การพัฒนาแบบวัดและตรวจสอบคุณสมบัติการวัดทางจิตวิทยาของแบบวัดความเป็นพลเมืองตื่นรู้ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาพฤติกรรมบ่งชี้ความเป็นพลเมืองตื่นรู้ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย และ 2) เพื่อพัฒนาแบบวัดและตรวจสอบคุณสมบัติการวัดทางจิตวิทยาของแบบวัดความเป็นพลเมืองตื่นรู้ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงบรรยาย ที่มีการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่กำลังศึกษาอยู่ในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร จำนวน 1,989 คน ใช้วิธีคัดเลือกโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบวัดความเป็นพลเมืองตื่นรู้ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย เป็นแบบวัดเชิงสถานการณ์ จำนวน 40 ข้อ ที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพ ด้านความเที่ยงตรงตามเนื้อหา มีค่าดัชนีความสอดคล้องอยู่ระหว่าง 0.60 ถึง 1.00 มีค่าอำนาจจำแนก ระหว่าง 0.263 ถึง 0.847 และมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ เท่ากับ 0.952 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา สถิติพื้นฐาน การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันด้วยโปรแกรม LISREL และการวิเคราะห์ Graded-Response Model ตามทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบ แบบตรวจให้คะแนนมากกว่า 2 ค่า ด้วยโปรแกรม IRT Pro
ผลการวิจัยพบว่า 1. ตัวบ่งชี้ความเป็นพลเมืองตื่นรู้ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย มี 4 องค์ประกอบ ได้แก่ ค่านิยมวิถีประชาธิปไตย ชีวิตของชุมชนและสังคม การมีส่วนร่วมในวิถีความเป็นประชาธิปไตย และการเสนอแนวทางแก้ปัญหาเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงทางสังคม รวมจำนวน 32 ตัวบ่งชี้ แบบวัดความเป็นพลเมืองตื่นรู้มีคุณภาพตามคุณสมบัติการวัดทางจิตวิทยา ได้แก่ 1) อำนาจจำแนกและความยาก พบว่า มีค่าอำนาจจำแนก ระหว่าง 0.221 – 0.617 มีค่าพารามิเตอร์ความชัน (α) หรือพารามิเตอร์อำนาจจำแนก ระหว่าง 0.48 ถึง 1.90 และค่าพารามิเตอร์เทรชโฮลด์ (β) หรือพารามิเตอร์ความยาก ระหว่าง -6.37 ถึง 3.49 2) ความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้าง ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับที่สอง พบว่า โมเดลมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ 3) ความเชื่อมั่น พบว่า ความเชื่อมั่นแบบความสอดคล้องภายใน เท่ากับ 0.911 ความเชื่อมั่นของตัวแปรแฝง เท่ากับ 0.983 และความเชื่อมั่นจากการวิเคราะห์ Graded-Response Model เท่ากับ 0.920
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กลุ่ม Thai Civic Education. (2556). กรอบแนวคิดหลักสูตร การศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยของไทย. สืบค้นจาก http://thaiciviceducation.org/th/
ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2560). เทคนิคการสร้างเครื่องมือวิจัย : แนวทางการนำไปใช้อย่างมืออาชีพ. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปณสาส์น ตั้งเจริญ และ ศรัณย์ พิมพ์ทอง. (2561). สถานการณ์ทางสังคมและจิตลักษณะที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการเป็นพลเมืองใส่ใจสังคมของนิสิตระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. วารสารพฤติกรรมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 10(1), 146-165. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JBSD/article/view/90199
ประสพชัย พสุนนท์. (2557). ความเชื่อมั่นของแบบสอบถามในการวิจัยเชิงปริมาณ Reliability of Questionnaire in Quantitative Research. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 27(1), 144-163. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/parichartjournal/article/view/43033/35612
ประสพชัย พสุนนท์. (2558). ความเที่ยงตรงของแบบสอบถามสำหรับงานวิจัยทางสังคมศาสตร์ Validity of Questionnaire for Social Science Research. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 18, 375-396. สืบค้นจาก http://ejournals.swu.ac.th/index.php/JOS/article/view/7044/6558
พสชนัน นิรมิตรไชยนนท์. (2560). รูปแบบการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองที่ตื่นตัวตามระบอบประชาธิปไตย สำหรับประชาชนทุกช่วงวัยในกรุงเทพมหานคร. วารสารรัฏฐาภิรักษ์, 50(3), 47-61. สืบค้นจากhttp://www.thaindc.org/images/column_1462775465 /Rattha%20V3_2017-low.pdf
พิณสุดา สิริธรังศรี. (2560). การพัฒนาการศึกษาเพื่อความเป็นพลเมือง. วารสารสุทธิปริทัศน์, 31(100), 100-113. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/DPUSuthiparithatJournal/article/download/243549/165262/
มูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน). (2559). พลังพลเมืองเยาวชนภาคตะวันตก Young Active Citizen. นนทบุรี: เอส.อาร์.พริ้นติ้ง แมสโปรดักส์.
วรรณชลี โนริยา. (2560). การวิเคราะห์องค์ประกอบของการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองที่ตื่นตัวในพื้นที่ตั้งจังหวัดน่าน. วารสารการเมืองการปกครอง, 7(2), 132-160. สืบค้นจาก http://copag.msu.ac.th/journal/filesjournal/7-2/31072017115921.pdf
วสันต์ สรรพสุข. (2565). การพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งตามแนวคิดการศึกษาเชิงวิพากษ์สำหรับนิสิตวิชาชีพครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 10(3), 139-153. สืบค้นจาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JOEMSU/article/view/274
สำนักกรรมาธิการ 2 สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา ปฏิบัติหน้าที่สำนักงานเลขาธิการสภานิติบัญญัติแห่งชาติ. (2561, 2 สิงหาคม). รายงานการพิจารณาศึกษา เรื่อง “การเสริมสร้างความเป็นพลเมืองตามระบอบประชาธิปไตย”. สืบค้นเมื่อ 22 มีนาคม 2566, จาก https://www.senate.go.th/document/Ext18904/18904889_0003.PDF
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564, 4 ตุลาคม). สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง. สืบค้นเมื่อ 22 มีนาคม 2566, จาก https://cbethailand.com/หลักสูตร-2/กรอบหลักสูตร/สมรรถนะหลัก-6-ประการ/สมรรถนะการเป็นพลเมืองท/
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2559). รายงานการวิจัยเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายการพัฒนาการศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
อิทธิพัทธ์ สุวทันพรกูล. (2561). การวิจัยทางการศึกษา : แนวคิดและการประยุกต์ใช้ = Educational research : Concepts and applications. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Baker, F.B. (2001). The Basics of Item Response Theory. (2nd ed.). College Park, MD. ERIC.
Hoskins, B. (2006). Draft Framework for Indicators on Active Citizenship. Ispra: CRELL.
Hoskins, B., & Mascherini, M. (2009). Measuring Active Citizenship Through the Development of a Composite Indicator. Social Indicator Research, 90, 459–488. http://dx.doi.org/10.1007/s11205-008-9271-2
Hu, L.-t., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Kansu, C. C. & Öksüz, Y. (2014). Developing an Active Citizenship Scale for the Fourth Grade Primary School Students. Anthropologist, 18(3), 969-980. DOI: 10.31901/24566802.2014/18.03.35
Nunnally, J.C. (1978). Psychometric Theory. (2nd ed.). New York: McGraw-Hill.
Westheimer, J. & Kahne, J. (2004). What Kind of Citizen? The Politics of Educating for Democracy. American Educational Research Journal, 41(2), 237-269. https://journals.sagepub.com/doi/10.3102/00028312041002237
Zaff, J., Boyd, M., Li, Y., Lerner, J. V., & Lerner, R. M. (2010). Active and Engaged Citizenship: Multi-group and Longitudinal Factorial Analysis of an Integrated Construct of Civic Engagement. Journal of Youth and Adolescence, 39(7), 736–750. https://doi.org/10.1007/s10964-010-9541-6
