การสร้างความเป็นสถาบันของสถาบันคลังสมองของไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัย “การสร้างความเป็นสถาบันของสถาบันคลังสมองของไทย” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบ แนวคิด
และบทบาทของคลังสมองต่อการบริหารงานภาครัฐ ศึกษาและจำแนกประเภทขององค์กรที่มีความเป็นสถาบันคลังสมอง
ของประเทศไทย และหาแนวทางการสร้างความเป็น สถาบันคลังสมองที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย การวิจัยครั้งนี้
เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มผู้บริหารหรือเคยดำรงตำแหน่งสำคัญในฝ่ายบริหาร
ของคณะรัฐบาล นักวิชาการในประเทศไทย และหน่วยงานคลังสมองต่างประเทศ
ผลการวิจัยพบว่า สิ่งสำคัญของการสร้างความเป็นสถาบัน ประกอบด้วย ๒ ประการ คือ ประการที่ ๑ การกำหนด
หลักการการสร้างสถาบันคลังสมองชาติ ให้มีโครงสร้างแบบ Parallel Board และใช้หลักการของ Pre-approval และ
Post Audit เพื่อให้จัดตั้งสถาบันได้ง่าย ตรวจสอบได้ และถูกยกเลิกได้ง่าย มีการสร้างแรงจูงใจให้ภาคเอกชนและประชาชน
ได้เข้ามามีส่วนร่วม และประการที่ ๒ การออกกฎหมายสถาบันคลังสมองแห่งชาติ โดยกำหนดการบังคับใช้ ผู้รับผิดชอบ
หลักเกณฑ์การสรรหาคณะกรรมการ ข้อกำหนดต่าง ๆ และห้วงเวลาการดำรงตำแหน่ง เป็นต้นจากผลการวิจัยข้างต้น ผู้วิจัยได้รูปแบบของสถาบันวิชาการเชิงนโยบายที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย๒ ประเภท คือ ประเภทที่ ๑: มูลนิธิคลังสมองที่ได้รับการสนับสนุนจากบุคคลหรือกลุ่มบุคคล (Advocacy Tank)และประเภทที่ ๒: คลังสมองของพรรคการเมือง (Party Think
Tank) ข้อเสนอแนะจากการวิจัย คือ ภาครัฐควรสนับสนุนให้เกิดสถาบันคลังสมอง เปิดโอกาสให้ภาคประชาชน
เข้ามามีส่วนร่วม แต่รัฐให้การรับรองทางกฎหมาย และให้สิทธิทางด้านภาษีเพื่อจูงใจให้มีการส่งเสริมหรือจัดตั้งสถาบัน
เพื่อสร้างความยั่งยืนและเสริมสร้างความคิดให้กับผู้นำประเทศ และเป็นแหล่งข้อมูลแบบ “Third Idea” ที่มีอิสระทางความคิด เป็นกลาง แต่อยู่ภายใต้การตรวจสอบของภาครัฐ และสามารถสนับสนุนให้กับพรรคการเมืองได้เป็นรากฐานที่ช่วยพัฒนาและสร้างความเข้มแข็งให้กับภาคการเมือง และระบอบการปกครองของไทย
Article Details
บทความ ภาพ ตาราง กราฟ ข้อเขียน หรือความคิดเห็นในวารสารฉบับนี้เป็นของผู้เขียนไม่ผูกพันกับสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ และทางวิชาการแต่อย่างใด
เอกสารอ้างอิง
เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (๒๕๕๙). คลังสมอง (Think Tank) กับการพัฒนาประเทศไทย. สืบค้นจาก http:// www.
kriengsak.com
จุฑามาศ พูลสวัสดิ์. (๒๕๕๘). คลังสมอง (Think Tank): พัฒนาการและการจัดลำดับปีล่าสุด. สืบค้นจาก https://www.
slideshare.net/Klangpanya/think-tank-47549300
ประเวศ วะสี. (๒๕๖๑). สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขาในงานสมัชชาสุขภาพระดับพื้นที่. สืบค้นจาก https://www.ldm.in.th/
cases/5241
พระราชกฤษฎีกา จัดตั้งโรงพยาบาลบ้านแพ้ว (องค์การมหาชน) พ.ศ. ๒๕๔๓ และที่แก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ ๒ พ.ศ.๒๕๖๒.
เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๗๒ ก หน้า ๑๑๔-๑๑๕ ประกาศใช้ ๒๘ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๖๒.
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). (๒๕๖๑). ประวัติและโครงสร้างหน่วยงาน. สืบค้นจาก https://th.wikipedia.
org/ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
Alberson. (2006). พัฒนาการของ Think-Tank ในสหรัฐ. สืบค้นจาก www.trf.or.th/index.php?option=com_
content.
Bevir, M. (Ed.). (2007). Institutionalization. Encyclopedia of Governance. Thousand Oaks, CA: SAGE
Publications, Inc.
Boston, Jonathan. (1991). “The Theoretical Underpinning of Public Sector restructuring in New Zealand,”
in Reshaping the State: New Zealand’s Bureaucratic Revolution. Auckland: Oxford University.
Denhardt, J. and Denhardt R.B. (2000). The New Public Service: Serving not Steering. New York:
M.E. Sharpe, Inc.
Dye, T.R. (2016). Understanding Public Policy. (15th ed). Pearson: Florida State University.
Fischer, F., Miller, G.J., Sidney, M.S. (2006) Policy Formulation: Design and tools. Handbook of Public
Policy Analysis (1st Ed.). Taylor & Francis Group, NY: CRC Press.
Huntington, S.P. (1973). Political Order and Political Decay. Political Order in Changing Socie-ties; (pp.12).
New Haven and London: Yale University Press.
MaGann, J.G., Weaver R.K. (2017). Catalysts for Ideas and Action. Think Tank & Civil Societies
(Revised ed.). Taylor & Francis Group, NY: Routledge.
McGann, J.G. (2019). 2018 Global Go To Think Tank Index Report. Pennsylvania: Think Tanks & Civil
Societies Program. The Lauder Institute, University of Pennsylvania.
Peters, B. G., & Jon Pierre. (2007). Handbook of Public Administration: Concise Paperback Edition.
Salisbury, R.H. (1968). The analysis of public policy: a search for theories and roles. Political science
and public policy. Chicago: Markham.
Siam Intelligence. (2558). บทสัมภาษณ์พิเศษ ทรงศักดิ์ สายเชื้อ: Think Tank จะเป็นเครื่องนำเสนอความคิด
ให้ส่วนราชการ. สืบค้นจาก http://www.siamintelligence.com/songsak-interview/
Zhu, Xufeng. (2013). The Rise of Think Tanks in China. China Policy Series. Taylor & Francis Group,
NY: Routledge.
