การสร้างสรรค์ทำนองเพลงระบำทอซิ่นตีนจก

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง เพลงระบำทอซิ่นตีนจก : เพลงเพื่อการแสดงที่สะท้อนวิถีชีวิตชาวไทพวนบ้านหาดเสี้ยว อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาแนวคิดการสร้างสรรค์ วงดนตรีและทำนองเพลงระบำทอซิ่นตีนจก 2) ศึกษารูปแบบและลักษณะการบรรเลงเพลงระบำทอซิ่นตีนจก ซึ่งรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์และการสังเกต โดยใช้ทฤษฎีว่าด้วยการประพันธ์เพลงไทยของสิริชัยชาญ ฟักจำรูญ ศึกษาแนวคิดในการประพันธ์เพลง ทฤษฎีแผนภูมิดนตรีและนาฏศิลป์ ของ ประทีป นักปี่ บันทึกวิธีการเขียนโน้ต และทฤษฎีการวิเคราะห์บทเพลงไทย ของมานพ วิสุทธิแพทย์ วิเคราะห์รูปแบบและลักษณะ การเคลื่อนไหวของทำนองเพลง
จากการศึกษาพบว่า วิทยาลัยนาฏศิลปสุโขทัย ได้สร้างสรรค์ระบำชุดทอซิ่นตีนจก ในปี พ.ศ.2530 โดยนำคำขวัญของจังหวัดสุโขทัย “งามตาผ้าตีนจก” ประดิษฐ์กระบวนท่ารำขึ้น ใช้ชื่อว่าระบำทอซิ่นตีนจก โดยนำเครื่องดนตรีของภาคเหนือ คือ ซึง สะล้อ และได้นำแคน ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีของชาวอีสาน มาบรรเลงร่วมกัน มีรูปแบบจังหวะในเพลงทั้งหมด 13 รูปแบบ ระดับเสียงที่ใช้อยู่ในช่วงเสียงโดต่ำ ถึง ฟาสูง กลุ่มเสียงหลัก คือ ฟ ซ ล ด ร เสียงลูกตกอยู่ท้ายประโยคเพลง เป็นกลุ่มเสียงเพียงออบน บันไดเสียง ฟา โดยเสียง ที และ มี เป็นโน้ตตัวจร