ชื่อยาดองของไทยตามแนวอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมายของชื่อยาดองไทย และเพื่อศึกษามโนทัศน์ของคนไทยที่สะท้อนผ่านการตั้งชื่อยาดองเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้แนวคิดอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์เป็นกรอบการวิจัย กลุ่มตัวอย่างคือผู้ผลิตและจัดจำหน่ายยาดองในพื้นที่ต่าง ๆ จำนวน 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลแล้วนำเสนอในรูปแบบการเขียนบรรยายเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า ชื่อและความหมายของชื่อยาดองไทย สามารถจำแนกเป็น 3 กลุ่มคือ กลุ่มที่ตั้งชื่อตามสรรพคุณของยาดอง จำนวน 44 ชนิด กลุ่มที่ตั้งชื่อยาดองตามการนำไปใช้ ได้แก่ เพื่อบำรุงร่างกาย 21 ชนิด เพื่อใช้รักษาโรค 19 ชนิด และกลุ่มที่ตั้งชื่อจากส่วนผสมหลักของยาดอง จำนวน 12 ชนิด นอกจากนั้นการตั้งชื่อยาดองยังสะท้อนมโนทัศน์ของคนไทยในด้านต่าง ๆ ได้แก่ สะท้อนให้เห็นทัศนคติด้านลบต่อเรื่องเพศในสังคมไทย เช่น ยาดองเตียงพัง ยาดองผู้เฒ่าเตียงหัก นอกจากนั้นยังสะท้อนให้เห็นการตั้งชื่อยาดองที่ใช้สำหรับบำรุงร่างกายตั้งชื่อในลักษณะคำรื่นหู เช่น ยาดองมังกรผงาด ยาดองโด่ไม่รู้ล้ม และสะท้อนให้เห็นถึงค่านิยมการบริโภคยาดองในเพศชายเพื่อบำรุงร่างกายและสมรรถภาพทางเพศ เพศหญิงนิยมบริโภคยาดองเพื่อการรักษาโรค
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กฤติกา ชูผล. (2554). ชื่อเรือประมงในจังหวัดสมทุรสงคราม : การศึกษาตามแนวอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์(วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
แก้วใจ จันทร์เจริญ. (2532). คำรื่นหูในภาษาไทย(วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โกสินทร์ ปัญญาอธิสิน. (2552). คําเรียกการทําอาหารในภาษาไทยถิ่นเหนือตามแนวอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์(วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
คณะกรรมการประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ. (2542). แพทยศาสตร์สงเคราะห์.
ชลิดาภรณ์ ส่งสัมพันธ์. (2551). ประวัติศาสตร์ของเพศวิถี : ประวัติศาสตร์เรื่องเพศ/เรื่องเพศในประวัติศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง และสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
ปานทิพย์ มหาไตรภพ. (2545). นามสกุลพระราชทานในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว : การวิเคราะห์ทางอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์(วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาตรดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปิยลักษณ์ อุปนิสาการ. (2549). การศึกษาชื่อท่ามวยไทยตามแนวอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์(วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิจิตรา พาณิชย์กุล. (2547). การศึกษาชื่อและระบบการทอซิ่นมัดหมี่ดั้งเดิมของคนไทพวน อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี ตามแนวอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์(วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักภูมิปัญญาคุ้มครองการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. (2555). คัมภีร์ธาตุพระนารายณ์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
อมรา บาลยอ. (2546). ยาดองเหล้าในมิติทางการแพทย์และสังคมวัฒนธรรม(วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหิดล.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์ (2549). กว่าจะเป็นนักภาษาศาสตร์. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อัญชลี สิงห์น้อย. (2552). รายงานวิจัยเรื่องคำเรียกรสของกลุ่มชาติพันธุ์ไทในเขตภาคเหนือตอนล่าง : กรณีศึกษาในแนวอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์. พิษณุโลก: คณะมนุษยศาสตร์, มหาวิทยาลัยนเรศวร.
อุปกิตศิลปสาร, พระยา. (2499). หลักภาษาไทย อักขระวิธี วจีวิภาค วากยสัมพันธ์ ฉันทลักษณ์. (พิมพ์ครั้งที่ 6). พระนคร: ไทยวัฒนาพานิช.
Frake, C. O. (1961). The Diagnosis of Disease Among the Subanam of Mindanao. American Anthropologist. In Dell Hymes (ed.). Language in Culture and Society. (pp. 113-132). Harper and Row.
Frake, C. O. (1980). Language and Cultural Description: Essays. Stanford: Stanford University.
Stren, G. (1968). Meaning and Change of Meaning. London: Indiana University.
