โครงสร้างอำนาจในการสั่งใช้กำลังและการเคลื่อนกำลังทหารตามกฎหมายไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์โครงสร้างอำนาจในการสั่งใช้กำลังและการเคลื่อนกำลังทหารตามกฎหมายไทย โดยชี้แจงลำดับชั้นของอำนาจบัญชาการ ขอบเขตหน้าที่ และความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ผู้บัญชาการทหารสูงสุด และผู้บัญชาการเหล่าทัพ ภายใต้กรอบของพระราชบัญญัติระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2551 (และที่แก้ไขเพิ่มเติม) ข้อบังคับกระทรวงกลาโหมว่าด้วยการใช้กำลังทหาร การเคลื่อนกำลังทหาร และการเตรียมพร้อม พ.ศ. 2545 รวมถึงคำสั่งกระทรวงกลาโหมที่เกี่ยวข้อง
การวิเคราะห์ใช้วิธีการตีความบทบัญญัติแห่งกฎหมายอย่างเป็นระบบ โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานของหลักกฎหมายมหาชนและหลักนิติธรรม เพื่อชี้แจงว่าใครมีอำนาจอะไร ภายใต้เงื่อนไขและขั้นตอนใด และอยู่ภายใต้การควบคุมของกลไกใด บทความนำเสนอการวิเคราะห์โครงสร้างการสั่งบังคับบัญชา กระบวนการตัดสินใจ และกลไกการมอบอำนาจตามที่กฎหมายกำหนดไว้ ทั้งในภาวะปกติและภาวะฉุกเฉิน รวมถึงกรณีพิเศษที่ผู้บัญชาการสามารถใช้อำนาจได้โดยเร่งด่วน
นอกจากนี้ บทความยังวิเคราะห์กลไกการควบคุมและตรวจสอบการใช้อำนาจทางทหารภายใต้กฎหมายไทย ทั้งจากฝ่ายบริหาร รัฐสภา และหน่วยงานภายในกระทรวงกลาโหม เพื่อให้เห็นถึงระบบถ่วงดุลอำนาจที่บัญญัติไว้ในโครงสร้างกฎหมาย สอดคล้องกับหลักการควบคุมโดยพลเรือน (Civilian Control of the Military) และหลักความรับผิดชอบของอำนาจรัฐตามระบอบประชาธิปไตย พร้อมทั้งเสนอข้อพิจารณาทางกฎหมายบางประการที่อาจนำไปสู่การทบทวนหรือปรับปรุงบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้โครงสร้างอำนาจดังกล่าวสามารถรองรับบริบทของภัยคุกคามสมัยใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
บทความนี้จึงเป็นการนำเสนอเชิงวิชาการเกี่ยวกับโครงสร้างทางกฎหมายของการใช้อำนาจทางทหารภายใต้กฎหมายไทย เพื่อสนับสนุนให้การปฏิบัติภารกิจด้านความมั่นคงของรัฐเป็นไปอย่างมีระเบียบแบบแผน โปร่งใส และสอดคล้องกับหลักการพื้นฐานของรัฐสมัยใหม่ที่ตั้งอยู่บนระบบกฎหมายและหลักความรับผิดชอบของอำนาจรัฐ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ภาพ ตาราง กราฟ ข้อเขียน หรือความคิดเห็นในวารสารฉบับนี้เป็นของผู้เขียนไม่ผูกพันกับสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ และทางวิชาการแต่อย่างใด
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงกลาโหม. (2545). ข้อบังคับกระทรวงกลาโหมว่าด้วยการใช้กำลังทหาร การเคลื่อนกำลังทหาร และการเตรียมพร้อม พ.ศ. 2545.
พระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2551. (2551, 1 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 125 ตอน 26 ก.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2562). คำอธิบายกฎหมายว่าด้วยการป้องกันประเทศและความมั่นคงภายใน.
สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560.
Aday S., Andžāns M., Bērziņa-Čerenkova U., Granelli F., Gravelines J., Hills M., Holmstrom M., Klus A., Martinez-Sanchez I., Mattiisen M., Molder H., Morakabati Y., Pamment J., Sari A., Sazonov V., Simons G., & Terra J. (2019). Hybrid Threats. A Strategic Communications Perspective. NATO Strategic Communications Centre of Excellence. https://stratcomcoe.org/cuploads/pfiles/2nd_book_short_digi_pdf.pdf
Beetham, D. (1991). The legitimation of power. Palgrave Macmillan.
Feaver, P. D. (2003). Armed servants: Agency, oversight, and civil-military relations. Harvard University Press.
Huntington, S. P. (1957). The soldier and the state: The theory and politics of civil-military relations. Harvard University Press.
International Committee of the Red Cross. (1949). Geneva Conventions of 12 August 1949.
International Committee of the Red Cross. (2008). The use of force in law enforcement operations.
Melzer, N. (2008). Interpretive guidance on the notion of direct participation in hostilities under international humanitarian law. International Committee of the Red Cross.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2005). Security system reform and governance OECD Publishing.
The Office of the High Commissioner for Human Rights. (1977). Protocol Additional to The Geneva Conventions of 12 August 1949, and Relating to The Protection of Victims of International Armed Conflicts (Protocol 1).
The Office of the High Commissioner for Human Rights. (1998). Rome Statute of International Criminal Court. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/rome-statute-international-criminal-court
The Office of the High Commissioner for Human Rights. (2020). Report of the independent international fact-finding mission on the Bolivarian Republic of Venezuela (A/HRC/45/33).
United Nations. (1966, December 16). International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR). https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/international-covenant-civil-and-political-rights
United Nations. (1990). Basic principles on the use of force and firearms by law enforcement officials.
United Nations. (2001). General comment No. 29: States of emergency (Article 4) CCPR/C/21/Rev.1/Add.11.
United Nations. (2012). Security sector reform integrated technical guidance notes.
Venice Commission. (2011). Report on the rule of law. Council of Europe.
Venice Commission. (2015). Report on the democratic oversight of the security services (CDL-AD(2015)010). Council of Europe.
