduction, 83, 103443. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2022.103443
Smoląg, K., & Ślusarczyk, O. (2021). Communication Technologies and Internal Communication in an Organization During the Covid-19 Pandemic. Informatyka Ekonomiczna, 2, 47–55. https://doi.org/10.15611/ie.2021.2.04
VandenBos, G. R. (2015). APA Dictionary of Psychology. (2nd ed.). Washington, D.C.: American Psychological Association.
Walkowiak, E (2023). Task-interdependencies Between Generative AI and Workers. Economics Letters, 231, 111315.
https://doi.org/10.1016/j.econlet.2023.111315
Wang, X., Wong, Y. D., Kim, T. Y., & Yuen, K. F. (2023). Does Consumers’ Involvement in e-Commerce Last-Mile Delivery Change After COVID-19? An Investigation on Behavioural Change, Maintenance and Habit Formation. Electronic Commerce Research and Applications, 60, 101273. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2023.101273
Whitty, M. T., & Young, G. (2016). Cyberpsychology: The Study of Individuals, Society, and Digital Technologies. Hoboken: Wiley.
Wilson, A. (2023). Midjourney Statistics: Users, Polls, & Growth. Approachable AI. Retrieved from https://approachableai.com/midjourney-statistics/
Zarco-Alpuente, A., Ciudad-Fernández, V., Ballester-Arnal, R., Billieux, J., Gil-Llario, M. D., King, D. L., Montoya-Castilla, I., Samper, P., & Castro-Calvo, J. (2022). Problematic Internet Use Prior to and During The COVID-19 Pandemic. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 15(4), Article 1. https://doi.org/10.5817/CP2021-4-1
