ระบบนิเวศทางการศึกษาเพื่อพัฒนากรอบแนวคิดแบบสากลของผู้เรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาโครงสร้าง ส่วนประกอบและลักษณะการทำงานของระบบนิเวศทางการศึกษาเพื่อพัฒนากรอบแนวคิดแบบสากลของผู้เรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และ 2) เพื่อพัฒนาโมเดลระบบนิเวศทางการศึกษาเพื่อพัฒนากรอบแนวคิดแบบสากลของผู้เรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยเป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้รูปแบบการออกแบบวิจัยสองระยะ ระยะแรกใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก 8 คน ระยะที่สองใช้รูปแบบการสนทนากลุ่ม โดยเลือกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจง ตามเกณฑ์จำนวน 14 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและเข้ารหัสด้วยโปรแกรม ATLAS.ti ตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า (Triangulation) ผลการวิจัยพบว่า 1) โครงสร้างของระบบนิเวศทางการศึกษา แบ่งได้เป็น 2 ส่วนคือโครงสร้างที่เป็นปัจจัยภายในและโครงสร้างที่เป็นปัจจัยภายนอก 2) ส่วนประกอบของระบบนิเวศทางการศึกษา พบ 5 ส่วนประกอบ คือ (1) บุคคลที่แสดงบทบาท (2) ผู้วางนโยบาย (3) หลักสูตรสถานศึกษา (4) ทรัพยากร และ (5) การพัฒนาวิชาชีพครู แต่ละส่วนประกอบมีลักษณะการทำงานร่วมกัน 5 ลักษณะ คือ (1) การพึ่งพาอาศัยกัน (2) การแบ่งปันจุดมุ่งหมายร่วมกัน (3) การเชื่อมโยงซึ่งกันและกัน (4) การปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลง และ (5) การสื่อสารระหว่างส่วนประกอบ องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้สามารถเป็นแนวทางการสร้างระบบนิเวศ
ทางการศึกษาให้กับหน่วยงานและบุคลากรทางการศึกษาทุกระดับเพื่อส่งเสริมกรอบแนวคิดแบบสากลให้แก่ผู้เรียนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ให้มีความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงในยุคโลกาภิวัตน์ และมีจิตสำนึกในฐานะพลเมืองโลก
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
จินดารัตน์ แย้มวงษ์, ชญาพิมพ์ อุสาโห และ พฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์. (2562). แนวคิดการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวคิดการพัฒนานักเรียนให้มีภาวะผู้นำแบบโลกาภิวัตน์. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 47(4), 108-123. สืบค้นจาก https://so02. tci-thaijo.org/index.php/EDUCU/article/view/23197
ณัฐนิชา เจ๊ะดอเราะ, และ ลำพอง กลมกูล. (2567). องค์ประกอบของปัจจัยที่มีผลต่อระบบนิเวศการเรียนรู้วิถีพุทธในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 2(1-2), 13-24. สืบค้นจาก https://so16.tci-thaijo.org/index.php/JEAHS/article/view/912
ธัมมธาดา อู่วิเชียร และ นันทรัตน์ เจริญกุล. (2566). ความต้องการจำเป็นของการพัฒนาการบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาในสหวิทยาเขตชลบุรี 1 ตามแนวคิดจิตสำนึกสากล. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 12(4), 248-258. สืบค้นจาก https://jeal.snru.ac.th/ArticleView?ArticleID=1361
ภาราดร แก้วบุตรดี, ศศิกิจจ์ อ่ำจุ้ย และ อาณัติ เดชจิตร. (2564). ภาวะผู้นำแบบโลกาภิวัตน์. วารสารวิจยวิชาการ, 4(2), 283–296. https://doi.org/10.14456/jra.2021.50
สุชาติ คุ้มสุทธิ์. (2566). หลักสูตรฐานสมรรถนะสู่การพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 17(2), 236-256. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/journaldru/article/view/262305
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2557). แนวทางการพัฒนาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมสู่ศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
อาทิตยา ไสยพร. (10 มีนาคม 2565). สร้างระบบนิเวศการเรียนรู้สู่การพัฒนาผู้เรียนเป็น Lifelong Learning. สืบค้นเมื่อ 18 พฤษภาคม 2568, จาก https://dev.educathai.com/knowledge/articles/586
อานนท์ ปานะจำนงค์, วรรณวิศา สืบนุสรณ์ คล้ายจำแลง และ พร้อมพิไล บัวสุวรรณ. (2566). แนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ของโรงเรียนในเครือเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ ตามแนวคิดทักษะของนักเรียนในสังคม 5.0. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 38(2), 11-21. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/eduku/article/view/265390
Andriushchenko, K., Kovtun, V., Cherniaieva, O., Datsii, N., Aleinikova, O., & Mykolaiets, A. (2020). Transformation of the educational ecosystem in the singularity environment. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 19(9), 77-98. https://doi.org/10.26803/ijlter.19.9.5
Bronfenbrenner, U. (1976). The experimental ecology of education. Teachers College Record, 78(2), 1-37. https://doi.org/10.2307/1174755
Creswell, J. W. (2012). Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research (4th ed.). Boston: Pearson.
Hett, E. J. (1993). The Development of an Instrument to Measure Global-Mindedness (Dissertations). 584. University of San Diego.
Kang, R. L., & Holloman, S. (2011). Lessons from the Field: Practice and Professional Learning with the Global Mindset Framework. Retrieved May 18, 2025, from https://cpet.tc.columbia.edu /news-press/lessons-from-the-field-practice-and-professional-learning-with-the-global-mindset-framework
Koul, S., & Nayar, B. (2021). The holistic learning educational ecosystem: A classroom 4.0 perspective. Higher Education Quarterly, 75(1), 98-112. https://doi.org/10.1111/hequ.12271
Niemi, H. (2016). Building partnerships in an educational ecosystem. Center for educational policy studies Journal, 6(3), 5-15. https://doi.org/10.26529/cepsj.62
Olivia, G.-E. (2025). Bronfenbrenner's ecological systems theory. Retrieved May 19, 2025, from https://www.simplypsychology.org/bronfenbrenner.html
