การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น “รัก(ษ์)บางเสาธง” เพื่อเสริมสร้างความรู้และเจตคติรักท้องถิ่นสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 อำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น “รัก(ษ์)บางเสาธง” เพื่อเสริมสร้างความรู้และเจตคติต่อท้องถิ่น สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 อำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ โดยมีขั้นตอนการพัฒนาหลักสูตร 4 ขั้นตอนคือ 1) ขั้นศึกษาข้อมูลพื้นฐาน เป็นการสำรวจและสอบถามความต้องการจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตรเพื่อนำข้อมูลมากำหนดแนวทางพัฒนาหลักสูตร โดยพบว่า หลักสูตรที่สร้างขึ้นต้องเน้นการเรียนรู้เกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และประเพณี ผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นให้นักเรียนได้มีความรู้ และเกิดเจตคติที่ดีต่อท้องถิ่น อันเป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์วัฒนธรรมให้คงอยู่ในท้องถิ่นบางเสาธง 2) การสร้างหลักสูตรเขียนโครงร่างหลักสูตรให้สอดคล้องกับข้อมูลที่ได้จากขั้นศึกษาข้อมูลพื้นฐานได้องค์ประกอบของหลักสูตร ประกอบด้วย ความสำคัญ วิสัยทัศน์ หลักการ จุดหมาย สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน  คุณลักษณะอันพึงประสงค์  โครงสร้างของหลักสูตร วิธีการจัดการเรียนรู้ สื่อและแหล่งเรียนรู้ การวัดและประเมินผลการเรียนรู้  ซึ่งได้จัดทำคำอธิบายรายวิชา และแผนการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย 5  หน่วยการเรียนรู้ รวมทั้งสิ้น 20 ชั่วโมง จากนั้นนำโครงร่างหลักสูตรไปให้ผู้เชี่ยวชาญ 5 คน พิจารณาประเมินความเหมาะสมและความสอดคล้อง ซึ่งผลการประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบของโครงร่างหลักสูตร ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด มีค่า = 4.67 ผลการประเมินความสอดคล้องของโครงร่างหลักสูตรค่าดัชนีความสอดคล้องในภาพรวมอยู่ที่ 0.99 แสดงว่าโครงร่างของหลักสูตรมีความสอดคล้องกันในทุกประเด็น 3) การทดลองใช้หลักสูตร  ทดลองการใช้หลักสูตรท้องถิ่นรายวิชารัก(ษ์) บางเสาธง กับกลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนโรงเรียนวัดหัวคู้ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564  จำนวน 27 คน  จำนวน 20 ชั่วโมง  โดยใช้รูปแบบการทดลองแบบกลุ่มเดียว ทำการทดสอบก่อนและหลัง (one -Group pretest -posttest Design) วิเคราะห์ข้อมูลโดยการทดสอบค่า t- test แบบ Dependent  พบว่า นักเรียนมีคะแนนวัดความรู้หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.01  และผลการเปรียบเทียบเจตคติต่อท้องถิ่นของนักเรียนที่เรียนด้วยหลักสูตร พบว่า หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.01 4) การประเมินและปรับปรุงหลักสูตร จากผลการทดลองใช้หลักสูตร นักเรียนมีความเห็นต่อการดำเนินการหลักสูตร โดยภาพรวมในระดับมาก (= 4.18) และผู้วิจัยได้ปรับปรุงจัดทำเป็นหลักสูตร และคู่มือการใช้หลักสูตรฉบับสมบูรณ์