การศึกษากลวิธีการแปลคำศัพท์ทางการแพทย์แผนจีน จากภาษาจีนสู่ภาษาไทย กรณีศึกษาคำศัพท์หมวด Treatment Principles/Methods and Therapies ในพจนานุกรมศัพท์การแพทย์แผนจีน เล่ม 1

บทคัดย่อ

   งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษากลวิธีการแปลคำศัพท์ทางการแพทย์แผนจีนจากภาษาจีนเป็นภาษาไทยในพจนานุกรมศัพท์การแพทย์แผนจีนเล่ม 1 ของกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและแพทย์แผนทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข โดยวิเคราะห์เฉพาะคำศัพท์ในหมวด Treatment Principles/ Methods and Therapies (治则、治法与疗法) จำนวน 363 คำ

   ผลการศึกษาผู้วิจัยพบกลวิธีการแปล 5 ประเภท คือ แบบตรงตัว แบบเติมคำอธิบาย แบบปรับ เปลี่ยนคำ แบบทับศัพท์ และแบบละทิ้ง โดยใช้กลวิธีการแปลแบบตรงตัวเป็นหลัก เนื่องจากการแปลศัพท์เฉพาะทางเน้นการรักษาความหมายต้นฉบับ ยึดความถูกต้องเป็นสำคัญ และเสริมด้วยกลวิธีการแปลแบบเติมคำอธิบาย หรือแบบปรับเปลี่ยนคำเพื่อให้การสื่อความชัดเจนยิ่งขึ้น กลวิธีการแปลแบบละทิ้งมักจะใช้กับคำที่ไม่สื่อความหมายสำคัญ เพื่อไม่ให้ความหมายหลักผิดเพี้ยนไป ผู้แปลพยายามรักษาความหมายเดิมของเนื้อความ และใช้การแก้ไขเพิ่มเติมให้น้อยที่สุด การแก้ไขเพิ่มเติมจะถูกเลือกมาใช้กรณีที่การแปลแบบตรงตัวไม่สามารถสื่อความได้ถูกต้อง ครบถ้วน และชัดเจนตามที่ต้องการ การทับศัพท์ ซึ่งสื่อความหมายได้น้อยที่สุด มักจะถูกเลือกใช้ในกรณีที่เป็นชื่อเรียก ซึ่งหาคำแปลหรือคำแทนในภาษาไทยได้ยาก จึงเป็นกลวิธีการแปลที่พบน้อยที่สุดในการศึกษาวิจัยครั้งนี้