ลักษณะ “ความเป็นเหนือ” ในสื่อบันเทิงไทย พ.ศ. 2519 - 2564

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะความเป็นเหนือที่ปรากฏในสื่อบันเทิงไทย โดยใช้การวิจัยแบบวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากสื่อบันเทิงไทยประเภทนวนิยาย 11 เรื่อง ละครโทรทัศน์ 4 เรื่อง และ ภาพยนตร์ 7 เรื่อง ผลการวิจัยพบว่า สื่อบันเทิงไทยได้นำเสนอลักษณะความเป็นเหนือใน 5 ด้าน ได้แก่ สภาพชีวิตความเป็นอยู่ ความเชื่อ ประเพณี ค่านิยม และการใช้ภาษา 1) สภาพชีวิตความเป็นอยู่ นำเสนอลักษณะความเป็นเหนือที่บ้านเรือนเป็นบ้านใต้ถุนสูง บนยอดจั่วมี “กาแล” การแต่งกายแบบพื้นเมือง ผู้หญิงเหนือนุ่งผ้าซิ่น ห่มสไบ เกล้าผม และใช้ “ปิ่น” ประดับผม ส่วนผู้ชายทั่วไปสวมเสื้อม่อฮ่อม และนำเสนอลักษณะความเป็นเหนือจากอาหารท้องถิ่นเหนือ เช่น น้ำปู และลาบดิบ เป็นต้น 2) ความเชื่อ นำเสนอลักษณะความเป็นเหนือเรื่องผีเสื้อบ้าน ผีปกขะโหล้ง และผีกะ 3) ประเพณี นำเสนอลักษณะความเป็นเหนือผ่านประเพณีสงกรานต์และประเพณีลอยกระทง ในช่วงสงกรานต์มีประเพณีถวายตุง และปักตุงที่เจดีย์ทราย ในช่วงวันลอยกระทงมีการปล่อยโคมลอย 4) ค่านิยมที่นำเสนอลักษณะความเป็นเหนือ มีค่านิยมเกี่ยวกับความงดงามของผู้หญิงเหนือว่า ภาพลักษณ์อันดีงามของสาวเหนือ คือ มีรูปโฉมงดงามและกิริยาวาจาเรียบร้อยอ่อนหวาน มีค่านิยมเกี่ยวกับการเลือกคู่ครองที่เป็นคนกรุงเทพฯ และค่านิยมเกี่ยวกับการสักหมึกดำ และด้านที่ 5) การใช้ภาษา นำเสนอลักษณะความเป็นเหนืออย่างเด่นชัดจากการใช้คำภาษาถิ่นและสำเนียงการออกเสียง