วัฒนธรรมอีสานผ่านบทเพลงลูกทุ่งไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาลักษณะและการใช้ภาษาและการวิจารณ์เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งไทยโดยศึกษาจากเพลงลูกทุ่งอีสานที่มียอดวิวเกิน 100 ล้านวิวในยูทูป ตั้งแต่ พ.ศ. 2559 ถึง พ.ศ. 2561 จำนวน 40 เพลง เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งที่สะท้อนวัฒนธรรมอีสาน มาเป็นข้อมูลในการทำวิจัย โดยในแต่ละบทเพลงจะแฝงค่านิยม ชีวิตความเป็นอยู่ ตลอดจนวัฒนธรรมอีสาน ผู้วิจัยอาศัยการตีความ วิเคราะห์เนื้อหา ภาษาของเพลงลูกทุ่งที่สะท้อนวัฒนธรรมอีสาน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) การใช้สัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informant) ผู้ที่เกี่ยวข้องกับเพลงลูกทุ่งอีสาน โดยใช้วิธีเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) นักประพันธ์เพลงลูกทุ่งอีสาน 3 คน 2) นักวางแผนศิลปิน 3 คน 3) นักร้องเพลงลูกทุ่งอีสาน 3 คน 4) กลุ่มผู้ฟัง (ที่มีระยะเวลาฟังเพลง 5 ปีขึ้นไป) 10 คน พบว่า ลักษณะการใช้ภาษาในเพลงลูกทุ่งอีสานมีการใช้ภาษาโดดเด่น ในด้านภาษาเข้าใจง่ายมีความชัดเจนในภาษา คำงาม คำโดน อีกทั้งคำสื่ออารมณ์ โดนใจผู้ฟังไม่กี่ครั้งก็สามารถร้องได้ ภาษาตรงไปตรงมา ในส่วนการวิเคราะห์เนื้อหาของเพลงลูกทุ่งที่สะท้อนวัฒนธรรมอีสาน คือ การสะท้อนทางด้านความรัก การสะท้อนทางด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนในสังคมอีสาน