จากความเงียบสู่ฟางเส้นสุดท้าย : การตื่นตัวของชาตินิยมไทยต่อการรับรู้ภัยคุกคามอธิปไตยแห่งรัฐ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปรากฏการณ์ “คลิปเสียงสนทนา” ระหว่างผู้นำไทย-กัมพูชา ซึ่งกลายเป็นชนวนสำคัญที่เร่งเร้าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและการเคลื่อนไหวของภาคประชาชนในปี พ.ศ. 2568 การวิเคราะห์บูรณาการแนวคิดชาตินิยม (Nationalism) ทฤษฎีการเคลื่อนไหวทางสังคม (Social Movement Theory) และแนวคิดการสื่อสารทางการเมืองในยุคดิจิทัล (Digital Political Communication) เพื่อสร้างกรอบอธิบายใหม่ ในชื่อ “ชาตินิยมที่ขับเคลื่อนโดยศักดิ์ศรี (Dignity-Based Nationalism)” กรอบนี้เผยให้เห็นกลไก “การกระตุ้น และการขับเคลื่อนด้วยตนเองภายใต้ความไม่ไว้วางใจผู้นำ (Triggered and Self-Reliant Mobilization under Leaderless Conditions)” จำนวน 4 ระยะ ได้แก่ 1) ความเงียบที่แม้ประชาชนไม่พอใจกับนโยบาย แต่ยังคงอดทนภายใต้รัฐบาลเสียงข้างมาก 2) การรับรู้ความจริงและความอับอาย เมื่อคลิปเสียงบน Facebook กลายเป็น Trigger Event ที่ท้าทายศักดิ์ศรีของชาติและถูกขยายผ่านสื่อดิจิทัล 3) ความไม่ไว้วางใจผู้นำ ที่นำไปสู่การถอนตัวของ พรรคการเมืองและการเคลื่อนไหวโดยภาคประชาสังคม และ 4) การลุกขึ้นปกป้องศักดิ์ศรีของชาติ ผ่านการรวมพลัง ทั้งการบริจาคสิ่งของ อุปกรณ์ และการปลุกเร้าบนโลก ออนไลน์ กลไกดังกล่าวสะท้อนว่า แม้ประชาชนจะเริ่มจาก ความเงียบและความอดทน แต่เมื่อศักดิ์ศรีชาติถูกท้าทาย ก็เกิดการตื่นตัว การไม่ไว้วางใจผู้นำ และท้ายที่สุดพัฒนา ไปสู่การรวมพลังปกป้องชาติ ซึ่งแสดงถึงอัตลักษณ์ร่วม ของคนไทยที่ตรงกับคำว่า “ไทยนิ่ง รักสงบ แต่ถึงรบไม่ขลาด”