ภาพลักษณ์ผู้หญิงในเรื่องสั้นของเดือนวาด พิมวนา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาพลักษณ์และกลวิธีการนำเสนอภาพลักษณ์ผู้หญิงในเรื่องสั้นของเดือนวาด พิมวนา จำนวน 36 เรื่อง ตัวละครหญิงทั้งหมด 44 ตัว เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้กรอบแนวคิดเรื่องภาพลักษณ์ ผลการวิจัยพบว่า ภาพลักษณ์ผู้หญิงที่ปรากฏ ในเรื่องสั้นของเดือนวาด พิมวนา แบ่งเป็น 3 ด้าน ได้แก่ 1. ภาพลักษณ์ด้านครอบครัว ภาพลักษณ์ของภรรยา ปรากฏภาพลักษณ์เชิงลบ ได้แก่ ภรรยาผู้ถูกทำร้าย ภรรยาผู้ถูกทอดทิ้ง ภรรยาผู้ผิดศีลธรรม ภรรยาผู้หลงในอำนาจ ภรรยาผู้หมกมุ่น ภรรยาผู้หลงผิด ภรรยาผู้หมดรัก ภรรยาผู้ถูกหลอกลวง ภรรยาผู้เรียกร้องความสนใจ ภรรยาผู้ผิดหวัง และภาพลักษณ์เชิงบวก ได้แก่ ภรรยาผู้เข้าอกเข้าใจ ภรรยาผู้ซื่อสัตย์ ภรรยาผู้แสวงหาตัวตน ภรรยาผู้ยอมรับในความสัมพันธ์ ภาพลักษณ์ของลูก ปรากฏภาพลักษณ์เชิงลบ ได้แก่ ลูกผู้ถูกทำร้าย ลูกผู้เกลียดชัง 2. ภาพลักษณ์ด้านความเป็นปัจเจกบุคคล ปรากฏภาพลักษณ์เชิงลบ ได้แก่ ผู้หญิงผู้ปล่อยตัวปล่อยใจ ผู้หญิงผู้หลงในอำนาจ ผู้หญิงผู้ไม่สมหวังในความรัก ผู้หญิงผู้ต้องการเอาชนะ ผู้หญิงผู้มีปัญหาทางจิต และภาพลักษณ์เชิงบวก ได้แก่ ผู้หญิงผู้มีความฝัน ผู้หญิงผู้มีความหวัง ผู้หญิงผู้เป็นที่พึ่ง ผู้หญิงผู้แสวงหารักแท้ ผู้หญิงผู้เป็นที่พึงปรารถนา ผู้หญิงผู้มีความหลากหลายทางเพศ ผู้หญิงผู้รู้จักตนเอง 3. ภาพลักษณ์ด้านสังคม ปรากฏภาพลักษณ์เชิงลบ ได้แก่ ผู้หญิงผู้ให้บริการทางเพศ ผู้หญิงผู้ต่อต้านค่านิยมในสังคม ผู้หญิงผู้ไม่ซื่อสัตย์ในอาชีพ และภาพลักษณ์เชิงบวก ได้แก่ ผู้หญิงผู้เป็นครูที่อุทิศตน ด้านกลวิธีการนำเสนอภาพลักษณ์ พบทั้งสิ้น 3 กลวิธี ได้แก่ การนำเสนอตัวละครทางตรง การนำเสนอตัวละครทางอ้อม และการนำเสนอตัวละครเทียบเคียง องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัย คือ การนำทฤษฎีภาพลักษณ์มาใช้วิเคราะห์ตัวละครหญิงในวรรณกรรม ทำให้สามารถมองวรรณกรรมในมุมมองที่ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น และการศึกษาภาพลักษณ์สะท้อนให้เห็นปัญหาของผู้หญิงในสังคมไทย
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กรฎา สุขุม และ สริตา ปัจจุสานนท์. (2565). วิเคราะห์บุคลิกภาพของตัวละครในเรื่องสั้นของเดือนวาด พิมวนา. วารสาร Journal of Buddhist Education and Research, 8(2), 17-29.
เกศราพร ทองพุ่มพฤกษา. (2562). แม่ เมีย และ “สัตว์โลกแสนสวย”: นิยามแห่งความเป็นเพศหญิงในหนังสือนิทานภาพสำหรับเด็ก?.วารสารศาสตร์, 13(1), 29-91.
ชเนตตี ทินนาม และอรวรรณ ปิลันธน์โอวาท. (2554). ผู้หญิงหายไปไหนในวาทกรรมพรหมจารี?: มุมมองจากสื่อ พ.ศ. 2449-2519. วารสารวิทยาการจัดการและสารสนเทศศาสตร์, 6(2), 13-28.
เดือนวาด พิมวนา. (2538). หนังสือเล่มสอง. กรุงเทพฯ: สามัญชน.
เดือนวาด พิมวนา. (2549). สัมพันธภาพ. กรุงเทพฯ: สามัญชน.
เดือนวาด พิมวนา. (2550). ทุกข์หฤหรรษ์. กรุงเทพฯ: สามัญชน.
เดือนวาด พิมวนา. (2557). ฝันแห้งและเรื่องอื่น ๆ. กรุงเทพฯ: สามัญชน.
ทัศนีย์ ทานตวณิช. (2558). ภาพลักษณ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีในบทเพลงเทิดพระเกียรติ. ใน เอกสารประกอบการนำเสนอบทความวิชาการวันบูรพาภาษาไทย: ภาษาและวรรณกรรมอาเซียน (หน้า 1-21). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ธนกร พฤกษชาติถาวร. (2564). ศึกษาภาพลักษณ์นางงามไทยที่สะท้อนผ่านการตอบคําถามบนเวทีมิสยูนิเวิร์สไทยแลนด์. วารสารนิเทศสยามปริทัศน์, 20(2), 230-242.
นริศรา เกตุวัลห์. (2538). การศึกษาวิเคราะห์ภาพลักษณ์ของผู้หญิงในนวนิยายของสุวัฒน์ วรดิลก ในช่วง พ.ศ. 2492- พ.ศ. 2528 (ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ปรียาดา กุลรินทร์ และ นราวัลย์ พูลพิพัฒน์. (2561). ศึกษาการสร้างภาพลักษณ์สตรีในนวนิยายไทยที่ได้รับรางวัลใน พ.ศ. 2550-2559. วารสารพิฆเนศวร์สาร, 14(1), 123-133.
ปิยะธิดา เกตุชาติ และวรรณพร พงษ์เพ็ง. (2560). ศึกษาภาพแทนผู้หญิงในวรรณกรรมรักโรแมนติกสำหรับผู้ใหญ่ของสำนักพิมพ์ไลต์ ออฟ เลิฟ. วารสารภาษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 6(2), 20-36.
พัชราวลี จินนิกร. (2559). การศึกษาภาพลักษณ์ของตัวละครหญิงในวรรณกรรมเรื่องผู้ชนะสิบทิศ(วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2546). ช่างสำราญ...เรื่องราวของสังคมไทยที่ไม่แล้งน้ำใจและความเอื้ออาทร. ใน สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร์ (บรรณาธิการ), ลายลักษณ์แห่งการวิจารณ์: รวมบทวิจารณ์ร่วมสมัย เล่ม 2 (หน้า 55-61). กรุงเทพฯ: คมบาง.
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2547). อำนาจ...ภาพลวงตาของคุณธรรมและความรัก. ใน สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร์ (บรรณาธิการ), มองข้ามบ่านักเขียน: เรื่องสั้นไทยในทัศนะนักวิจารณ์ (หน้า 441-446). กรุงเทพฯ: ชมนาด.
วนิดา บำรุงไทย. (2544). ศาสตร์และศิลป์แห่งนวนิยาย. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
วิทย์ ศิวะศริยานนท์. (2544). วรรณคดีและวรรณคดีวิจารณ์. กรุงเทพฯ: ธรรมชาติ.
สมบัติ สมศรีพลอย และ ธิดาวัฒน์ สุพุทธิกุล. (2563). ศึกษาภาพลักษณ์และบทบาทผู้หญิงจากเพลงลูกทุ่งในปี พ.ศ. 2557–2561. วารสารสารสนเทศ, 19(1), 139-148.
สรณัฐ ไตลังคะ. (2560). ศาสตร์และศิลป์แห่งการเล่าเรื่อง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สริยกานต์ ยี่เก็งเอี่ยม. (2564). ศึกษากลวิธีทางวรรณศิลป์และภาพความเป็นอื่นในกวีนิพนธ์ของอังคาร จันทาทิพย์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 12(2), 225-241.
สัจภูมิ ละออ. (2546). 25 ปีซีไรต์. กรุงเทพฯ: สยามอินเตอร์บุ๊คส์.
เสนาะ เจริญพร และ นพพร ประชากุล. (2548). ผู้หญิงกับสังคมในวรรณกรรมไทยยุคฟองสบู่. กรุงเทพฯ: มติชน.
อรทัย เพียยุระ. (2561). วรรณกรรมกับเพศภาวะ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). ขอนแก่น: ขอนแก่นการพิมพ์.
อาทิตย์ ศรีจันทร์. (29 ตุลาคม 2563). “ในฝันอันเหลือจะกล่าว” ของเดือนวาด พิมวนา กับความจริงอันเหลือจะกล่าวได้เช่นกัน. สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2565, จาก https://www.the101.world/duanwad-pimwana-novel/
อัญมณี ภักดีมวลชน และ วริษฐา อุเทศนันท์. (2562). ภาพตัวแทนของโสเภณีในละครโทรทัศน์. วารสารการสื่อสาร มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 2(3), 26-50.
Kotler, P. (2000). Marketing management. New Jersey: Prentice-Hall.
Boorstin, D. (1973). The image: a guide to pseudo-events in America. New York: Atheneum.
Boulding, K. (1975). The Image: Knowledge in life and Society. Michigan: The University of Machigan.