ศึกษาเปรียบเทียบประเพณีในรอบปีของชาวจีนแต้จิ๋ว: กรณีศึกษา ย่านเยาวราช ประเทศไทย และจังหวัดกิ๊กเอี๊ย มณฑลกวางตุ้ง สาธารณรัฐประชาชนจีน

บทคัดย่อ

          บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบประเพณีในรอบปีของชาวจีนแต้จิ๋วในย่านเยาวราช และจังหวัดกิ๊กเอี๊ย สาธารณรัฐประชาชนจีน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่ศึกษาข้อมูลจากการลงภาคสนาม โดยใช้วิธีการสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม และใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก โดยผู้วิจัยจะสัมภาษณ์เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างหรือจนกว่าข้อมูลจะอิ่มตัวและตรงตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด 

          ผลการวิจัยพบว่า ประเพณีในรอบปีของชาวแต้จิ๋วทั้งสองประเทศประกอบไปด้วย ประเพณีวงจรชีวิต มี 5 ประเพณี คือ ประเพณีการเกิด ประเพณีชุกฮวยฮึ้ง ประเพณีการแต่งงาน ประเพณีแซยิด ประเพณีการตาย และประเพณีตามเทศกาลมี 5 เทศกาล คือ ตรุษจีน เช็งเม้ง ไหว้บ๊ะจ่าง ไหว้พระจันทร์ และกินเจ นอกจากนี้มีวันสำคัญจากคติความเชื่อ 3 วัน คือ วันไหว้ศาลเจ้าตี่จู๋เอี๊ยะ ไหว้เจ้าแม่ม่าโจ้ว และไหว้บรรพบุรุษ ซึ่งประเพณีที่มีความเหมือนกันคือยังคงมีการสืบทอดอยู่ในปัจจุบัน และที่แตกต่างกันคือ กลุ่มชาวจีนแต้จิ๋วที่ได้อพยพเข้าสู่ประเทศไทยมีการปรับตัวเพื่อให้เข้ากับสังคมไทยจึงมีการปรับเปลี่ยนขั้นตอนของประเพณีบางส่วน และปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของประเพณีทั้งสองประเทศคือ นโยบายภาครัฐ การย้ายถิ่น การแต่งงาน และวิทยาการสมัยใหม่ อย่างไรก็ตาม ชาวจีนแต้จิ๋วทั้งสองประเทศก็สามารถอนุรักษ์และสืบทอดประเพณีต่าง ๆ เหล่านี้ได้จนถึงปัจจุบัน