คุณลักษณะเฉพาะของการเดี่ยวระนาดเอก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง “คุณลักษณะเฉพาะของการเดี่ยวระนาดเอก” เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยระดับปริญญาเอก เรื่อง การเดี่ยวระนาดเอก ชุด ประสานเสียงสำเนียงเบญจศิลป์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณลักษณะเฉพาะของการเดี่ยวระนาดเอก เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ศึกษาข้อมูลจากเอกสาร ข้อมูลภาคสนาม และวิเคราะห์เนื้อหาตีความสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย (analytic induction) ผลวิจัยพบว่า คุณลักษณะเฉพาะของการเดี่ยวระนาดเอก สะท้อนผ่านองค์ประกอบ 2 ส่วน ได้แก่ 1) ทางเดี่ยวระนาดเอก คุณลักษณะของทางเดี่ยวประกอบด้วย (1) สำนวนกลอนเดี่ยว พบสำนวนกลอน ได้แก่ กลอนไต่ลวด กลอนฝาก กลอนสับ กลอนพัน กลอนซ่อนตะเข็บ กลอนย้อนตะเข็บ กลอนร้อยลูกโซ่ กลอนลอดตาข่าย กลอนกระโดด กลอนเดินตะเข็บหรือกลอนม้วนตะเข็บ คุณลักษณะของสำนวนกลอนเดี่ยวจะมีการพลิกแพลงทำนองให้แตกต่างจากทำนองหลักและมีความซับซ้อนมากกว่าสำนวนกลอนทั่วไป และ (2) กลวิธีการบรรเลง แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลวิธีการบรรเลง ประกอบด้วย การตีสะบัด การตีสะเดาะ การตีเก็บ การตีกรอ การตีรัว การตีขยี้ การตีกวาด การตีไขว้ การตีแตะจังหวะ การตีเหวี่ยง และกลวิธีพิเศษ ประกอบด้วย การตีรัวพื้นและการตีคาบลูกคาบดอก และ 2) ผู้บรรเลงเดี่ยวระนาดเอก ต้องมี 2 ทักษะเป็นคุณสมบัติ ได้แก่ (1) ทักษะการบรรเลง มีทักษะฝีมือขั้นสูงสามารถบรรเลงเดี่ยวได้อย่างสมบูรณ์ และ (2) ทักษะทางความคิด สามารถคิดวิเคราะห์และออกแบบการบรรเลงเดี่ยวได้เหมาะสมกับลักษณะเพลงเดี่ยว