“หนังสัตว์” หัวไม้หนังฆ้องวงใหญ่ ข้อสังเกตคุณภาพเสียงที่สัมพันธ์กับขั้นตอนผลิตและวัตถุดิบธรรมชาติ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้เสนอเนื้อหาเกี่ยวกับไม้หนังฆ้องวงใหญ่ โดยเฉพาะกล่าวถึงหนังสัตว์ที่ใช้ทำหัวไม้ ทั้งคุณภาพจากวัตถุดิบธรรมชาติและขั้นตอนผลิต จากการศึกษาพบว่า หนังสัตว์ที่ใช้ผลิตหัวไม้ ได้แก่ หนังควายและหนังช้าง ซึ่งหนังทั้งสองชนิดมีขั้นตอนผลิตต่างกัน แต่ที่นับว่าเป็นหัวใจหลักที่ช่างผลิตต้องใส่ใจมากกว่าขั้นตอนอื่น ๆ ได้แก่ 1. ขั้นนำหนังแช่น้ำ 2. ขั้นทุบหรือนวดหนัง 3. ขั้นนำหนังสวมเข้ากับก้านไม้ตีที่เตรียมไว้ ซึ่งขนาดและน้ำหนักไม้หนังฆ้องวงใหญ่ควรสัมพันธ์กับลักษณะสัณฐานของลูกฆ้องที่ใช้ด้วย ปัจจุบันไม้หนังฆ้องวงใหญ่สนนราคาซื้อขายอยู่ที่คู่ละประมาณ 1,000-3,500 บาท ตัวแปรสำคัญที่เป็นปัจจัยต่อราคาขึ้นอยู่กับชนิดและคุณภาพหนัง รวมถึงชนิดและคุณภาพที่ใช้ทำก้านไม้ตี กอปรกับจำนวนช่างผลิตที่เกิดขึ้นและเป็นตัวเลือกหลากหลายในปัจจุบัน จึงทำให้เห็นว่าจำนวนซื้อขายไม้หนังฆ้องวงใหญ่ในสังคมดนตรีไทยโดยรวมและแต่ละช่างผู้ผลิตอาจไม่สูงมากนัก