คัมภีร์นยมุขปทีปนี: การปริวรรต การแปล และการวิเคราะห์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิเคราะห์คัมภีร์นยมุขปทีปนีด้านประวัติผู้แต่งโครงสร้างเนื้อหา หลักไวยากรณ์และความสัมพันธ์กับคัมภีร์อื่น 2) ปริวรรตแปลคัมภีร์นยมุขปทีปนีจากภาษาบาลีเป็นภาษาไทย และ 3) ศึกษาวิเคราะห์คุณค่าเนื้อหาคัมภีร์นยมุขปทีปนีต่อการศึกษาพระไตรปิฎกและอรรถกถา รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเชิงเอกสาร โดยใช้แนวคิดการปริวรรต การแปล และการวิเคราะห์คัมภีร์ เป็นกรอบการวิจัย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า

1. ประวัติผู้แต่งนามว่า “พุธธชะ” เป็นพระภิกษุผู้เชี่ยวชาญบาลีพระไตรปิฎกชาวพม่า มีผลงานกว่า 59 คัมภีร์ เนื้อหาแนวคัมภีร์เนตติปกรณ์ มีหลักนัย 55 นัย เหมือนคัมภีร์อุปจารนยะ

2. การปริวรรตจากบาลีอักษรพม่าเป็นบาลีอักษรไทยได้ 107 คาถา ด้านการแปล ผู้วิจัยได้แปลจากภาษาบาลีอักษรไทยเป็นภาษาไทย โดยใช้คัมภีร์นยมุขทีปนีปาฐะและนิสสัย เป็นคู่มือการแปล

3. การวิเคราะห์ โครงสร้างคัมภีร์แบ่งเป็น 4 ส่วน คือ คำนมัสการพระรัตนตรัย, คำปฏิญญา, เนื้อหานัย 55 นัย, และบทสรุป, รูปคาถาเป็นอนุฏฐุภาฉันท์ 8 พยางค์, เนื้อหานัยเป็นการนำนัยมาตั้งอธิบาย ยกตัวอย่างจากพระไตรปิฎก อรรถกถา และคัมภีร์ไวยากรณ์ ภาษาใช้คำสั้นกระชับ มีความสัมพันธ์กับคัมภีร์เนตติปกรณ์ พระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกาและคัมภีร์ไวยากรณ์ คัมภีร์นี้มีคุณค่า ด้านหลักนัยทางภาษาใช้เป็นเครื่องมือศึกษาพุทธพจน์และการเผยแผ่ธรรม สามารถนำมาใช้ตีความหมายพุทธพจน์ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน

องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้ ได้เครื่องมือ 55 นัย สำหรับศึกษาพระไตรปิฎก อรรถกถา ฏีกา ไม่ผิดพุทธประสงค์ ได้เนื้อหาที่ครบถ้วน  เป็นเครื่องมือศึกษาคัมภีร์ไวยากรณ์บาลีโบราณ ตามนัยต่างๆ เช่น นิรุตตินัย เป็นต้น  ส่งเสริมให้เกิดการนำความรู้ไปใช้และเผยแผ่ธรรมได้อย่างถูกต้องเหมาะสม