การเปลี่ยนแปลงและการคงอยู่ของพิธีกรรม และประเพณีของชุมชนบ้านโนนเดื่อ อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

ผู้แต่ง

  • พระครูสังฆรักษ์พชร ซ้ายยศ (ถิรธมฺโม)
  • เกียรติศักดิ์ บังเพลิง
  • ฉลอง พันธ์จันทร์

คำสำคัญ:

การธำรงอยู่, ความเปลี่ยนแปลง, ชุมชนบ้านโนนเดื่อ, พิธีกรรมและประเพณี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงและการธำรงอยู่ของพิธีกรรมและประเพณีของ
ชุมชนบ้านโนนเดื่อ อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนบ้านโนนเดื่อมีการเปลี่ยนแปลง
พิธีกรรมการสรงเจ้าปูจางวางและพิธีกรรมมเหศักดิ์หลักบ้าน มีการเปลี่ยนแปลงประเพณีและวัฒนธรรมตาม
ความเป็นเมืองและความเจริญ ส่งผลให้ฮีตคองของชุมชนลดหายไป เช่น บุญเข้ากรรมและบุญคูณลาน บุญบั้งไฟ
ปรับมาร่วมกับพิธีกรรมสรงเจ้าปูจางวาง บุญซำฮะเหลือเพียง 5 ครอบครัว และบุญข้าวประดับดินได้ปรับมา
รวมกับพิธีกรรมมเหศักดิ์หลักบ้าน การที่บ้านโนนเดื่อกลายเป็นชุมชนเมืองตามกระแสของโลกาภิวัตน์ที่นำ
ความเจริญเข้ามา มีเศรษฐกิจการค้ารูปแบบใหม่ มีการสร้างบ้านจัดสรรและห้างหุ้นส่วนจำกัดในชุมชน และมี
คนนอกพื้นที่เข้ามาอยู่อาศัยในชุมชนบ้านโนนเดื่อมากขึ้น ส่งผลให้พิธีกรรมและประเพณีเปลี่ยนแปลงตามไป
ด้วย แต่ถึงกระนั้น ชุมชนก็ไม่ได้ละทิ้งพิธีกรรม ฮีตคอง ความเชื่อ และวัฒนธรรมเดิมไป แต่มีการปรับตัวเพื่อให้
ประเพณี วัฒนธรรม และพิธีกรรมสรงเจ้าปูจางวางเข้ากับสังคมปัจจุบันเพื่อรักษาไว้ให้ธ�ารงอยู่ในชุมชนต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กานต์ทิตา สีหมากสุก. (2558). วิเคราะห์ปัจจัยการดำรงอยู่และการเปลี่ยนแปลงความเชื่อในพิธีกรรมของไทย
ทรงดำ : กรณีศึกษาเขตตำบลหนองปรง อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญา
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบรูพา, ชลบุรี.
เกียรติศักดิ์ บังเพลิง. (2558). ชุมชนชาติพันธุ์ “บรู” ร่วมสมัยบนพื้นที่ชายแดนไทย-ลาว: วิถีชีวิตและ
การปรับตัวทางวัฒนธรรม. (วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). คณะสังคมวิทยาและ
มานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพมหานคร.
ถาวร คำพีระ. (2547). การเปลี่ยนแปลงและกระบวนการปรับตัวทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม:
กรณีศึกษาบ้านแก่งไฮ ตำบลหนองบัว อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย. กรุงเทพมหานคร: สร้างสรรค์.
Panitchpakdi. (2012). The sustainability of local community under the globalization:
The case of Kao Yi Sarn, Samutsongkram. Samutsongkhram: Samutsongkhram
University Press.
Smith, W. R. (1894). Sky Service: the demand of emotional labour in the airline industry.
Gender. Work & Organization, 10, 513–550.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2019-12-29

รูปแบบการอ้างอิง

ซ้ายยศ (ถิรธมฺโม) พ. ., บังเพลิง เ. ., & พันธ์จันทร์ ฉ. (2019). การเปลี่ยนแปลงและการคงอยู่ของพิธีกรรม และประเพณีของชุมชนบ้านโนนเดื่อ อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารศิลปศาสตร์วิชาการและวิจัย (ออนไลน์), 14(2), 91–96. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/larhcu/article/view/240460

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย