กลอง : เครื่องดนตรีในวิถีชีวิตของชาวตำบลอาฮี อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย

Main Article Content

คชสีห์ เจริญสุข
พงษ์พันธ์ เสาวดี
พลสยาม สุนทรสนิท

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับกลองพื้นบ้านในพื้นที่ตำบลอาฮี อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย ซึ่งถือว่าเป็นเครื่องดนตรีศักดิ์สิทธิ์ที่สำคัญของชุมชน โดยในแต่ละวัดและตามบ้านผู้นำชุมชนหรือผู้นำทางด้านจิตวิญญาณของชุมชนจะมีการทำกลองประเภทต่าง ๆ ไว้เพื่อใช้งานในบริบทเฉพาะกลุ่มและบริบทเชิงพิธีกรรม ประกอบไปด้วย กลองเพล กลองกิ่ง กลองหาง กลองรำมะนา
กลองปั้ง และกลองบั้งปลาแดก ซึ่งสามารถจำแนกบทบาทกลองชนิดต่าง ๆ ได้เป็นสองบทบาทคือ 1) บทบาทของกลองในบริบทเฉพาะกลุ่ม ไม่เกี่ยวข้องกับพิธีกรรมใด ๆ 2) บทบาทของกลองในบริบทเชิงพิธีกรรม ที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมในชุมชนและงานประเพณี กลองพื้นบ้านของชาวตำบลอาฮี เป็นสิ่งที่มีคุณค่าต่อชุมชนทั้งในแง่ของการอนุรักษ์ การใช้งาน กรรมวิธีการทำ วัสดุในการทำ ฝีมือช่าง ตลอดจนการส่งเสริมศิลปะวัฒนธรรมของท้องถิ่นเอาไว้คู่กับชุมชน ซึ่งองค์ความรู้ต่าง ๆ เกี่ยวกับกลองพื้นบ้านของตำบลอาฮียังมีส่วนสัมพันธ์กับวิถีชีวิต พระพุทธศาสนา ความเชื่อ งานช่าง และประเพณี นำไปสู่การหลอมรวมกับวิถีของชุมชน ก่อให้เกิดความรักความสามัคคีเป็นอันหนึ่งอันเดียวของคนในชุมชน กรมส่งเสริมวัฒนธรรมและสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดควรให้มีการจัดทำโครงการส่งเสริมและอนุรักษ์มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมดังกล่าวด้วยการให้มีการนำเข้าร่วมในกิจกรรมการเฉลิมฉลองต่าง ๆ ของทางอำเภอและทางจังหวัด รวบรวมและจัดเก็บข้อมูลมรดกภูมิปัญญา การจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นและการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่เยาวชนในพื้นที่ เพื่อให้การทำกลองและประเพณีเกี่ยวกับกลองพื้นบ้านของชาวตำบลอาฮีได้ถูกอนุรักษ์สืบต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เจริญสุข ค., เสาวดี พ., & สุนทรสนิท พ. (2023). กลอง : เครื่องดนตรีในวิถีชีวิตของชาวตำบลอาฮี อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(4), 2270–2284. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/266363
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ธิดา โมสิกรัตน์. (2531). “การเล่นกับชีวิต วัฒนธรรมและคติชนวิทยา” ใน เอกสารการสอนชุดภาษาไทย 8 (คติชนวิทยาสําหรับครู). (พิมพ์ครั้งที่ 2). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ประพิมพร สมนาแซง, ผการัตน์ รัฐเขตต์, และ สุมาลี รัตนปัญญา. (2529). อาหารตามธรรมชาติของชาวบ้านในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. กรุงเทพฯ: โครงการศึกษาภาวะเศรษฐกิจและสังคมของกสิกรในระบบเกษตรน้ำฝน มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

มูลนิธิจุมภฏ พันธุ์ทิพย์. (2563, 1 มกราคม). การสนับสนุนการอนุรักษ์พิณเปี๊ยะ และเครื่องดนตรีหายากในล้านนา. สืบค้นเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2566, จาก http://www.chumbhot-pantip.org/web/index.php?f=pinpia

มูลนิธิสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน. (ม.ป.ป.). คุณค่า และความสำคัญของ ภูมิปัญญาไทย. สืบค้นเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2566, จาก http://saranukromthai.or.th/sub/book/book.php?book=23&chap=1&page=t23-1-infodetail05.html

สัญญา สิทธิ. (2565). ผู้นำทางด้านจิตวิญญาณของชุมชน. สัมภาษณ์, 20 มีนาคม.

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (ม.ป.ป.). คุณค่า. สืบค้นเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2566, จาก https://dictionary.apps.royin.go.th/

เสลี่ยง สิทธิ์เทียมทอง. (2565). ผู้นำชุมชนทางด้านการท่องเที่ยว. สัมภาษณ์, 20 มีนาคม.