พลวัตนวัตกรรมสังคมเพื่อการสร้างความยั่งยืน กรณีศึกษาโครงการธนาคารปูม้า ตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ผู้แต่ง

  • กนกกุล เพชรอุทัย คณะมนุษยศาสตร์เเละสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี

DOI:

https://doi.org/10.14456/lar.2023.9

คำสำคัญ:

ธนาคารปูม้า, นวัตกรรมสังคม, ความยั่งยืน, พลวัต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง พลวัตนวัตกรรมสังคมเพื่อการสร้างความยั่งยืนกรณีศึกษาโครงการธนาคารปูม้า ตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานีโดย เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสังเกตบริบทพื้นที่ และใช้แบบสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทชุมชนท้องถิ่นและสภาพปัญหาของโครงการธนาคารปูม้า หมู่ 5 ตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี และ 2) ศึกษาแนวทางการจัดการโครงการธนาคารปูม้า หมู่ 5 ตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี อย่างยั่งยืนโดยใช้กรอบแนวคิดนวัตกรรมสังคมภายใต้บริบทชุมชนท้องถิ่น พบว่าปัจจุบันโครงการธนาคารปูม้า มีจำนวน 2 แห่ง คือ ธนาคารปูม้าเทศบาล และ ธนาคารปูม้าของชุมชนท้องถิ่น ภายใต้ชื่อ “กลุ่มสัจจะปล่อยปูม้าลงสู่ทะเลไทย” จัดตั้งเพื่อแก้ปัญหาทรัพยากรชายฝั่งเสื่อมโทรม พันธุ์ปูม้ามีจำนวนลดน้อยถอยลง มีสภาพปัญหาขาดแคลนงบประมาณสนับสนุนในการดำเนินงาน แนวทางการจัดการมีการจัดตั้งคณะกรรมการโดยตัวแทนของชุมชนที่ตระหนักถึงความสำคัญ มีกฎกติกาของสมาชิกในการไม่จับปูตัวเล็กและร่วมกันสร้างกระบวนการคิดและกิจกรรมต่าง ๆ โดยมีชุมชนท้องถิ่นเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ สร้างจิตสำนึกให้กับชาวบ้านชุมชนท้องถิ่น หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องในการฟื้นฟูและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลชายฝั่งบนพื้นฐานของชุมชนท้องถิ่นในเพื่อเป็นแนวทางการจัดการโครงการธนาคารปูม้าอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรรณิการ์ นาคฤทธิ์. (2558). การศึกษารูปแบบการจัดการทรัพยากรประมงชายฝั่งของชุมชนประมงพื้นบ้าน กรณีศึกษาธนาคารปูม้า ชุมชนคลอง อบต. หมู่ที่ 4 ตำบลบางแก้ว อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี.(สาระนิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพมหานคร. ค้นคืนจาก http://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2015/TU_2015_5705036027_4917_3695.pdf.

กองยุทธศาสตร์บริหารจัดการ. (ม.ป.ป). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals :SDGs). ค้นคืนจาก https://thailand.un.org/th/sdgs.

กาญจนา แสงลิ้มสุวรรณ. (2555). Social Innovation: More Value Than You Can Imagine. Executive Journal. 32(3), 12-15. ค้นคืนจาก https://www.bu.ac.th/knowledgecenter/executive_journal/july_sep_12/pdf/aw02.pdf

ไกรวัล ขวัญอ่อน พิราพร นุชประเสริฐ วิภาวี พิทักษ์กมลพันธ์ พรธวัล ขำงาม และพิทักษ์ ศิริวงศ์. (2559). แนวทางการสร้างความยั่งยืนของกิจกรรมธนาคารปูม้า ตำบลแหลม ผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิชาการVeridian E–Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 9(1), 456-469.

บรรเลง อินทร์จันทร์. (2559). นวัตกรรมสังคมอันเนื่องมาจากพระราชดำริในเขตพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น, 2(2), 48-56.

สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. (2565).ประกาศเรื่องแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). ราชกิจจานุเบกษา,139(258ง), 1-149.

สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. (2559).ประกาศเรื่องแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). ราชกิจจานุเบกษา,133(115 ก), 1-224.

พันธุ์ศักดิ์ คงเกษตร. (19 พฤศจิกายน 2565). สัมภาษณ์.

มลฤดี สนธิ และ สหรัฐ ธีระคัมพร. (2551). รายงานการศึกษารูปแบบการจัดการทรัพยากรปูทะเลอย่างยั่งยืน โดยชุมชน : กรณีศึกษาของชุมชนในเขตป่าเลนคุ้งกระเบน และป่าเลนปากน้ำเวฬุ จังหวัดจันทบุรี.กรุงเทพมหานคร:ทุนวิจัยสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ประจำปีงบประมาณ 2551. คณะเทคโนโลยีทางทะเล วิทยาเขตจันทบุรี. มหาวิทยาลัยบูรพา, จันทบุรี.

เรวัต ตันตยานนท์. (2559). นวัตกรรมสังคม – Social Innovation. กรุงเทพธุรกิจ. ค้นคืนจาก https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/637708.

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2543). รัตนประทีป รวมพระราชดำรัชเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี.กรุงเทพมหานคร:ด่านสุทธาการพิมพ์, 66. ค้นคืนจาก https://waa.inter.nstda.or.th/stks/pub/2010/20100615-rattanaprateep-edit.pdf

สุธรรม กอบมณี. (19 พฤศจิกายน 2565). สัมภาษณ์.

เส้นทางเศรษฐีออนไลน์. (2563). ธนาคารปูม้า พุมเรียง โมเดลต้นแบบ ปั้นเศรษฐกิจชุมชน คืนรอยยิ้มชาวเล-ทะเลไทย. ค้นคืนจาก https://www.sentangsedtee.com/career-channel/article_158161.

อมรศักดิ์ สวัสดี, สิริวรรณ หนูเซ่ง, สมรักษ์ รอดเจริญ, วัชรี รวยรื่น, เสน่ห์ รัตนสำเนียง, ธีรพงศ์ ไกรนคร, เจริญ โต๊ะอิแต, และปิยะ แซ่เอีย. (2561). รายงานวิจัยการถ่ายทอดองค์ความรู้จากการวิจัยเพื่อการใช้ประโยชน์ในการขยายผลธนาคารปูม้าเพื่อ“คืนปูม้าสู่ทะเลไทย” ในพื้นที่ จังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดสุราษฎร์ธานี. กรุงเทพมหานคร: ทุนวิจัยสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ประจำปีงบประมาณ 2561. สำนักวิชาวิทยาศาสตร์.มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์. ค้นคืนจาก https://inter.fisheries.go.th/eng/en_pic/202103041528541_file.pdf

Butzin, A., Howaldt, J., Weber, M. & Schaper-Rinkel, P. (2014). Theoretical approaches to social innovation. A critical literature review, 79-96. Retrieved from https://www.iat.eu/aktuell/veroeff/2014/literature-review.pdf

Caulier-Grice, J. (2010). Social innovation exchange. Retrieved from http://socialinnovator.info/blog/ social-innovator/what-social-innovation.

Charles A.T. (2000). Sustainable Fishery Systems. New York: Blackwell Science.

Damanpour, F. (1991). Organizational innovation: A meta analysis effects of determinants & moderators. Academy of Management Journal, 34, 555-590.

Drazin, Robert, Mary Ann Glynn, & Robert K. Kazanjian. (1999). “Multilevel theorizing about creativity in organizations: A sense making perspective.” Academy of Management Review 24(2), 286-307.

Edgington, N. (2010). Austin entrepreneur network. Retrieved from http://austinentrepreneurnetwork.org/2010/ 01/what-is-socialinnovation/

FAO. (2012). Total production 1950-2010. Retrieved from https://www.fao.org/fishery/statistics-query/en/global_production.

Gryskiewicz, S. Epstein, R. (2000). Cashing in on creativity at work. Psychology Today, 33(5), 62-66.

Mulgan, G., Tucker, S., Ali, R., & Sanders, B. (2007). Social Innovation: What Is It, why It matters and How it can be accelerated. Retrieved from https://www.youngfoundation.org/our-work/ publications/social-innovation-what-it-is-why-it-matters-how-it-can-be-accelerated/

Nitiratsuwan, T. & Juntarashote, K . (2004). Sustainable management measures for blue Swimming crab (Portunus pelagicus) fishery: A case study in Sikao district, Trang province, Thailand. In Proceedings of the 12th Biennial Conference of the International Institute of Fisheries Economics & Trade (IIFET). Tokyo, Japan: Tokyo University of Marine Science & Technology. Retrieved from file://C:/Users/Acer/Downloads/337.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-06-22

รูปแบบการอ้างอิง

เพชรอุทัย ก. (2023). พลวัตนวัตกรรมสังคมเพื่อการสร้างความยั่งยืน กรณีศึกษาโครงการธนาคารปูม้า ตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี . วารสารศิลปศาสตร์วิชาการและวิจัย (ออนไลน์), 18(1), 165–183. https://doi.org/10.14456/lar.2023.9

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย