การประยุกต์ใช้มรรค 8 เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ตามแนวพุทธเศรษฐศาสตร์

Main Article Content

วัชรารัศมิ์ สุนทรวนาเวศ ฌ
เมธา หริมเทพาธิป
รวิช ตาแก้ว

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของมรรค 8 ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท 2) วิเคราะห์การประยุกต์ใช้มรรค 8 ในบริบทของพุทธเศรษฐศาสตร์ และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตด้วยมรรค 8 ในระดับบุคคล ชุมชน และสังคม งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยอาศัยวิธีการวิเคราะห์เอกสารเป็นหลัก ใช้แนวคิดพุทธปรัชญาและพุทธเศรษฐศาสตร์เป็นกรอบในการวิเคราะห์ข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสารทางวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า 1. มรรค 8 เป็นแนวทางแห่งการดำเนินชีวิตที่มีคุณค่าและเปี่ยมด้วยจริยธรรมช่วยเปลี่ยนพฤติกรรมของมนุษย์จากการยึดติดในวัตถุไปสู่การพัฒนาภายใน 2. พุทธเศรษฐศาสตร์สามารถใช้มรรค 8 เป็นเครื่องมือในการหล่อหลอมแนวคิดทางเศรษฐกิจให้ตั้งอยู่บนฐานแห่งความพอเพียง ความเมตตา และการปล่อยวาง 3. การประยุกต์ใช้มรรค 8 เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตมุ่งเน้นที่การฝึกตน การลดตัณหา และการเสริมสร้างสำนึกในคุณค่าชีวิตอย่างแท้จริง องค์ความรู้จากการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ในการวางนโยบาย การออกแบบหลักสูตร หรือการพัฒนาตนเองในระดับบุคคลและองค์กร เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืนจากภายใน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุนทรวนาเวศ ฌ ว., หริมเทพาธิป เ., & ตาแก้ว ร. (2025). การประยุกต์ใช้มรรค 8 เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ตามแนวพุทธเศรษฐศาสตร์. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(6), 2520–2532. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/280696
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ฉันทนา รวงผึ้ง. (2563). การสร้างความสุขอย่างยั่งยืนเชิงพุทธบูรณาการ. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 7(3), 1–16. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/212548

พระเกตุสำฤทธิ์ ฐิตสีโล (ศรีดอกบัว) และ ปารินันท์ ปรางทิพย์อำไพ. (2566). เศรษฐศาสตร์เชิงพุทธในประเทศไทย. วารสารธรรมเพื่อชีวิต, 29(1), 37–49. สืบค้นจาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dhammalife/article/view/1445

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). สู่การศึกษาแนวพุทธ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). เศรษฐศาสตร์แนวพุทธ. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

พระประภาส ปญฺญาคโม, พระครูภาวนาโพธิคุณ และ อุดม บัวศรี. (2561). การบูรณาการหลักพุทธเศรษฐศาสตร์กับทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ของอี เอฟ ชูเมกเกอร์. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 18(2), 63-72 สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/106754

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2555). คัมภีร์วิสุทธิมรรคภาษาไทย ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2556). อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุรดา กาลวิบูลย์. (2565). พุทธศาสนากับพลวัตทางความเชื่อในสังคมไทย. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์, 14(3), 12–23. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/nakboot/article/view/249635

อภิชัย พันธเสน. (2564). เศรษฐศาสตร์แบบพุทธ: การผลิต ความสุข และความยั่งยืน. กรุงเทพฯ: แสงธรรม.

Bauman, Z. (2007). Consuming life. Cambridge: Polity Press.

Boonsri, P. (2023). The Production of Quantitative Buddhist Economics. Journal of International Buddhist Studies, 14(2), 94–131. Retraveled from https://so09.tci-thaijo.org/index.php/jibs/article/view/2881

Brown, C. (2015). Buddhist economics: An enlightened approach to the dismal science. Challenge, 58(1), 23-28.

https://doi.org/10.1080/01603477.2015.990826

Fisher, Y. (2011). The sense of self-efficacy of aspiring principals: Exploration in a dynamic concept. Social Psychology of Education, 14(1), 93-107. https://doi.org/10.1007/s11218-010-9136-9

Gotsis, G. (2023). Buddhist economics: Philosophical premises and environmental policy implications. In N. Singh, M. C. Vu, I. Chu, & N. Burton (Eds.), Faith traditions and sustainability (pp. 109–126). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-41245-5_6

Insuk, R., Kongkon, P., & Rojanatrakul, T. (2020). The Human Capital Management according to Buddhism. Journal of Modern Learning Development, 5(4), 218–226. Retrieved from https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/243759

Loy, D. R. (1999). The religion of the market. Journal of the American Academy of Religion, 65(2), 275–290. https://doi.org/10.1093/jaarel/65.2.275

Payutto, P. A. (2014). Buddhist economics: A middle way for the market place. Futures, 66(1), 94–103. https://doi.org/10.1016/j.futures.2014.09.003

Schumacher, E. F. (1973). Small is beautiful: Economics as if people mattered. New York: Harper & Row.

Zsolnai, L. (2011). Buddhist economics for a caring economy. Socio-Economic Review, 9(1), 211-217. https://doi.org/10.1016/j.socec.2004.09.010