วิกฤต COVID-19 กับความมั่นคงของอาเซียน

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง “วิกฤต COVID-19 กับความมั่นคงของอาเซียน” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ แนวโน้มและความท้าทายด้านความมั่นคงของโลก อาเซียน และไทยในระหว่างและหลังการแพร่ระบาดของ COVID-19เพื่อให้ได้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่ออาเซียน ไทย และกองทัพในการรับมือกับภัยคุกคามความมั่นคงที่เกิดขึ้น

จากการศึกษาพบว่า สถานการณ์การแพร่ระบาดอย่างรวดเร็วของ COVID-19 ส่งผลให้เศรษฐกิจทั่วโลกมีความผันผวนและหดตัวอย่างมาก จนทำให้รายได้และกำลังซื้อของประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกหยุดชะงักลง (Global Simultaneous Shocks) ทั้งในประเทศที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่ เช่น สหรัฐฯ สหภาพยุโรป ญี่ปุ่น จีน รวมทั้งประเทศในภูมิภาคอาเซียนและไทยด้วย ขณะเดียวกันยังส่งผลกระทบต่อการแข่งขันกันของประเทศมหาอำนาจอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากการแพร่ระบาดครั้งนี้จะช่วยลดช่วงเวลาและระยะห่างระหว่างจีน และสหรัฐฯ ทั้งในเรื่องขีด ความสามารถทรัพยากร ความชอบธรรม และการยอมรับจากประชาคมระหว่างประเทศ ซึ่งจะทำให้การเมืองโลกมีลักษณะเป็นระบบหลายขั้วอำนาจมากขึ้น นอกจากนี้ยังทำให้สภาพสังคมเปลี่ยนแปลงไป เกิดปัญหาความเหลื่อมล้ำความยากจนเพิ่มมากขึ้น ส่งผลต่อสุขภาพจิตของคนในระยะยาวและเกิดความรุนแรงในครอบครัวที่มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นอีกด้วย แต่อย่างไรก็ตามการแพร่ระบาดของ COVID-19 ทำให้เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทต่อการดำรงชีวิตและการดำเนินธุรกิจเพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการปรับตัวเข้าสู่สังคมดิจิทัลอย่างรวดเร็ว (Digital Transformation) รวมถึงยังทำให้สิ่งแวดล้อมทั้งอากาศและน้ำที่มีคุณภาพดีขึ้นเนื่องจากการลดกิจกรรมการเดินทางและกิจกรรมทางเศรษฐกิจแต่ขณะเดียวกันปริมาณขยะกลับเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะขยะพลาสติกและขยะติดเชื้อ เช่น หน้ากากอนามัย เป็นต้น