การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากฐานทรัพยากรชุมชน เพื่อส่งเสริมการสร้างรายได้แก่ผู้ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 ตำบลโคกกระชาย อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการสร้างรายได้แก่ผู้ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 ด้วยการศึกษาฐานทรัพยากรและศักยภาพของชุมชน แล้วพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนที่สามารถสร้างรายได้ โดยใช้การวิจัยและพัฒนา (R&D) ด้วยเทคนิคการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของชุมชน (Participatory Action Research) โดยให้กลุ่มเป้าหมายได้ร่วมวิเคราะห์ทรัพยากรและศักยภาพของตนเอง และชุมชน และพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน พื้นที่วิจัยคือตำบลโคกกระชาย อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา ใช้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 60 คน กำหนดคุณสมบัติให้เป็นผู้อาศัยอยู่ในตำบลโคกกระชาย และได้รับผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรน่า (COVID-19) เก็บข้อมูลด้วย การจัดประชุมกลุ่มย่อย ประชุมเชิงปฏิบัติการ และการสัมภาษณ์ ผลการวิจัยสามารถสรุปตามวัตถุประสงค์ดังนี้ ข้อที่ 1) ฐานทรัพยากรชุมชนของตำบลโคกกระชาย สามารถแบ่งออกเป็น 5 หมวดหมู่ ได้แก่ ทรัพยากรธรรมชาติ ผลผลิตทางการเกษตร แหล่งท่องเที่ยว องค์ความรู้ และผลิตภัณฑ์ชุมชน ส่งผลให้ชุมชนมีจุดแข็งในด้านทรัพยากรที่หลากหลาย แต่ยังคงมีจุดอ่อนในด้านเงินทุนในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และยังขาดองค์ความรู้ด้านการตลาด ข้อที่ 2) ผลการพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้ผลิตภัณฑ์ชุมชนจำนวน 10 ชนิด ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ขนมไทย พริกแกง ข้าวคั่ว ไม้กวาดทางมะพร้าว โคมไฟจากกะลามะพร้าว กล้วยฉาบ เผือก มันทอด ขนุนทอด ไส้กรอก สามารถสร้างยอดขายรวมทั้งสิ้น 178,315 บาท ซึ่งปัจจัยความสำเร็จในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ควรต้องมีทรัพยากรที่สำคัญ 2 ส่วน คือ การมีผลผลิตของตนเองที่สามารถนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ได้ หรือการมีองค์ความรู้เกี่ยวกับวิธีการและกระบวนการในการผลิต ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัยหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้องควรให้การสนับสนุนกลุ่มเป้าหมายด้วยการจัดฝึกอบรมเสริมทักษะและความรู้รวมถึงการผลักดันให้ผลิตภัณฑ์ชุมชนได้รับการรับรองมาตรฐาน และควรขยายตลาดไปยังภายนอกชุมชน ซึ่งช่วยให้สามารถจำหน่ายผลิตภัณฑ์ได้มากขึ้น นำไปสู่การสร้างรายได้อย่างมั่นคง