รูปแบบการรักษาสุขภาพจิตเชิงพุทธบูรณาการ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการรักษาสุขภาพจิตในพระพุทธศาสนาและในสังคม ไทย เพื่อหารูปแบบการรักษาสุขภาพจิตเชิงพุทธบูรณาการ โดยใช้การศึกษาเอกสารและกลุ่มเป้าหมายที่ สัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการวิจัย ผลการศึกษา พบว่า รูปแบบการรักษาสุขภาพจิตในทางพระพุทธศาสนา มี 4 รูปแบบคือ การ ป้องกันจิต การรักษาจิต การพัฒนาจิต และความต่อเนื่องในการรักษา ซึ่งตั้งอยู่บนฐานความคิดสอง แนวคิด คือ แนวคิดแรก เป็นแนวคิดที่ให้ความสำาคัญต่อการควบคุมรักษา ประคับประคองสภาพจิตของ ตนเองให้มีความตั้งมั่น ให้มีความมั่นคง ไม่ให้ซัดส่ายไปตามอารมณ์ที่มากระทบเข้า ให้ตั้งมั่นไว้โดยชอบ แนวคิดที่สอง เป็นแนวคิดที่ให้ความสำาคัญต่อการป้องกัน สำารวมระมัดระวังจิตไม่ตกเป็นทาสของกิเลสทั้ง หลายมีอวิชชา เป็นต้น หรือ ไม่ให้ถูกครอบงำาด้วยอกุศลมูลทั้ง 3 อย่าง คือ ความโลภ ความโกรธ และ ความหลง รูปแบบการรักษาสุขภาพจิตในสังคมไทย พบว่า (1) พระสงฆ์ ได้ดำาเนินการตามรูปแบบและ กระบวนการที่ผสมผสาน คือ การผสมผสานระหว่างวิธีการทำาหน้าที่ให้คำาปรึกษาแก่พุทธศาสนิกชนทั้ง หลาย ในฐานะที่เป็นพระภิกษุสงฆ์ในพระพุทธศาสนา และการรักษาด้วยใช้ธรรมบำาบัดควบคู่กันไปการ ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาตามปกติ (2) จิตแพทย์ มีรูปแบบและกระบวนการรักษา 3 วิธี คือ การใช้ ยา การซ็อตด้วยไฟฟ้า และการบำาบัดจิต (3) เจ้าหน้าที่สาธารณสุขมีรูปแบบและกระบวนการรักษา 2 วิธี คือการให้ยาและการให้คำาปรึกษา (4) หมอพื้นบ้านมีรูปแบบและกระบวนการรักษาสุขภาพจิตของหมอ พื้นบ้าน 3 วิธีการ ได้แก่ การรักษาด้วยการให้คำาปรึกษา การนวด และการใช้สมุนไพร รูปแบบการรักษาสุขภาพจิตเชิงพุทธบูรณาการ มี 4 วิธีการ ได้แก่ การป้องกัน การรักษา การ พัฒนา และความต่อเนื่องในการรักษาสุขภาพจิต เรียกว่า ‘PADC MODEL’