ชีวประวัติพระโลกเกษมในคัมภีร์เกาเซิงจ้วนแปล : ผู้แปลคัมภีร์มหายานพากย์จีนชุดแรก
DOI:
https://doi.org/10.14456/lar.2023.15คำสำคัญ:
ชีวประวัติ, พระโลกเกษม, เกาเซิงจ้วน, งานแปล, คัมภีร์มหายานพากย์จีนบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอบทถอดความชีวประวัติของพระโลกเกษม [支樓迦讖] ในคัมภีร์เกาเซิงจ้วน ให้รายละเอียดสำคัญเกี่ยวกับชีวประวัติ และผลงานคัมภีร์แปลพระพุทธศาสนามหายานที่แท้จริงของท่าน เพื่อทำให้ผู้ศึกษาเกิดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพื้นฐานข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาจีนยุคต้น และเพื่อสื่อให้เห็นถึงคุณูปการของพระโลกเกษม ในฐานะพระภิกษุผู้ทำให้พระพุทธศาสนามหายานหยั่งรากฐานอย่างมั่นคงในแผ่นดินจีน โดยใช้วิธีการศึกษาวิเคราะห์ตีความเนื้อหา จากหลักฐานชั้นต้น คือ เอกสารคัมภีร์โบราณของจีน และหลักฐานชั้นรอง ที่เป็นงานวิจัยของนักวิชาการในปัจจุบันจากการศึกษาพบว่า พระโลกเกษมมีพื้นเพเดิมเป็นชาวเยฺว่จือ [月支] เดินทางมาเผยแพร่พระพุทธศาสนาและทำงานแปลที่จีนราว ค.ศ. 147-189 ระหว่างนี้ยังได้ทำงานแปลร่วมกับพระจู๋ฝัวซั่ว [竺佛朔] และมีลูกศิษย์นามว่าจือเลี่ยง [支亮] อยู่คนหนึ่งด้วย นักวิชาการทั้งในอดีตและปัจจุบัน ต่างอาศัยการวิเคราะห์จากบันทึกคัมภีร์จีนโบราณที่เกี่ยวข้อง และจากลักษณะเฉพาะของงานแปล ในการยืนยันผลงานแปลที่แท้จริงของท่าน สิ่งเหล่านี้เป็นเครื่องยืนยันถึงคุณูปการของท่าน ด้านการวางรากฐานคัมภีร์มหายาน และการเผยแพร่แนวคิดปรัชญาปารมิตาในแผ่นดินจีน อีกทั้งผลงานของท่านก็ยังเป็นต้นแบบให้กับงานแปลคัมภีร์มหายานในยุคต่อ ๆ มา การศึกษาวิจัยชีวประวัติของพระโลกเกษมจึงเป็นพื้นฐานข้อมูลสำคัญ ที่จะสามารถนำไปใช้ต่อยอดการศึกษาวิจัยถึงรูปแบบและระบบการแปลคัมภีร์พระพุทธศาสนามหายานในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เพื่อทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจถึงพัฒนาการของพระพุทธศาสนามหายานในแผ่นดินจีนได้ดียิ่งขึ้นต่อไป
เอกสารอ้างอิง
เมธี พิทักษ์ธีระธรรม ปิยาภรณ์ ว่องวรางกูร และพรพิมล ศรีหมอก. (2563). ชีวประวัติพระคังเซิงฮุ่ยในคัมภีร์เกาเซิง จ้วนแปล (1): การอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุของพระคังเซิงฮุ่ย ในรัชสมัยพระเจ้าซุนกวน ยุคสามก๊ก. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 27(2), 104-138.
เมธี พิทักษ์ธีระธรรม ปิยาภรณ์ ว่องวรางกูร และพรพิมล ศรีหมอก. (2565). ชีวประวัติพระคังเซิงฮุ่ยในคัมภีร์เกาเซิงจ้วนแปล (2): ตอนผลกรรมของพระเจ้าซุนโฮที่ลบหลู่พระพุทธรูป. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 29(1), 31-66.
วิไลพร สุจริตธรรมกุล และประภากร พนัสดิษฐ์. (2565). การศึกษาวิเคราะห์ประเด็นปัญหาเกี่ยวกับคัมภีร์สี่สิบสองบทสูตร. วารสารศิลปศาสตร์ปริทัศน์ 17(2), 114-131.
อุษา โลหะจรูญ. (2551). พระถังซัมจั๋ง ชีวิตจริงไม่อิงนิยาย. กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ.
Bagchi, P.C. (1927). Le canon bouddhique en Chine: Les traducteurs et les traductions. Paris: Geuthner.
Bunyū, N. [南条文雄]. (1883). A catalogue of the Chinese translation of the Buddhist Tripitaka, the sacred canon of the Buddhists in China and Japan. Oxford: Clarendon Press.
Cao, T. [曹婷]. (2016). The Monographic Study of Vocabulary and Grammar of Lokaksema's Translation of the Aṣṭasāhasrikā Prajñāpāramitāsūtra [支婁迦讖譯《道行般若經》詞彙語法專題研究] (Unpublished doctoral dissertation). Zhejiang University.
Chen, M. [陳明]. (2003). A Preliminary Study on the Sanskrit-Chinese Texts of the “Ajātaśatru kaukṛtya vinodana sūtra” [梵漢本《阿阇世王經》初探]. Journal of Xinjiang Normal University (Social Science), 24(2), 68-73.
Dean, R. (2022). The Stone Tower: Ptolemy, the Silk Road, and a 2000-Year-Old Riddle. Delhi: Penguin Viking.
Fan, J.J. [范晶晶]. (2013). A Study on Chinese Tripitaka Translation Studios in China: from 179 to 1082 [中國古代佛經漢譯譯場研究——從公元179至1082年] (Unpublished doctoral dissertation). Peking University.
Grousset, R. (1970). The Empire of the Steppes: A History of Central Asia (N. Walfor, Trans.). New Brunswick: Rutgers University Press.
Guo, P. [郭鵬]. (1986). Buddhism in the Han, Wei, Jin, Northern and Southern Dynasties [漢魏兩晉南北朝佛教]. Shandong: Qilu Shushe Chubanshe.
Harrison, P. (1990). The Samādhi of Direct Encounter with the Buddhas of the Present. Tokyo: The International Institute for Buddhist Studies.
Harrison, P. (1993). The Earliest Chinese Translations of Mahāyāna Buddhist Sūtras: Some Notes on the Works of Lokakṣema. Buddhist Studies Review, 10(2), 135-177.
Hayashiya, T. [林屋友次郎]. (1941). A Study on Buddhist Scriptural Catalogues, Vol.1 [経録研究前篇]. Tokyo: Jimbocho Book Center.
Karashima, S. [辛嵨靜志]. (2010). A Study of the Language of the Early Chinese Buddhist Translations: Comparison between the translations by Lokakṣema and those by Zhi Qian [早期漢譯佛典的語言研究：以支婁迦谶及支謙的譯經對比爲中心]. Journal of Chinese Language History. 225-237.
Lancaster, L.R. (1968). An Analysis of the Aṣṭasāhasrikāprajn̄āpārmitāsūtra from the Chinese Transla-tions. University of Wisconsin.
Lu, C. [吕澂]. (1979). A Brief Introduction to the Origin and Development of Chinese Buddhism [中國佛學源流略講]. Beijing: Zhonghua Shuju.
Nattier, J. (2008). A Guide to the Earliest Chinese Buddhist Translations Texts from the Eastern Han and Three Kingdoms Periods. The International Research Institute for Advanced Buddhology Soka University.
Ren, J.Y. [任繼愈]. (1985). History of Chinese Buddhism [中國佛教史]. Beijing: China Academy of Social Science Press.
Shizutani, M. [靜谷正雄]. (1974). The Process of Establishing Early Mahāyāna Buddhism [初期大乘佛教の成立過程]. Kyoto: Bokumikanabutsuchō.
Taishō Tripitaka Publication Association [Taishō Issaikyō Kankōkai 大正一切經刊行會]). (1962). Taishō Revised Tripiṭaka (Taishō Shinshū Daizōkyō大正新脩大藏經) Vol. 8, 15, 50, 52, 53, 54, 55. Tokyo: Taishō Issaikyō Kankōkai.
Taishō Tripitaka Publication Association [Taishō Issaikyō Kankōkai 大正一切經刊行會]). (1980). Manji Continued Tripiṭaka [Manji Zokuzōkyō卍續藏經] Vol. 77, 42. Tokyo: Taishō Issaikyō Kankōkai.
Wilkinson, E.P. (2000). Chinese History: A Manual. Harvard University Asia Center.
Xiao, Y. [肖雨]. (2007). Lokakṣema was the First Famous Translator of the Mahāyāna Sūtras in China [支婁迦讖是漢地最初傳譯大乘經典的著名譯師]. Wutai Shan Yanjiu, 1, 21-29.
Zhang, W.H. [張偉華]. (2007). A Brief Comment on the “Three Translators from Yuezhi” in the Buddhist Scriptures Translation [簡評佛經文學翻譯之“三支”]. Journal of Wuxi Institute of Commerce, 7(1), 110-112.
Zhang, Y.J. [張與竞] & Zhang, Y.J. [張幼軍]. (2018). A Study on the Special attributives in the Chinese translation of the Aṣṭasāhasrikāprajn̄āpārmitāsūtra [漢譯《道行般若經》中的特殊定語]. Research in Ancient Chinese Language, 119(2), 63-68.
Zürcher, E. (1991). A New Look at the Earliest Chinese Buddhist Texts. In Shinohara, K. & Schopen, G. (Ed.), From Benares to Beijing: Essays on Buddhism and Chinese Religion (pp. 277-304). Oakville: Mosaic Press.
Zürcher, E. (1959). The Buddhist Conquest of China (3rd ed. 2007). Leiden: E.J. Brill.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 ศิลปศาสตร์ปริทัศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศิลปศาสตร์ปริทัศน์
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
