พัฒนาการของเกษตรกรรมในสังคมไทยและแนวทางการจัดการเศรษฐกิจครัวเรือนของเกษตรกรสู่การพัฒนาสังคม

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอเกี่ยวกับพัฒนาการของเกษตรกรรมในสังคมไทย และแนวทางการจัดการเศรษฐกิจครัวเรือนของเกษตรกรสู่การพัฒนาสังคม เป็นการศึกษาโดยการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร บทความวิชาการ รวมถึงงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และผู้ศึกษาประเมินคุณค่าเอกสารต่าง ๆ ด้วยวิธีการวิพากษ์ภายในเพื่อตรวจสอบความครอบคลุมและสอดคล้องของเนื้อหากับชื่อเรื่องที่ศึกษา จากนั้นจึงวิเคราะห์เอกสารอีกครั้งตามหลักเกณฑ์ของ Scott ประกอบด้วย 1) ความถูกต้อง 2) ความน่าเชื่อถือ 3) ความเป็นตัวแทน และ 4) ความหมายชัดเจน ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการสรุปและตีความเพื่อนำเสนอผลการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า พัฒนาการของเกษตรกรรมในสังคมไทยแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่ เกษตรกรรมแบบยังชีพ เกษตรกรรมเชิงพาณิชย์ และเกษตรกรรมแบบยั่งยืน ซึ่งในแต่ละรูปแบบจะมีความสัมพันธ์กับระบบเศรษฐกิจครัวเรือนในระดับที่แตกต่างกัน เพราะบริบทของสังคมในแต่ละยุคที่เกิดการเปลี่ยนแปลงจะมีภาพรวมทางเศรษฐกิจที่แตกต่างกัน ส่วนแนวทางทางการจัดการเศรษฐกิจครัวเรือนของเกษตรกรซึ่งนำไปสู่การพัฒนาสังคม พบว่า มีหลายแนวทาง ได้แก่ การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การประยุกต์ใช้แนวคิดการเกษตรทฤษฎีใหม่ในการจัดการด้านผลผลิตทางการเกษตร การจัดทำบัญชีครัวเรือน และการบริหารจัดการหนี้สิน และยังพบว่าปัจจัยด้านจิตวิทยา อาทิ แรงจูงใจ การมุ่งสู่ความสำเร็จมีความสัมพันธ์การจัดการด้านเศรษฐกิจครัวเรือนด้วยเช่นกัน