ข้อเสนอเพื่อการปฏิรูปโครงสร้างรัฐสภาไทยสู่ระบบสภาเดี่ยวแบบมีเงื่อนไข: การศึกษาเปรียบเทียบประสบการณ์ต่างประเทศ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่อง “ข้อเสนอเพื่อการปฏิรูประบบรัฐสภาในประเทศไทย: มุมมองเชิงวิเคราะห์เปรียบเทียบ” ซึ่งศึกษาปัญหาและแนวทางการปฏิรูประบบรัฐสภาที่เหมาะสมกับประเทศไทยโดยใช้วิธีวิจัยเชิงเอกสารและการวิเคราะห์เปรียบเทียบกับระบบรัฐสภาในนอร์เวย์ นิวซีแลนด์ ฝรั่งเศส และญี่ปุ่น โดยพบปัญหาสำคัญสามประการ คือ การขาดความต่อเนื่องในการพัฒนาระบบรัฐสภา อันเป็นผลจากการรัฐประหารที่ทำให้โครงสร้างรัฐสภาถูกออกแบบเพื่อรักษาผลประโยชน์ของกลุ่มผู้มีอำนาจมากกว่าหลักประชาธิปไตย ปัญหาที่มาและความชอบธรรมของวุฒิสภาตามรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2560 มาตรา 107 ซึ่งกำหนดให้วุฒิสภามาจากการสรรหาทำให้ขาดความเชื่อมโยงทางประชาธิปไตยและเกิดความขัดแย้งกับสภาผู้แทนราษฎร และระบบการเลือกตั้งที่ซับซ้อนไม่สะท้อนเจตนารมณ์ของประชาชน ดังนั้น งานวิจัยจึงเสนอการปฏิรูปรัฐสภาสู่ระบบสภาเดี่ยวแบบมีเงื่อนไข (Qualified Unicameralism) ตามแบบนอร์เวย์เดิม โดยมีสมาชิก 500 คนจากการเลือกตั้งโดยตรงทั้งหมด แบ่งเป็นแบบแบ่งเขต 350 คน และบัญชีรายชื่อแบบสัดส่วน 150 คน เมื่อพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญหรือพิจารณากฎหมายสำคัญให้แบ่งสภาภายใน เป็นสภาที่ปรึกษา 125 คน และสภาหลัก 375 คน ซึ่งระบบใหม่นี้จะลดความขัดแย้งระหว่างสองสภา เพราะสมาชิกทั้งหมดมาจากการเลือกตั้งโดยตรงทำให้มีความชอบธรรมทางประชาธิปไตยเท่าเทียมกัน เพิ่มประสิทธิภาพในการตรากฎหมายจากการลดขั้นตอนซ้ำซ้อน ขณะเดียวกันยังคงรักษากลไกการกลั่นกรองที่มีคุณภาพผ่านสภาที่ปรึกษาในกรณีกฎหมายสำคัญ ทำให้ได้ทั้งความรวดเร็วและความรอบคอบในการนิติบัญญัติ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ACE Encyclopaedia. “Plurality Electoral System.” Accessed February 1, 2025. https://aceproject.org/main/english/bd/bda01a.htm.
Anderson, Christopher J. “Economic Voting and Political Context: A Comparative Perspective.” Electoral Studies 19, no. 2–3 (June 2000): 151–170.
Anckar, Dag, and Carsten Anckar. “Democracies without Parties.” Comparative Political Studies 33, no. 2 (March 2000): 225–247.
Borwornsak Auwannano. “The Thai Constitution: Analysis of Structure and Mechanisms” In Collected Academic Articles in Honour of the 80th Anniversary of Professor Phairoj Chainam, 95–133. Bangkok: Faculty of Law, Thammasat University, 1992. [in Thai].
Bulmer, Elliot. Non-Executive Presidents in Parliamentary Democracies. 2nd ed. International IDEA Constitution-Building Primer 6. Stockholm: International Institute for Democracy and Electoral Assistance, 2017.
Bunsri Meewongukote. Parliamentary Law. Bangkok: Ramkhamhaeng University Press, 1986. [in Thai].
Congressional Research Service. The Constitution of the United States of America: Analysis and Interpretation Centennial Edition Interim Edition: Analysis of Cases Decided by the Supreme Court of the United States to June 27, 2016. Washington, DC: U.S. Government Publishing Office, 2016.
Döring, Herbert, ed. Parliaments and Majority Rule in Western Europe. New York: St. Martin’s Press, 1995.
Ekalak Chaiyaphum. “Democracy in the Colonial Era and Early Development of the U.S. Electoral College from the First Four Presidential Elections.” Political Science Review 11 no. Special (n.d.): 65–85. [in Thai].
Eivind, Smith. “Norway – The End of Bicameralism.” Public Law (2008): 393–395.
Favoreu, Louis, Patrick Gaïa, Richard Ghevontian, Jean-Louis Mestre, Otto Pfersmann, André Roux, and Guy Scoffoni. Droit constitutionnel. 21st ed. Paris: Dalloz, 2019.
Gallagher, Michael, Michael Laver, and Peter Mair. Representative Government in Modern Europe. 5th ed. Boston: McGraw-Hill, 2011.
Hall, Peter A., and Rosemary C. R. Taylor. “Political Science and the Three New Institutionalisms.” Political Studies 44, no. 5 (December 1996): 936–957.
Kaartvedt, Per, ed. Det Norske Storting gjennom 150 år: Fra Riksforsamlingen til 1869. Oslo: Stortinget, 1964. Cited in Malcolm Langford and Beate Kathrine Berge, “Norway’s Constitution in a Comparative Perspective,” Oslo Law Review 6, no. 3 (2019): 198–228.
Jirakit Saenglee. “Parliamentary System Characteristics: A Comparative Study of Parliamentary System in English, France, Germany, Japan, and Thailand.” Master’s thesis, Thammasat University, 2020. [in Thai].
Jitsong Nititham. “Problems of Electoral Systems that Do Not Reflect the People’s Will: A Study of Appropriate Solutions for the Election of Members of the House of Representatives in Thailand.” Master’s thesis, Faculty of Law, Thammasat University, 2022. [in Thai].
Langford, Malcolm, and Beate Kathrine Berge. “Norway’s Constitution in a Comparative Perspective.” Oslo Law Review 6, no. 3 (2019): 198–228. https://doi.org/10.18261/ISSN.2387-3299-2019-03-02.
Lijphart, Arend. Patterns of Democracy: Government Forms and Performance in Thirty-Six Countries. 2nd ed. New Haven: Yale University Press, 2012.
March, James G., and Johan P. Olsen. Rediscovering Institutions: The Organizational Basis of Politics. New York: Free Press, 1989.
Montri Rupsuwan. Parliamentary Law. Bangkok: Ramkhamhaeng University Press, 1986. [in Thai].
Palmer, Matthew S. R., Matthew Palmer, and Dean R. Knight. The Constitution of New Zealand: A Contextual Analysis. London: Bloomsbury Publishing, 2022.
Passaglia, Paolo. “Unicameralism, Bicameralism, Multicameralism: Evolution and Trends in Europe.” Perspectives on Federalism 10, no. 2 (2018): 1–29.
Percival, Robert V. “Presidential Management of the Administrative State: The Not-So-Unitary Executive.” Duke Law Journal 51 (2001): 963–1013.
Phanithat Pathumrat. “The Second Chamber in Parliamentary Systems.” Chulaniti Journal 12, no. 1 (2015): 195–202. [in Thai].
Powell, G. Bingham Jr. Elections as Instruments of Democracy: Majoritarian and Proportional Visions. New Haven: Yale University Press, 2000.
Puig, Gonzalo Villalta. “Parliamentary versus Presidential Government.” AQ–Australian Quarterly 74, no. 5 (2002): 9–40.
Rommetvedt, Hilmar. “The Norwegian Storting: A Less Predictable Parliament.” West European Politics 26, no. 2 (April 2003): 57–80.
Rommetvedt, Hilmar. “The Norwegian Storting: A Less Predictable Parliament.” Last modified 2015. Accessed February 1, 2025. https://www.psa.ac.uk/sites/default/files/ROMMETVEDT%20-%20The%20Norwegian%20Storting_1.pdf.
Samuels, David J., and Matthew Soberg Shugart. “Presidentialism, Elections and Representation.” Journal of Theoretical Politics 15, no. 1 (2003): 33–60.
Shigenori, Matsui. The Constitution of Japan: A Contextual Analysis. Oxford: Hart Publishing, 2011.
Siaroff, Alan. “Varieties of Parliamentarianism in the Advanced Industrial Democracies.” International Political Science Review 24, no. 4 (2003): 445–464.
Stepan, Alfred, and Cindy Skach. “Constitutional Frameworks and Democratic Consolidation: Parliamentarianism versus Presidentialism.” World Politics 46, no. 1 (October 1993): 1–22.
Strøm, Kaare, Wolfgang C. Müller, and Torbjörn Bergman, eds. Delegation and Accountability in Parliamentary Democracies. Oxford: Oxford University Press, 2003.
Sveriges Riksdag. “The History of the Riksdag.” Accessed February 1, 2025. https://www.riksdagen.se/en/how-the-riksdag-works/the-history-of-the-riksdag/.
Tsebelis, George. Veto Players: How Political Institutions Work. Princeton: Princeton University Press, 2002.
